Σαν σήμερα
στη Ρόδο

Στις 15 Αυγούστου 1310, οι Ιωαννίτες Ιππότες καταλαμβάνουν την πόλη της Ρόδου. Η πόλη της Ρόδου περνά στον έλεγχο των Ιωαννιτών, ολοκληρώνοντας την κατάκτηση του νησιού και εγκαινιάζοντας την περίοδο της Ιπποτοκρατίας.

Στις 15 Αυγούστου 1310, σύμφωνα με την επικρατέστερη χρονολόγηση, η πόλη της Ρόδου περνά στον έλεγχο των Ιωαννιτών Ιπποτών. Η εξέλιξη αυτή εγκαινιάζει την περίοδο της Ιπποτοκρατίας, η οποία θα διαρκέσει έως το 1522.

Στις 15 Αυγούστου 1943, ενώ η Ρόδος βρισκόταν ακόμη υπό ιταλική κατοχή, ξεκίνησε μια από τις σημαντικότερες μυστικές επιχειρήσεις των Συμμάχων στα Δωδεκάνησα. Μικρό κλιμάκιο της βρετανικής υπηρεσίας Special Operations Executive (SOE) αποβιβάστηκε στις νοτιοδυτικές ακτές του νησιού, στην περιοχή του Μονολίθου, με αποστολή να οργανώσει δίκτυο συλλογής στρατιωτικών πληροφοριών. Η επιχείρηση, γνωστή σε ιστορικές αφηγήσεις ως SYMTON ή SYMPTOM, αποτέλεσε την απαρχή της δράσης που αργότερα συνδέθηκε με το «Λημέρι των Κατασκόπων».

Επικεφαλής της αποστολής ήταν ο Κώστας Κουμιανός, γνωστός και ως Ντρης, με συνεργάτες τον Γιάννη Θωμαΐδη, που υπηρετούσε ως ασυρματιστής, και τον Βασίλη Κλημέντο από τη Χάλκη, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα οδηγού. Η αρχική αποστολή περιλάμβανε τη συγκρότηση δικτύου πληροφοριών και την πραγματοποίηση δολιοφθορών. Σύμφωνα με δημοσιευμένες μαρτυρίες, ακολούθησε εντολή να αποφευχθούν οι δολιοφθορές, ώστε να μην προκληθούν αντίποινα σε βάρος του άμαχου πληθυσμού.

Η επιτυχία της επιχείρησης στηρίχθηκε στους κατοίκους του Μονολίθου. Ο Κουμιανός ήρθε σε επαφή με τους Κλεάνθη και Βασίλη Μαλανδρή, τον παπα-Κλήμη Διακομανώλη και άλλους κατοίκους, οι οποίοι εξασφάλιζαν τρόφιμα, καταφύγιο, ασφαλείς μετακινήσεις και πληροφορίες. Ιδιαίτερα σημαντική υπήρξε η συμβολή της Μαρίας Μαλανδρή, η οποία υπέδειξε μια δυσπρόσιτη σπηλιά στον Ακραμύτη, κατάλληλη για την απόκρυψη των ανδρών και του ασυρμάτου.

Από την πρώτη αυτή αποστολή αναπτύχθηκε σταδιακά ένα δίκτυο που έφτασε μέχρι την πόλη της Ρόδου και άλλες περιοχές του νησιού. Πληροφορίες για στρατιωτικές εγκαταστάσεις, κινήσεις κατοχικών δυνάμεων και αεροδρόμια μεταδίδονταν στους Συμμάχους στη Μέση Ανατολή. Η επιχείρηση του Αυγούστου 1943 έθεσε τα θεμέλια μιας μυστικής αντιστασιακής δραστηριότητας που συνεχίστηκε έως το τέλος της γερμανικής κατοχής, τον Μάιο του 1945.

Τη Δευτέρα 15 Αυγούστου 1960, στη διάρκεια αγώνα ταχύτητας αυτοκινήτων στη Ρόδο, ο Γερμανός οδηγός Wolfgang Levy τραυματίστηκε σοβαρά. Το περιστατικό ανήκει στα πρώιμα χρόνια του σιρκουί της πόλης, όταν οι αγώνες προσέλκυαν και ξένους οδηγούς, καθώς και ανθρώπους που συμμετείχαν συστηματικά στις μεγάλες ελληνικές διοργανώσεις.

Η ιστορική αφήγηση του TellingStories, βασισμένη σε υλικό της αγωνιστικής εποχής, συνδέει το συμβάν με ένα διήμερο διοργανώσεων. Την προηγούμενη ημέρα ο Levy είχε αναδειχθεί νικητής στην ανάβαση Φιλερήμου. Στον αγώνα ταχύτητας της 15ης Αυγούστου τραυματίστηκε σοβαρά, με κατάγματα στα άκρα, και υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση στο νοσοκομείο της Ρόδου.

Η αναφορά φωτίζει τη στενή σχέση ανάμεσα στην ανάβαση Φιλερήμου και το σιρκουί πόλης, δύο διαφορετικές αγωνιστικές διαδρομές που μπορούσαν να συγκεντρώνουν τους ίδιους συμμετέχοντες. Παράλληλα θυμίζει τους μεγάλους κινδύνους του μηχανοκίνητου αθλητισμού πριν από την καθιέρωση των σύγχρονων προτύπων προστασίας οδηγών και θεατών.

Η ακριβής ημερομηνία αναφέρεται ρητά στην ιστορική πηγή. Για πρόσθετη τεκμηρίωση μπορούν να αναζητηθούν το πρωτότυπο ρεπορτάζ του περιοδικού «Βολάν» και το πρόγραμμα του αγώνα του 1960, ώστε να καταγραφούν με βεβαιότητα η σύνθεση της εκκίνησης, τα αποτελέσματα και οι ειδικότερες συνθήκες του ατυχήματος.