Σαν σήμερα
στη Ρόδο

Στις 27 Οκτωβρίου 1896 ισχυρός σεισμός, περίπου μεγέθους 6,4 στις σύγχρονες ιστορικές σεισμολογικές ανακατασκευές, επηρεάζει τη Ρόδο. Η ένταση στο νησί υπολογίζεται περίπου στο VII της μακροσεισμικής κλίμακας.

Η δόνηση αποτελεί έναν από τους σημαντικούς σεισμούς της ύστερης οθωμανικής περιόδου στη Ρόδο.

Η ιστορική τεκμηρίωση ενός σεισμού πρέπει να διαχωρίζεται από τις μεταγενέστερες εκτιμήσεις για την έντασή του. Για παλαιότερες περιόδους οι περιγραφές των επιπτώσεων έχουν ιδιαίτερη αξία, χωρίς να ισοδυναμούν με σύγχρονη οργανομετρική μέτρηση.

Το βράδυ της 27ης Οκτωβρίου 1954 κάτοικοι της πόλης της Ρόδου ανέφεραν ότι είδαν ένα μεγάλο φωτεινό αντικείμενο να κινείται στον ουρανό. Το περιστατικό εντάχθηκε στο κύμα δημοσιευμάτων για «ιπτάμενους δίσκους» που απασχόλησε την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη εκείνο το φθινόπωρο. Η αναφορά της Ρόδου δεν έμεινε μόνο στον τοπικό χώρο: στις 30 Οκτωβρίου η γαλλική εφημερίδα La Croix δημοσίευσε σύντομη είδηση για έναν φωτεινό δίσκο πάνω από το νησί.

Σύμφωνα με τις μαρτυρίες που συγκέντρωσε αργότερα ο ερευνητής Θανάσης Φέμβος από τον Τύπο της εποχής, το αντικείμενο φαινόταν να κινείται κυκλικά για περίπου πέντε λεπτά πάνω από την πόλη. Οι μάρτυρες υποστήριξαν ότι πλησίασε ένα αγκυροβολημένο αερόστατο του ραδιοφωνικού σταθμού «Φωνή της Αμερικής» και στη συνέχεια απομακρύνθηκε προς τα δυτικά. Ανάμεσα στα κατονομαζόμενα πρόσωπα ήταν ο ξενοδόχος Εμμανουήλ Μανολάκης, ο οποίος φέρεται να ειδοποίησε και άλλους κατοίκους.

Η ιστορία συνδέθηκε με την ιδιαίτερη ατμόσφαιρα του Ψυχρού Πολέμου, όταν ραδιοφωνικές εγκαταστάσεις, αερόστατα και αεροπορικές δραστηριότητες έδιναν συχνά αφορμή για απορίες και εικασίες. Η εποχή χαρακτηριζόταν επίσης από ευρύτατη δημοσιότητα γύρω από ασυνήθιστες θεάσεις στον ουρανό, γεγονός που βοηθά να κατανοήσουμε γιατί η συγκεκριμένη αναφορά ταξίδεψε γρήγορα πέρα από τη Ρόδο.

Το ιστορικά τεκμηριωμένο γεγονός είναι ότι η μαρτυρία καταγράφηκε και δημοσιεύτηκε στον Τύπο το 1954. Δεν υπάρχει αξιόπιστη απόδειξη για την ταυτότητα ή την ακριβή φύση του φωτεινού αντικειμένου, ούτε τεκμήριο που να δικαιολογεί συμπέρασμα περί εξωγήινης προέλευσης. Η υπόθεση παραμένει χαρακτηριστικό επεισόδιο της δημόσιας ιστορίας και της καθημερινότητας στη Ρόδο της δεκαετίας του 1950.

Στις 27 Οκτωβρίου 2005 πεθαίνει ο Ρόδιος φιλόλογος και γλωσσολόγος Αγαπητός Τσοπανάκης. Καταγόταν από τη Σάλακο, φοίτησε στο Βενετόκλειο και ακολούθησε μακρά πανεπιστημιακή σταδιοδρομία. Εξελέγη μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και το 1998 διετέλεσε πρόεδρός της, αποτελώντας μία από τις σημαντικότερες δωδεκανησιακές μορφές των ελληνικών γραμμάτων του 20ού αιώνα.