Σαν σήμερα
στη Ρόδο

Στις 18 Σεπτεμβρίου 1444, λήγει η μαμελουκική πολιορκία της Ρόδου. Οι μαμελουκικές δυνάμεις εγκαταλείπουν τη Ρόδο μετά την αποτυχία τους να καταλάβουν την πόλη. Στις 18 Σεπτεμβρίου 1444 οι μαμελουκικές δυνάμεις εγκαταλείπουν τη Ρόδο και η πολιορκία λήγει χωρίς την κατάληψη της πόλης. Η επιτυχής άμυνα ενισχύει τη θέση των Ιωαννιτών στο ανατολικό Αιγαίο.

Στις 18 Σεπτεμβρίου 1944 οι Ροδίτες αντιστασιακοί Μιχάλης Βρούχος και Γιώργος Κωσταρίδης καταδικάστηκαν σε θάνατο από γερμανικό στρατοδικείο στη Ρόδο, εξαιτίας της συμμετοχής τους στο μυστικό συμμαχικό δίκτυο πληροφοριών που δρούσε στο νησί. Η καταδίκη τους αποτέλεσε βαρύ πλήγμα για την οργάνωση που συνεργαζόταν με τη βρετανική υπηρεσία Special Operations Executive (SOE). Το δίκτυο είχε αναπτυχθεί από το καλοκαίρι του 1943, με επίκεντρο το «Λημέρι των Κατασκόπων», μια δυσπρόσιτη σπηλιά στον Ακραμύτη, κοντά στον Μονόλιθο.

Ο Γιώργος Κωσταρίδης υπήρξε σημαντικός σύνδεσμος των συμμαχικών αποστολών στη Ρόδο και συνέβαλε στη συγκρότηση επαφών που συγκέντρωναν πληροφορίες για τις κατοχικές δυνάμεις. Ο Μιχάλης Βρούχος, αξιοποιώντας τις τεχνικές του γνώσεις, συμμετείχε στην υποστήριξη των μυστικών επικοινωνιών, μεταβαίνοντας στον Μονόλιθο για να βοηθά στη συντήρηση του ασυρμάτου και στη λειτουργία του εξοπλισμού. Παράλληλα, μετέφερε πληροφορίες από την πόλη της Ρόδου, συνδέοντας το τοπικό δίκτυο με τις αποστολές ERRATIC και ERRATIC II.

Η δράση τους πραγματοποιούνταν υπό εξαιρετικά επικίνδυνες συνθήκες. Οι γερμανικές υπηρεσίες ασφαλείας αναζητούσαν τους συνεργάτες των Συμμάχων και προσπαθούσαν να εντοπίσουν τις πηγές των πληροφοριών που μεταδίδονταν στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με ιστορικές αφηγήσεις, η εξάρθρωση μέρους του δικτύου συνδέθηκε με προδοσία, συλλήψεις και ανακρίσεις κατά τις οποίες χρησιμοποιήθηκαν βασανιστήρια. Στην ίδια υπόθεση αναφέρονται και τρεις Ιταλοί στρατιωτικοί που είχαν συνεργαστεί με το συμμαχικό δίκτυο. Οι ακριβείς περιστάσεις των συλλήψεων και οι επιμέρους κατηγορίες δεν έχουν αποσαφηνιστεί πλήρως.

Η θανατική καταδίκη των δύο Ροδιτών υπήρξε καθοριστικό πλήγμα για την τοπική Αντίσταση, χωρίς να σημάνει το τέλος της συμμαχικής δραστηριότητας στο νησί. Δύο ημέρες αργότερα, στις 20 Σεπτεμβρίου 1944, ο Βρούχος και ο Κωσταρίδης εκτελέστηκαν από τις γερμανικές αρχές. Η ιστορία τους συνδέθηκε με τους ανθρώπους που, παρά τον κίνδυνο για τη ζωή τους, υποστήριξαν το δίκτυο του Μονολίθου και συνέβαλαν στην προσπάθεια απελευθέρωσης της Ρόδου.