Σαν σήμερα
στη Ρόδο

Στις 16 Μαΐου 1912 η περιοχή της Ψίνθου έγινε το επίκεντρο της τελευταίας μεγάλης στρατιωτικής αναμέτρησης ανάμεσα στις ιταλικές δυνάμεις και την οθωμανική φρουρά της Ρόδου. Η μάχη ακολούθησε την απόβαση στην Καλλιθέα στις 4 Μαΐου και την κατάληψη της πόλης την επομένη.

Μετά την υποχώρηση από την πόλη, περίπου χίλιοι Οθωμανοί στρατιώτες, σύμφωνα με την ιταλική εγκυκλοπαίδεια Treccani, είχαν συγκεντρωθεί στην ενδοχώρα, κοντά στην Ψίνθο, επιχειρώντας να διατηρήσουν τη δυνατότητα οργανωμένης αντίστασης.

Ο Ιταλός διοικητής, στρατηγός Τζοβάνι Μπατίστα Αμέλιο, αποφάσισε να περικυκλώσει τις οθωμανικές δυνάμεις για να αποτρέψει τη διαφυγή τους και τη συνέχιση του πολέμου με διάσπαρτες ομάδες στο εσωτερικό του νησιού.

Το βράδυ της 15ης Μαΐου κινήθηκαν τρεις ιταλικές φάλαγγες προς την Ψίνθο. Η κύρια δύναμη προήλθε από την περιοχή της πόλης, ενώ άλλες δυνάμεις αποβιβάστηκαν στον κόλπο των Καλαβαρδών και στον όρμο Μαλώνας, προχωρώντας από διαφορετικές κατευθύνσεις.

Η λεπτομερής αφήγηση της Treccani τοποθετεί περίπου στις 9 το πρωί της 16ης Μαΐου την έναρξη της συνδυασμένης επίθεσης. Οι οθωμανικές δυνάμεις προσπάθησαν επανειλημμένα να διασπάσουν τον κλοιό προς τις δυτικές ακτές, αλλά απωθήθηκαν.

Ακολούθησε σφοδρή σύγκρουση, μετά την οποία οι οθωμανικές δυνάμεις υποχώρησαν προς την περιοχή των Μαριτσών. Κατά την ίδια πηγή, ζήτησαν να παραδοθούν μέσα στη νύχτα, ενώ ο διοικητής τους παρουσιάστηκε ως αιχμάλωτος το επόμενο πρωί, 17 Μαΐου.

Η 16η Μαΐου καταγράφεται εδώ ως ημέρα της μάχης και όχι ως οριστική ημερομηνία παράδοσης. Ορισμένες άλλες ιστορικές συνόψεις συμπτύσσουν τα γεγονότα της μάχης και της παράδοσης στην ίδια ημέρα· η διάκριση που υιοθετείται ακολουθεί την ειδική πραγματεία για την Ψίνθο στην Treccani του 1935.

Η εξέλιξη αυτή έκλεισε την οργανωμένη στρατιωτική αντίσταση κατά την ιταλική κατάληψη της Ρόδου. Οι ιστορικές συνέπειες υπήρξαν μακροχρόνιες, καθώς η αρχικά στρατιωτική κατοχή οδήγησε σε δεκαετίες ιταλικής διοίκησης.

Στις 16 Μαΐου 1933 πραγματοποιήθηκε τεκμηριωμένη απευθείας δοκιμαστική αεροπορική πτήση από το Brindisi προς τη Ρόδο. Η κίνηση καταγράφεται σε ταχυδρομικά και φιλοτελικά τεκμήρια της εποχής, καθώς οι πρώτες αεροπορικές συνδέσεις συνδυάζονταν στενά με τη μεταφορά αλληλογραφίας.

Η σύνδεση με τη νότια Ιταλία εντάχθηκε στην ανάπτυξη ενός δικτύου αεροπορικών γραμμών που μείωνε δραστικά τον χρόνο επικοινωνίας του νησιού με την Ευρώπη. Οι πρώτες αυτές πτήσεις προετοίμασαν το έδαφος για πιο σταθερές αεροπορικές συνδέσεις της Ρόδου τα επόμενα χρόνια.

Στις 16 Μαΐου 1973 ανατέθηκε η τεχνική μελέτη του αγωγού υδροληψίας για τον Ατμοηλεκτρικό Σταθμό Σορωνής. Το έργο ήταν απαραίτητο για την ανάπτυξη του νέου ενεργειακού συγκροτήματος, καθώς η λειτουργία των ατμοηλεκτρικών μονάδων απαιτούσε οργανωμένο σύστημα παροχής νερού.

Η μελέτη ολοκληρώθηκε τον Μάρτιο του 1974 και αποτέλεσε μέρος της προετοιμασίας για την έναρξη λειτουργίας του ΑΗΣ Σορωνής το 1976. Η κατασκευή του σταθμού άλλαξε την κλίμακα της ηλεκτροπαραγωγής στη Ρόδο και κάλυψε τις αυξανόμενες ανάγκες κατοίκων και τουριστικής οικονομίας.