Σαν σήμερα
στη Ρόδο

Στις 25 Νοεμβρίου 1946 καταγράφεται η προαγωγή του Χριστόδουλου Τσιγάντε στον βαθμό του ταξιάρχου. Η στρατιωτική του εξέλιξη συνέπεσε με την ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο κατά την οποία η τύχη των Δωδεκανήσων συνδεόταν με τις μεταπολεμικές διεθνείς διευθετήσεις.

Ο Τσιγάντες είχε διακριθεί ως διοικητής του Ιερού Λόχου και συνδέθηκε με τις επιχειρήσεις στο Αιγαίο κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η παρουσία του στη Ρόδο μετά την απελευθέρωση συνέβαλε στην οργάνωση της ελληνικής στρατιωτικής αποστολής και στην επαφή με τις τοπικές κοινότητες. Η θέση του ήταν ιδιαίτερη, καθώς τα νησιά δεν είχαν ακόμη παραδοθεί στην ελληνική διοίκηση.

Η μετάβαση αυτή ολοκληρώθηκε σταδιακά. Προηγήθηκε η βρετανική διοίκηση, ακολούθησε η ελληνική στρατιωτική διοίκηση από τις 31 Μαρτίου 1947 και, τελικά, η επίσημη Ενσωμάτωση στις 7 Μαρτίου 1948. Μέσα σε αυτό το ιστορικό πλαίσιο πρέπει να αξιολογείται και η υπηρεσιακή διαδρομή του Τσιγάντε.

Η προαγωγή δεν αποτελεί γεγονός που συνέβη απαραίτητα στη Ρόδο, αλλά αφορά πρόσωπο με αποφασιστικό ρόλο στη σύγχρονη ιστορία των Δωδεκανήσων. Η καταχώρηση διατηρεί αυτή τη σαφή διάκριση.

Στις 25 Νοεμβρίου 1947 εκδόθηκε η υπ’ αριθμόν 48417 απόφαση της Στρατιωτικής Διοίκησης Δωδεκανήσου, η οποία μνημονεύεται ως η πράξη από την οποία προέκυψε η νομική προσωπικότητα του Βρεφοκομείου–Ορφανοτροφείου Θηλέων Ρόδου «Βασιλόπαις Μαρία». Ήταν η μεταβατική περίοδος κατά την οποία τα Δωδεκάνησα, μετά τον πόλεμο και τη βρετανική διοίκηση, προετοιμάζονταν για την επίσημη ενσωμάτωσή τους στο ελληνικό κράτος. Η προστασία των παιδιών χωρίς επαρκή οικογενειακή φροντίδα αποτελούσε επείγουσα κοινωνική ανάγκη.

Το ίδρυμα συνδέθηκε με τη μέριμνα για ορφανά κορίτσια και βρέφη και αποτέλεσε μέρος των οργανωμένων δομών παιδικής προστασίας της μεταπολεμικής Ρόδου. Μεταγενέστερη ιστορική και νομική αναφορά κατονομάζει ρητά την απόφαση της 25ης Νοεμβρίου 1947 και εξηγεί τη συνέχεια του φορέα μέχρι το Κέντρο Προστασίας του Παιδιού Δωδεκανήσου. Το γεγονός μαρτυρεί την προσπάθεια δημιουργίας σταθερής θεσμικής στήριξης για παιδιά που είχαν ανάγκη προστασίας.

Η συγκεκριμένη ημέρα τεκμηριώνει τη διοικητική πράξη και όχι κατ’ ανάγκην την πρώτη ημέρα λειτουργίας ή τα εγκαίνια του ορφανοτροφείου. Σε ιστορικές αναδρομές αναφέρεται λειτουργία ήδη από τον Ιούνιο του 1947, γεγονός που χρειάζεται χωριστή τεκμηρίωση. Η διάκριση είναι ουσιώδης ώστε να αποδοθεί με ακρίβεια η ιστορία του ιδρύματος.

Δύο χρόνια μετά το επιτυχημένο ξεκίνημα του θερινού Τιτάνια, η Ρόδος απέκτησε μια νέα χειμερινή κινηματογραφική αίθουσα. Η πρώτη προβολή πραγματοποιήθηκε στις 25 Νοεμβρίου 1960, όπως αναφέρει ο Μιχάλης Χατζηνικολάου, ένας από τους ανθρώπους πίσω από τη δημιουργία του κινηματογράφου. Το γεγονός σήμανε τη δυνατότητα να συνεχίζονται οι κινηματογραφικές προβολές και πέρα από τους θερινούς μήνες.

Η απόφαση για τη νέα αίθουσα είχε προηγηθεί ύστερα από τη μεγάλη προσέλευση στο θερινό Τιτάνια. Ο ιδρυτής περιέγραψε σε προσωπική του μαρτυρία τον αγώνα για την εξασφάλιση χρηματοδότησης, την αγορά οικοπέδου και τις οικονομικές υποχρεώσεις που ανέλαβαν οι οικογένειες των δημιουργών. Το έργο ολοκληρώθηκε μέσα σε συνθήκες σημαντικού επιχειρηματικού ρίσκου, αλλά με την πεποίθηση ότι η κινηματογραφική ψυχαγωγία είχε πλέον αποκτήσει σταθερό κοινό στη Ρόδο.

