Σαν σήμερα
στη Ρόδο

Στις 16 Σεπτεμβρίου 1944 ο λοχαγός Διογένης Φανουράκης αποβιβάστηκε στη Χάλκη με συνεργάτες του, σε μία από τις επικίνδυνες επιχειρήσεις πληροφοριών που πραγματοποιήθηκαν στα Δωδεκάνησα τους τελευταίους μήνες της γερμανικής κατοχής. Σκοπός της αποστολής ήταν η συγκέντρωση πληροφοριών για τη στρατιωτική παρουσία και τις κινήσεις των δυνάμεων κατοχής, σε μία θαλάσσια περιοχή με ιδιαίτερη σημασία για τις συμμαχικές επιχειρήσεις.

Ο Φανουράκης καταγόταν από τη Χάλκη και είχε ακολουθήσει στρατιωτική σταδιοδρομία. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο υπηρέτησε στον ελληνικό στρατό και συνδέθηκε με την προσπάθεια αντίστασης και απελευθέρωσης. Η επιστροφή στη γενέτειρά του δεν ήταν μία απλή επίσκεψη, αλλά μέρος αποστολής σε νησί όπου οι γερμανικές αρχές μπορούσαν να κινηθούν εναντίον τόσο των ενόπλων όσο και των κατοίκων.

Η διατήρηση της μυστικότητας αποτελούσε καθοριστική προϋπόθεση. Οι επικοινωνίες, οι μετακινήσεις και η προστασία συνεργατών δημιουργούσαν διαρκείς κινδύνους. Η επιχείρηση έλαβε τραγική τροπή με τον θάνατο του αξιωματικού την 1η Νοεμβρίου 1944. Η εξέλιξη εκείνη συνδέθηκε στην τοπική μνήμη με την αγωνία των κατοίκων και το βαρύ τίμημα της κατοχής.

Η ακριβής ημερομηνία της απόβασης προκύπτει από την ιστορική μελέτη που έχει αναρτήσει το Ίδρυμα Λοχαγού Φανουράκη. Το γεγονός διατηρείται ως αυτοτελής καταχώρηση, διαφορετική από την επέτειο του θανάτου του, για να αποτυπώνει την έναρξη της τελευταίας του αποστολής.

Στις 16 Σεπτεμβρίου 1948 ο Folke Bernadotte υπογράφει στη Ρόδο την τελευταία έκθεσή του προς τα Ηνωμένα Έθνη για την Παλαιστίνη. Η έκθεση αποτύπωνε τις τελικές προτάσεις του για πολιτική και εδαφική διευθέτηση της σύγκρουσης, έπειτα από μήνες μεσολαβητικών προσπαθειών με βάση το νησί.

Την επόμενη ημέρα ο Bernadotte δολοφονήθηκε στην Ιερουσαλήμ. Το γεγονός προσδίδει ιδιαίτερη ιστορική βαρύτητα στη Ρόδο, καθώς εδώ ολοκληρώθηκε η τελευταία μεγάλη διπλωματική εργασία ενός από τους πρώτους διεθνείς μεσολαβητές του ΟΗΕ.