Σαν σήμερα
στη Ρόδο

Την 1η Ιουλίου 1929 συνδέεται με τα επίσημα εγκαίνια των Βασιλικών Θερμών Καλλιθέας (Regie Terme di Calitea), ενός από τα πλέον χαρακτηριστικά δημόσια έργα της Ιταλοκρατίας στη Ρόδο. Οι ιαματικές πηγές της περιοχής ήταν γνωστές πριν από την κατασκευή του συγκροτήματος, όμως η ιταλική διοίκηση επιδίωξε να μετατρέψει τον τόπο σε οργανωμένο κέντρο θεραπείας, αναψυχής και προσέλκυσης επισκεπτών. Το έργο εντασσόταν στη συνολικότερη προσπάθεια του κυβερνήτη Μάριο Λάγκο να παρουσιάσει τη Ρόδο ως σύγχρονο μεσογειακό προορισμό με ιδιαίτερη αρχιτεκτονική φυσιογνωμία.

Το συγκρότημα διαμορφώθηκε με χαρακτηριστικές καμάρες, θόλους, στοές, εσωτερικές αυλές και διαδρομές που συνδέουν τα κτίρια με τον παράκτιο χώρο. Ο σχεδιασμός συνδέεται με τον αρχιτέκτονα Πιέτρο Λομπάρντι και η διακόσμηση με τον Αρμάντο Μπερναμπίτι. Η σύνθεση συνδύαζε διαφορετικές μεσογειακές αρχιτεκτονικές επιρροές, με τρόπο που εντασσόταν στο ιδιαίτερο τοπίο της Καλλιθέας. Οι εγκαταστάσεις προορίζονταν όχι μόνο για λουτροθεραπεία αλλά και για την προβολή μιας εικόνας οργανωμένης τουριστικής ανάπτυξης.

Οι εκδηλώσεις των εγκαινίων συνδέθηκαν άμεσα με το Πρώτο Περιφερειακό Υδρολογικό Συνέδριο. Στο πρωτοσέλιδο της 2ας Ιουλίου 1929 η εφημερίδα «Il Messaggero di Rodi», υπό τον τίτλο «S.E. il Governatore inaugura il 1° Congresso Idrologico Regionale e le Regie Terme di Calitea», περιγράφει την τελετή που πραγματοποιήθηκε την προηγούμενη Κυριακή, 30 Ιουνίου, καθώς και τη συμμετοχή γιατρών και επιστημόνων. Οι σύνεδροι ασχολήθηκαν με τα χαρακτηριστικά των νερών, τη δυνατότητα θεραπευτικής αξιοποίησής τους και την οργάνωση των υπηρεσιών. Μεταξύ των γιατρών που συνέβαλαν στην επιστημονική προβολή των πηγών ήταν ο Enea Brunetti, ο οποίος δημοσίευε στον τοπικό Τύπο σχετικά ιατρικά κείμενα. Έτσι, τα δημοσιεύματα τεκμηριώνουν τον εορτασμό και τη διοργάνωση ήδη από τις 30 Ιουνίου, ενώ η επίσημη ιστορική χρονολόγηση τοποθετεί τα εγκαίνια την 1η Ιουλίου 1929.

Οι Βασιλικές Θέρμες έγιναν σημαντικό σύμβολο της πολιτικής έργων και τουριστικής προβολής της Ρόδου κατά την Ιταλοκρατία. Στις επόμενες δεκαετίες οι χρήσεις τους μεταβλήθηκαν και το συγκρότημα γνώρισε περιόδους φθοράς και εγκατάλειψης. Η μεταγενέστερη αποκατάστασή του ανέδειξε ξανά τη μοναδική αρχιτεκτονική του και τη σημασία του ως ιστορικού μνημείου. Σήμερα η Καλλιθέα αποτελεί τόπο που συνδέει τη μνήμη της ιταλικής περιόδου, την ιστορία της ιατρικής και την εξέλιξη του τουρισμού στο νησί.

Την 1η Ιουλίου 2007 οι ιστορικές Πηγές Καλλιθέας άνοιξαν ξανά για το κοινό, έπειτα από εργασίες αποκατάστασης που έδωσαν νέα ζωή στο γνωστό συγκρότημα της ανατολικής Ρόδου. Το μνημείο, με τους χαρακτηριστικούς θόλους, τις στοές και τα βοτσαλωτά του, είχε κατασκευαστεί την περίοδο της Ιταλοκρατίας και εγκαινιαστεί την 1η Ιουλίου 1929.

Η αποκατάσταση επέτρεψε την ανάδειξη της αρχιτεκτονικής φυσιογνωμίας του χώρου και τη σύνδεσή του με νέες χρήσεις, πέρα από τον αρχικό λουτρικό χαρακτήρα του. Οι επισκέπτες μπορούσαν πλέον να γνωρίσουν από κοντά ένα από τα πιο ιδιαίτερα δείγματα ιστορικής αρχιτεκτονικής της Ρόδου, δίπλα στον ομώνυμο όρμο.

Με την επαναλειτουργία των εγκαταστάσεων, η Καλλιθέα επανήλθε στην πολιτιστική και τουριστική ζωή του νησιού. Ο χώρος άρχισε να φιλοξενεί εκθέσεις, εκδηλώσεις και άλλες δραστηριότητες, αποτελώντας παράλληλα προορισμό περιήγησης για κατοίκους και επισκέπτες.

Η σύμπτωση της ημερομηνίας επαναλειτουργίας με εκείνη των αρχικών εγκαινίων, 78 χρόνια νωρίτερα, ανέδειξε τη συνέχεια της ιστορίας του μνημείου και τη σημασία της προστασίας της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Ρόδου.