Σαν σήμερα
στη Ρόδο

Στις 25 Μαρτίου 1905 ιδρύθηκε ο Γυμναστικός Σύλλογος «Διαγόρας» Ρόδου, σε μια περίοδο κατά την οποία το νησί βρισκόταν ακόμη υπό οθωμανική κυριαρχία. Κεντρική μορφή στην ίδρυσή του υπήρξε ο Δημήτριος Αναστασιάδης, ενώ ο σύλλογος πήρε το όνομα του θρυλικού αρχαίου Ολυμπιονίκη Διαγόρα.

Από τα πρώτα του χρόνια ο Διαγόρας δεν περιορίστηκε στον αθλητισμό. Ανέπτυξε κοινωνική, πολιτιστική και πατριωτική δράση, γεγονός που τον κατέστησε σημείο αναφοράς για την ελληνική κοινότητα της Ρόδου. Η ιστορία του συνεχίστηκε με διακοπές, απαγορεύσεις και επανιδρύσεις, αλλά ο σύλλογος παρέμεινε ένα από τα ιστορικότερα αθλητικά σωματεία της Δωδεκανήσου.

Στις 25 Μαρτίου 1956 άρχισε να λειτουργεί πλήρως στη Ρόδο η μαιευτική και γυναικολογική κλινική «Άγιος Ελευθέριος», γνωστή στους κατοίκους ως Κλινική Καραγιάννη. Ιδρυτής της ήταν ο μαιευτήρας-γυναικολόγος Αθανάσιος Καραγιάννης, από τον Μεσαναγρό, ένας γιατρός του οποίου η πορεία συνδέθηκε με τη γέννηση χιλιάδων παιδιών στη Ρόδο και σε άλλα νησιά των Δωδεκανήσων. Η ακριβής ημερομηνία δεν προέρχεται από μεταγενέστερο υπολογισμό: ο ίδιος ο Καραγιάννης την ανέφερε ρητά σε συνέντευξή του στη δημοσιογράφο Ροδούλα Λουλουδάκη, προσδιορίζοντας ως ημέρα πλήρους λειτουργίας της κλινικής την 25η Μαρτίου 1956. Η μαρτυρία αυτή δεν τεκμηριώνει ότι την ίδια ημέρα έγινε και επίσημη τελετή εγκαινίων.

Η διαδρομή του στην περίθαλψη του νησιού είχε αρχίσει νωρίτερα. Αφού σπούδασε ιατρική στην Ιταλία και εργάστηκε στη Ρώμη, επέστρεψε στη Ρόδο το 1946. Ανέλαβε τη μαιευτική και γυναικολογική φροντίδα στο τότε στρατιωτικό νοσοκομείο του «Θέρμαι» και στη συνέχεια οργάνωσε το αντίστοιχο τμήμα του νοσοκομείου της Ρόδου. Το 1950 δημιούργησε μικρή ιδιωτική κλινική στην οδό 25ης Μαρτίου, με πέντε κρεβάτια. Η μεγαλύτερη κλινική «Άγιος Ελευθέριος», στην οδό Αμερικής, υπήρξε το επόμενο βήμα.

Για δεκαετίες η Κλινική Καραγιάννη αποτέλεσε σημείο αναφοράς όχι μόνο για τις οικογένειες της Ρόδου, αλλά και για γυναίκες από την Κάρπαθο, τη Σύμη, την Κάσο και τη Χάλκη, οι οποίες ταξίδευαν στο νησί για να γεννήσουν. Όπως θυμόταν ο ίδιος ο γιατρός, ορισμένες έφθαναν έναν μήνα πριν από τον τοκετό και παρέμεναν για μεγάλο χρονικό διάστημα στη μονάδα. Στη συνέντευξή του ανέφερε ότι στην κλινική πραγματοποιήθηκαν 35.099 τοκετοί, ενώ μαζί με το νοσοκομείο οι γεννήσεις στις οποίες συνέβαλε ξεπερνούσαν τις 40.000. Πρόκειται για αριθμούς που ο ίδιος παρέθεσε αναδρομικά, όχι για αυτοτελώς ελεγμένο διοικητικό απολογισμό.

Η λειτουργία της συνδέθηκε με την εξέλιξη της μαιευτικής φροντίδας στο νησί και με την καθημερινότητα ολόκληρων γενεών. Οι χώροι της, το προσωπικό και η διαρκής παρουσία του ιδρυτή της έμειναν στη συλλογική μνήμη των Ροδιτών. Η 25η Μαρτίου 1956 καταγράφεται ως η συγκεκριμένη ημέρα κατά την οποία, σύμφωνα με την προσωπική μαρτυρία του Αθανασίου Καραγιάννη, η νέα κλινική είχε τεθεί σε πλήρη λειτουργία.

Στις 25 Μαρτίου 2008 μεγάλη πυρκαγιά ξέσπασε στις παλιές εγκαταστάσεις της S.A.M.I.C.A. στην περιοχή Κόβα. Η φωτιά κατέστρεψε σημαντικό μέρος του παλαιού μηχανολογικού εξοπλισμού και επιβάρυνε την κατάσταση του ιστορικού βιομηχανικού συγκροτήματος.

Η S.A.M.I.C.A. είχε κατασκευαστεί το 1938 ως μεγάλη αλευροβιομηχανία και αποτελεί χαρακτηριστικό τεκμήριο της βιομηχανικής ανάπτυξης της Ρόδου κατά την Ιταλοκρατία. Η πυρκαγιά επανέφερε στο προσκήνιο το ζήτημα της προστασίας και επανάχρησης των εγκαταλελειμμένων βιομηχανικών μνημείων του νησιού.