Κατά την αφήγησή του, έγιναν τρεις προβολές την πρώτη ημέρα και διατέθηκαν περίπου 3.200 εισιτήρια. Η ίδια μαρτυρία συνδέει την έναρξη με την ταινία «Ο θαλασσόλυκος» και τον Τζέρι Λιούις. Επειδή η ονομασία της ταινίας και η αναφορά στον ηθοποιό χρειάζονται επιβεβαίωση από διαφημίσεις ή κινηματογραφικά προγράμματα της εποχής, παρατίθενται εδώ ρητά ως στοιχεία της μαρτυρίας και όχι ως ανεξάρτητα εξακριβωμένα στοιχεία του προγράμματος.

Η χειμερινή αίθουσα βοήθησε να καθιερωθεί ο κινηματογράφος ως καθημερινή πολιτιστική συνήθεια όλο τον χρόνο. Το Τιτάνια δεν ήταν απλώς επιχείρηση προβολής ταινιών: για πολλούς κατοίκους της Ρόδου υπήρξε τόπος κοινών εμπειριών, αναμονής για νέες παραγωγές και κοινωνικής συναναστροφής. Η 25η Νοεμβρίου 1960 αποτελεί επομένως σημαντική ημερομηνία στην ιστορία των κινηματογραφικών αιθουσών του νησιού.

Σε παλαιότερη επανάληψη της αφήγησης εμφανίζεται και η 25η Δεκεμβρίου 1960· η 25η Νοεμβρίου καταγράφεται ρητά ως πρώτη προβολή στην εκτενέστερη δημοσιευμένη μαρτυρία. Αναζητείται επιβεβαίωση σε εφημερίδα της εποχής.

Στις 25 Νοεμβρίου 1981 συστήθηκε η ανώνυμη εταιρεία «ΒΑΠ – Παντελής Κουγιός», σύμφωνα με τη χρονολογία σύστασης που εμφανίζεται σε εταιρική καταχώρηση βασισμένη σε δεδομένα του Γενικού Εμπορικού Μητρώου. Η ημερομηνία αφορά τη νομική σύσταση της συγκεκριμένης εταιρείας και δεν πρέπει να συγχέεται με την αρχή της παραγωγικής δραστηριότητας της ΒΑΠ στη Ρόδο, η οποία ανάγεται στο 1967.

Η επιχείρηση συνδέθηκε με τον Παντελή Κουγιό και την ανάπτυξη της τοπικής εμφιάλωσης αναψυκτικών. Από τις πρώτες δραστηριότητες του εργοστασίου μέχρι τη σταδιακή επέκταση των εγκαταστάσεων και των προϊόντων, η ΒΑΠ εξελίχθηκε σε γνωστή βιομηχανική παρουσία του νησιού.

Το 1980 αποτέλεσε σταθμό η συνεργασία της με την PepsiCo, ενώ ακολούθησαν αλλαγές στις γραμμές παραγωγής, στη συσκευασία και στην παραγωγή εμφιαλωμένου νερού. Η καταγεγραμμένη σύσταση της Α.Ε. το 1981 φωτίζει μια ξεχωριστή θεσμική φάση της επιχειρηματικής πορείας, όχι τα εγκαίνια του εργοστασίου ούτε την πρώτη ημέρα πώλησης των προϊόντων.

Στα στοιχεία ΓΕΜΗ η εταιρεία ταυτοποιείται με αριθμό 071549920000. Για την πλήρη νομική διαδρομή και τυχόν αλλαγές εταιρικής μορφής απαιτείται αντιπαραβολή με την αρχική πράξη σύστασης και τις σχετικές ανακοινώσεις.

Στις 25 Νοεμβρίου 2019 η κακοκαιρία «Γηρυόνης» έπληξε τη Ρόδο με πολύ ισχυρές βροχές και καταιγίδες. Το επεισόδιο προκάλεσε πλημμυρικά προβλήματα σε κατοικημένες και αγροτικές περιοχές και ανέδειξε τη δυσκολία απορροής των μεγάλων ποσοτήτων νερού.

Σύμφωνα με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών και το meteo.gr, στον Έμπωνα καταγράφηκαν 152 χιλιοστά βροχής σε περίπου έντεκα ώρες, εκ των οποίων 125 χιλιοστά μέσα σε περίπου τέσσερις ώρες. Στο διήμερο Κυριακής και Δευτέρας καταγράφηκαν συνολικά 154 χιλιοστά στον Έμπωνα και περίπου 100 χιλιοστά στην πόλη της Ρόδου και στη Λίνδο.

Δρόμοι και κοινότητες αντιμετώπισαν σοβαρές δυσκολίες από την έντονη απορροή και τις υπερχειλίσεις. Οι υπηρεσίες πολιτικής προστασίας κινητοποιήθηκαν για την αντιμετώπιση των προβλημάτων, ενώ οι ζημιές υπενθύμισαν παλαιότερα μεγάλα πλημμυρικά γεγονότα που είχαν επηρεάσει το νησί.

Η ένταση της βροχόπτωσης, αποτυπωμένη σε ωριαίες μετρήσεις, καθιστά την 25η Νοεμβρίου 2019 σημαντική ημερομηνία στη σύγχρονη μετεωρολογική ιστορία της Ρόδου και πολύτιμο σημείο αναφοράς για τη συζήτηση περί αντιπλημμυρικής προστασίας.