Σαν σήμερα
στη Ρόδο

Στις 12 Μαΐου 1481 η σεισμική ακολουθία της Ρόδου συνεχίστηκε με ακόμη έναν μεγάλο μετασεισμό. Οι επαναλαμβανόμενες δονήσεις προκαλούσαν νέες καταρρεύσεις και εμπόδιζαν την ομαλή αποκατάσταση των ζημιών που είχε αφήσει ο κύριος σεισμός της 3ης Μαΐου.

Η χρονιά του 1481 καταγράφεται στις ιστορικές σεισμολογικές μελέτες ως μία από τις πιο καταστροφικές για το νησί. Οι συνέπειες των σεισμών επηρέασαν τόσο τον αστικό ιστό όσο και τις οχυρώσεις, επιταχύνοντας μεγάλα έργα επισκευής και ενίσχυσης.

Στις 12 Μαΐου 1853 ο Βρετανός αρχαιολόγος Charles Thomas Newton γράφει από τη Ρόδο αμέσως μετά την επιστροφή του από εκτεταμένη εξερευνητική περιοδεία στο νησί.

Στην καταγραφή του περιγράφει τη Λίνδο και την ακρόπολή της, την Απολακκιά, τον Μονόλιθο, τη Σιάνα, την Έμπωνα και άλλες περιοχές, σημειώνοντας αρχαίες επιγραφές, ελληνιστικά κατάλοιπα, μνημεία αλλά και στοιχεία για τη ζωή, τις δοξασίες και τα έθιμα των Ροδίων.

Η αναφορά φωτίζει μία διαφορετική όψη της μακράς ιστορίας του νησιού. Για την αρχαιότητα, η ακριβής χρονολόγηση δεν είναι πάντα δυνατή και οι σύγχρονες ανασυνθέσεις βασίζονται στη σύγκριση πολλών ειδών πηγών.

Στις 12 Μαΐου 1928, στις 9 το πρωί, πραγματοποιήθηκαν τα επίσημα εγκαίνια του Ιστορικού και Αρχαιολογικού Ινστιτούτου FERT στη Ρόδο. Η τελετή εντάχθηκε στο πρόγραμμα διεθνούς αρχαιολογικού συνεδρίου και σηματοδότησε τη δημόσια παρουσίαση ενός επιστημονικού ιδρύματος που είχε συσταθεί με κυβερνητικό διάταγμα στις 4 Νοεμβρίου 1927.

Το FERT στεγαζόταν στο αποκατεστημένο παλαιό Οπλοστάσιο των Ιωαννιτών Ιπποτών, στη σημερινή πλατεία Αργυροκάστρου, μέσα στη Μεσαιωνική Πόλη. Η τελετή έγινε στον χώρο της βιβλιοθήκης, με τη συμμετοχή επιστημόνων και εκπροσώπων των αρχών. Ο κυβερνήτης Mario Lago κήρυξε την έναρξη του συνεδρίου και εγκαινίασε το Ινστιτούτο.

Η βιβλιοθήκη και το φωτογραφικό αρχείο του ιδρύματος αποτελούσαν βασικά εργαλεία έρευνας. Από τα μέσα της δεκαετίας του 1920 είχε αρχίσει η συγκέντρωση χιλιάδων τόμων και φωτογραφικών πλακών, ενώ το 1929 καταγράφεται βιβλιοθήκη περίπου 8.000 τόμων. Το επιστημονικό περιοδικό Clara Rhodos φιλοξένησε μελέτες για την αρχαιολογία και την ιστορία των νησιών.

Οι εργασίες του συνεδρίου συνοδεύτηκαν από επισκέψεις σε μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους της Ρόδου. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνονταν η Λίνδος, η Ιαλυσός και η Φιλέρημος. Ειδικότερα, για τις 14 Μαΐου 1928 προβλεπόταν επίσκεψη των συνέδρων στην Ιαλυσό και στη Φιλέρημο, ώστε να γνωρίσουν από κοντά τους αρχαιολογικούς χώρους και τις έρευνες. Η ημερομηνία τεκμηριώνεται από το πρόγραμμα της διοργάνωσης, χωρίς να έχει επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα η πραγματοποίηση της συγκεκριμένης εκδρομής.

Το FERT εντάχθηκε στην οργανωμένη αρχαιολογική δραστηριότητα της Ιταλοκρατίας, η οποία παρήγαγε αξιόλογη επιστημονική τεκμηρίωση αλλά συνδεόταν επίσης με την πολιτική προβολής της ιταλικής παρουσίας στα Δωδεκάνησα. Το κτίριο του παλαιού Οπλοστασίου σώζεται μέχρι σήμερα και η ιστορία του συνδέεται με τη σημερινή αρχαιολογική βιβλιοθήκη.

Στις 12 Μαΐου 2023 έγιναν στο Γενικό Νοσοκομείο Ρόδου τα αποκαλυπτήρια προτομής του Δημήτρη Κρεμαστινού. Η τιμητική πρωτοβουλία απέδωσε φόρο τιμής στον διακεκριμένο καρδιολόγο, πανεπιστημιακό και πολιτικό που είχε συνδέσει το όνομά του με την υγεία και τη δημόσια ζωή της Δωδεκανήσου.

Η τοποθέτηση της προτομής στο νοσοκομείο είχε ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς ο Κρεμαστινός είχε καθοριστική συμβολή στη δρομολόγηση και θεμελίωση του νέου νοσοκομειακού συγκροτήματος ως υπουργός Υγείας. Η μνήμη του συνδέεται έτσι άμεσα με μία από τις σημαντικότερες υγειονομικές υποδομές του νησιού.