Δημοσιεύεται στη Ρόδο η αντιεβραϊκή διαταγή αριθ. 29

Στις 16 Ιουλίου 1944, λίγο πριν από τον εκτοπισμό της εβραϊκής κοινότητας της Ρόδου, η εφημερίδα «Il Messaggero di Rodi» δημοσίευσε τη διαταγή αριθ. 29 της κατοχικής διοίκησης. Το φύλλο της εφημερίδας έχει διασωθεί και παρουσιάζεται στο αρχείο του Εβραϊκού Μουσείου Ρόδου. Πρόκειται για ένα από τα σαφέστερα σωζόμενα τεκμήρια των διοικητικών μέτρων που προετοίμασαν τις διώξεις εκείνου του Ιουλίου.

Με τη διαταγή οριζόταν ότι όλοι οι Εβραίοι, ανεξαρτήτως φύλου και ηλικίας, απαγορευόταν να εγκαταλείψουν τις περιοχές της πόλης της Ρόδου, των Τριαντών, της Κρεμαστής και της Βιλλανόβας. Παράλληλα, επιβαλλόταν η παρουσίασή τους στις δημοτικές υπηρεσίες έως το μεσημέρι της 17ης Ιουλίου για τη διαδικασία που η κατοχική διοίκηση αποκαλούσε μεταφορά. Στο ίδιο δημοσίευμα περιλαμβανόταν και πρόβλεψη για την καταγραφή κατοίκων που είχαν εγκαταλείψει τη Ρόδο εξαιτίας των πρόσφατων βομβαρδισμών.

Οι φαινομενικά διοικητικές αυτές ρυθμίσεις είχαν πολύ σοβαρές συνέπειες. Περιόριζαν τις μετακινήσεις μιας κοινότητας με ιστορία πολλών αιώνων στο νησί και εντάσσονταν στη διαδικασία απομόνωσης και συγκέντρωσης των ανθρώπων που ακολούθησε. Λίγες ημέρες αργότερα οι γερμανικές αρχές διέταξαν την παρουσίαση των Εβραίων ανδρών, κράτησαν οικογένειες στο κτίριο της Διοίκησης Αεροπορίας και οδήγησαν την κοινότητα στον εκτοπισμό.

Η εβραϊκή παρουσία είχε αφήσει ανεξίτηλο αποτύπωμα στη γλώσσα, στο εμπόριο, στις γειτονιές και στην πολιτιστική ζωή της Ρόδου. Η διαταγή της 16ης Ιουλίου δεν αποτελεί απλώς έναν ακόμη περιορισμό της κατοχικής περιόδου: αποτυπώνει τη μετατροπή της συστηματικής διάκρισης σε άμεσα εφαρμόσιμη επιχείρηση καταδίωξης.

Η ακριβής ημερομηνία τεκμηριώνει τη δημοσίευση της διαταγής και δεν πρέπει να συγχέεται με την ημέρα σύλληψης των ανδρών ή με την ημερομηνία αναχώρησης των πλοίων. Πηγή: Εβραϊκό Μουσείο Ρόδου, αρχείο «Il Messaggero di Rodi», 16 Ιουλίου 1944.