Σαν σήμερα
στη Ρόδο

Στις 18 Ιανουαρίου 1909 τοποθετήθηκε ο θεμέλιος λίθος του Βενετοκλείου Γυμνασίου, ενός από τα σημαντικότερα εκπαιδευτικά ιδρύματα της Ρόδου. Η ανέγερσή του συνδέθηκε με τη μεγάλη ευεργεσία των αδελφών Μίνωα και Δημητρίου Βενετοκλή, ενώ για την πραγματοποίηση του έργου συνέβαλαν και οι Νικόλαος και Πέτρος Δρακίδης με την προσφορά του οικοπέδου.

Η τελετή θεμελίωσης πραγματοποιήθηκε σε εποχή κατά την οποία η Ρόδος ανήκε ακόμη στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η ίδρυση σύγχρονου ελληνικού εκπαιδευτικού κέντρου είχε ιδιαίτερη σημασία για την κοινότητα, επειδή αποτελούσε επένδυση στη μόρφωση των νέων και στη διατήρηση της ελληνικής γλώσσας και πολιτιστικής ζωής του νησιού.

Από την ίδια την τελετή διασώθηκε ειδικό έντυπο, με τίτλο «Η κατάθεσις του θεμελίου λίθου του Βενετοκλείου Γυμνασίου εν Ρόδω», το οποίο φυλάσσεται στην ιστορική βιβλιοθήκη του σχολείου. Το ιστορικό του ιδρύματος διασώζει επίσης πληροφορίες για τους λόγους που εκφωνήθηκαν, τη συμμετοχή της τοπικής εκκλησιαστικής ηγεσίας και την επιγραφή που τοποθετήθηκε στα θεμέλια. Ως αρχιτέκτονας αναφέρεται ο Χρύσανθος Θεοχάρης.

Η κατασκευή ολοκληρώθηκε μέσα σε περίπου δεκαοκτώ μήνες. Το σχολείο αναφέρει ως ημερομηνία των εγκαινίων την 4η Ιουλίου 1910. Η ημερομηνία αυτή διαφέρει κατά δεκατρείς ημέρες από την 17η Ιουλίου 1910, που εμφανίζεται σε άλλη ημερολογιακή καταχώρηση του αρχείου· χρειάζεται έλεγχος μήπως η διαφορά οφείλεται στη χρήση του παλαιού και του νέου ημερολογίου.

Το Βενετόκλειο έμεινε συνδεδεμένο με διαδοχικές γενιές μαθητών και καθηγητών και με την ιστορία της ελληνικής παιδείας στη Ρόδο. Η θεμελίωσή του αποτελεί ιστορικό γεγονός τόσο για την εκπαίδευση όσο και για τον τρόπο με τον οποίο οι τοπικές δωρεές δημιούργησαν δημόσια έργα μακράς διάρκειας.