Σαν σήμερα
στη Ρόδο

Στις 13 Νοεμβρίου 1958 πραγματοποιήθηκαν διαδικασίες εκταφής και μεταφοράς των οστών του Αλέξανδρου Διάκου από την περιοχή της Ζούζουλης προς τη Ρόδο. Ο αξιωματικός, καταγόμενος από τη Χάλκη, είχε χάσει τη ζωή του την 1η Νοεμβρίου 1940, πολεμώντας στο μέτωπο της Πίνδου κατά τον ελληνοϊταλικό πόλεμο.

Ο Διάκος, γεννημένος το 1911, είχε ακολουθήσει στρατιωτική σταδιοδρομία στην Ελλάδα σε μια περίοδο κατά την οποία τα Δωδεκάνησα βρίσκονταν υπό ιταλική κυριαρχία. Η θυσία του απέκτησε ιδιαίτερη σημασία για τους Δωδεκανησίους, καθώς συνδέθηκε με τη συμμετοχή των νησιωτών στον αγώνα για την ελευθερία και την ένωση με την Ελλάδα.

Η επιστροφή των οστών του σε ελληνική πλέον Ρόδο πραγματοποιήθηκε με τιμές και συγκίνηση. Ιστορικές αφηγήσεις αναφέρουν ότι στην εκταφή και τη μεταφορά συμμετείχε η αδελφή του, Κρυσταλλία Διάκου, ενώ τα οστά συνδέθηκαν με το μνημείο που στήθηκε προς τιμήν του στο Μανδράκι.

Ο ανδριάντας του Διάκου αποτελεί μέχρι σήμερα χαρακτηριστικό σημείο μνήμης της Ρόδου. Η 13η Νοεμβρίου τεκμηριώνεται ως ημέρα που συνδέεται με την εκταφή και την πορεία μεταφοράς των οστών· δεν πρέπει, χωρίς επιπλέον πρωτογενή στοιχεία, να θεωρηθεί αυτομάτως και η βέβαιη ημερομηνία των αποκαλυπτηρίων του μνημείου.