Σαν σήμερα
στη Ρόδο

Στις 16 Ιουλίου 1944, λίγο πριν από τον εκτοπισμό της εβραϊκής κοινότητας της Ρόδου, η εφημερίδα «Il Messaggero di Rodi» δημοσίευσε τη διαταγή αριθ. 29 της κατοχικής διοίκησης. Το φύλλο της εφημερίδας έχει διασωθεί και παρουσιάζεται στο αρχείο του Εβραϊκού Μουσείου Ρόδου. Πρόκειται για ένα από τα σαφέστερα σωζόμενα τεκμήρια των διοικητικών μέτρων που προετοίμασαν τις διώξεις εκείνου του Ιουλίου.

Με τη διαταγή οριζόταν ότι όλοι οι Εβραίοι, ανεξαρτήτως φύλου και ηλικίας, απαγορευόταν να εγκαταλείψουν τις περιοχές της πόλης της Ρόδου, των Τριαντών, της Κρεμαστής και της Βιλλανόβας. Παράλληλα, επιβαλλόταν η παρουσίασή τους στις δημοτικές υπηρεσίες έως το μεσημέρι της 17ης Ιουλίου για τη διαδικασία που η κατοχική διοίκηση αποκαλούσε μεταφορά. Στο ίδιο δημοσίευμα περιλαμβανόταν και πρόβλεψη για την καταγραφή κατοίκων που είχαν εγκαταλείψει τη Ρόδο εξαιτίας των πρόσφατων βομβαρδισμών.

Οι φαινομενικά διοικητικές αυτές ρυθμίσεις είχαν πολύ σοβαρές συνέπειες. Περιόριζαν τις μετακινήσεις μιας κοινότητας με ιστορία πολλών αιώνων στο νησί και εντάσσονταν στη διαδικασία απομόνωσης και συγκέντρωσης των ανθρώπων που ακολούθησε. Λίγες ημέρες αργότερα οι γερμανικές αρχές διέταξαν την παρουσίαση των Εβραίων ανδρών, κράτησαν οικογένειες στο κτίριο της Διοίκησης Αεροπορίας και οδήγησαν την κοινότητα στον εκτοπισμό.

Η εβραϊκή παρουσία είχε αφήσει ανεξίτηλο αποτύπωμα στη γλώσσα, στο εμπόριο, στις γειτονιές και στην πολιτιστική ζωή της Ρόδου. Η διαταγή της 16ης Ιουλίου δεν αποτελεί απλώς έναν ακόμη περιορισμό της κατοχικής περιόδου: αποτυπώνει τη μετατροπή της συστηματικής διάκρισης σε άμεσα εφαρμόσιμη επιχείρηση καταδίωξης.

Η ακριβής ημερομηνία τεκμηριώνει τη δημοσίευση της διαταγής και δεν πρέπει να συγχέεται με την ημέρα σύλληψης των ανδρών ή με την ημερομηνία αναχώρησης των πλοίων. Πηγή: Εβραϊκό Μουσείο Ρόδου, αρχείο «Il Messaggero di Rodi», 16 Ιουλίου 1944.

Στις 16 Ιουλίου 1946, κατά τη διάρκεια της βρετανικής διοίκησης, υψώθηκε η ελληνική σημαία στο Δημαρχείο της Ρόδου με άδεια των βρετανικών αρχών. Η εξέλιξη ακολούθησε την απόφαση των Μεγάλων Δυνάμεων για την παραχώρηση των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα και είχε ιδιαίτερο συμβολισμό για τον ροδιακό πληθυσμό.

Η σημαία είχε αποσταλεί ως δώρο από τον Δήμο Αθηναίων στην ελεύθερη Ρόδο και ήταν η πρώτη που υψώθηκε στο δημοτικό μέγαρο. Το γεγονός προηγήθηκε κατά μήνες της επίσημης μεταβίβασης της διοίκησης και αποτύπωνε δημόσια την προσδοκία της Ένωσης με την Ελλάδα.

Στις 16 Ιουλίου 1974, μία ημέρα μετά το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου, το αρματαγωγό «ΛΕΣΒΟΣ» βρισκόταν νοτίως της Λεμεσού μεταφέροντας προσωπικό και υλικό της ΕΛΔΥΚ. Ο κυβερνήτης του, πλωτάρχης Ελευθέριος Χανδρινός, έλαβε διαταγή από το Αρχηγείο Ναυτικού να αναστρέψει πορεία και να πλεύσει προς τον όρμο Λάρδου, στην περιοχή της Λίνδου στη Ρόδο. Η εντολή άλλαξε ξανά την επόμενη ημέρα και το πλοίο κατευθύνθηκε τελικά στην Κύπρο, όπου λίγες ημέρες αργότερα θα εμπλεκόταν στις επιχειρήσεις της Πάφου.

Στις 16 Ιουλίου 2008, μία ημέρα μετά τον μεγάλο σεισμό των 6,7 βαθμών νότια της Ρόδου, καταγράφηκε ισχυρός μετασεισμός μεγέθους περίπου 5,3. Η νέα δόνηση έγινε αισθητή στο νησί και διατήρησε την ανησυχία των κατοίκων σε υψηλό επίπεδο.

Ο μετασεισμός ήταν μέρος της φυσιολογικής ακολουθίας που ακολούθησε το κύριο σεισμικό γεγονός. Οι σεισμολόγοι παρακολουθούσαν στενά την εξέλιξη της δραστηριότητας, ενώ οι τοπικές αρχές συνέχισαν τους ελέγχους σε κτήρια, δρόμους και άλλες υποδομές που είχαν επηρεαστεί.

Στις 16 Ιουλίου 2011, τοποθετείται στο λιμάνι της Ρόδου η προτομή του Στέλιου Κωτιάδη. Σαράντα χρόνια μετά τον θάνατό του, τοποθετείται στο λιμάνι της Ρόδου προτομή του Στέλιου Κωτιάδη. Στις 16 Ιουλίου 2011 τοποθετείται στο λιμάνι της Ρόδου προτομή του Στέλιου Κωτιάδη, σαράντα χρόνια μετά τον θάνατό του.

Η πόλη τιμά έτσι έναν από τους σημαντικότερους πολιτικούς εκπροσώπους της μεταπολεμικής Δωδεκανήσου.

Το γεγονός συνδέεται με τη διαχρονική σημασία των θαλάσσιων μετακινήσεων για τη Ρόδο και τα Δωδεκάνησα. Η αποτίμησή του βασίζεται στα διαθέσιμα ιστορικά τεκμήρια, χωρίς να επεκτείνεται σε αριθμούς ή λεπτομέρειες που δεν προκύπτουν από αυτά.