Σαν σήμερα
στη Ρόδο

Στις 10 Οκτωβρίου 1943 αμερικανικά βομβαρδιστικά B-24 πλήττουν τα αεροδρόμια Μαριτσών και Καλάθου στη Ρόδο, λίγες εβδομάδες μετά την επικράτηση των γερμανικών δυνάμεων στο νησί. Αμερικανικά P-38 επιχειρούν παράλληλα στην περιοχή.

Η επιδρομή αποτελεί μέρος της συστηματικής προσπάθειας των Συμμάχων να περιορίσουν τη χρήση των ροδιακών αεροδρομίων από τη Luftwaffe. Είχε προηγηθεί πλήγμα στη Μαρίτσα στις 8 Οκτωβρίου.

Στις 10 Οκτωβρίου 1979 ιδρύθηκε στη Ρόδο η Δωδεκανησιακή Ανώνυμη Ναυτιλιακή Εταιρεία, η γνωστή ΔΑΝΕ. Την ακριβή ημερομηνία αναφέρει το επίσημο εταιρικό ιστορικό, που παραπέμπει στο ΦΕΚ του τεύχους ΑΕ και ΕΠΕ με αριθμό 3362 της 25ης Οκτωβρίου 1979. Η ημερομηνία ίδρυσης, λοιπόν, διακρίνεται από τη μεταγενέστερη ημερομηνία δημοσίευσης στο ΦΕΚ.

Η ΔΑΝΕ γεννήθηκε από μια ανάγκη που οι κάτοικοι των Δωδεκανήσων γνώριζαν πολύ καλά: τη συχνή και αξιόπιστη σύνδεση των νησιών με τον Πειραιά, αλλά και μεταξύ τους. Σε έναν τόπο όπου το πλοίο αποτελούσε βασικό μέσο για τις σπουδές, την εργασία, την περίθαλψη και τη μεταφορά εμπορευμάτων, η δημιουργία ναυτιλιακής εταιρείας με ροδίτικη έδρα είχε ιδιαίτερη κοινωνική και οικονομική σημασία.

Στις πρωτοβουλίες για τη συγκρότησή της πρωταγωνίστησε ο Επαμεινώνδας (Νώντας) Σολούνιας, μαζί με άλλους επιχειρηματίες και μετόχους. Ο χαρακτήρας της ως εταιρείας ευρείας μετοχικής βάσης δημιούργησε προσδοκίες ότι οι ίδιοι οι Δωδεκανήσιοι θα αποκτούσαν ισχυρότερο λόγο στην οργάνωση των θαλάσσιων μεταφορών που τους εξυπηρετούσαν.

Το πρώτο πλοίο, το «Κάμιρος», άρχισε να εκτελεί δρομολόγια τον Αύγουστο του 1980, εξυπηρετώντας τη γραμμή από τον Πειραιά προς Πάτμο, Λέρο, Κάλυμνο, Κω και Ρόδο. Το 1982 προστέθηκε το «Ιαλυσός», με δραστηριότητα που επεκτεινόταν και προς την Κάρπαθο και την Κρήτη, ενώ το 1985 αποκτήθηκε το «Λίνδος». Έτσι η εταιρεία άρχισε να αποκτά όλο και μεγαλύτερη παρουσία στην περιοχή.

Η ανάπτυξη συνεχίστηκε με το «Ρόδος» το 1989, που ενίσχυσε την απευθείας σύνδεση με τον Πειραιά, και με το «Πάτμος», το οποίο αποκτήθηκε το 1991 και άρχισε δρομολόγια τον Μάιο του 1992, σύμφωνα με μεταγενέστερο ιστορικό δημοσίευμα. Οι προσθήκες αυτές συνδέθηκαν με τις αυξανόμενες ανάγκες μεταφοράς επιβατών, οχημάτων και φορτίων.

Στα τέλη της δεκαετίας του 1990 η πορεία της ΔΑΝΕ έγινε δυσκολότερη. Οι επενδύσεις στον στόλο και οι αυξημένες οικονομικές υποχρεώσεις συνέπεσαν με σοβαρή κρίση ρευστότητας. Το 1999 επιχειρήθηκε συμφωνία ρύθμισης με πιστωτές, ενώ αργότερα προστέθηκε στον στόλο το «Διαγόρας», που δρομολογήθηκε το 2001.

Η κρίση κορυφώθηκε το 2004, όταν τα «Ρόδος», «Πάτμος» και «Διαγόρας» τέθηκαν εκτός εκμετάλλευσης. Οι εργαζόμενοι αντιμετώπισαν προβλήματα με οφειλόμενες αποδοχές, ενώ η διακοπή της δραστηριότητας στέρησε από το νησιωτικό δίκτυο μια εταιρεία με μεγάλη παρουσία στις γραμμές του.

Το 2005 ακολούθησε η διαδικασία ειδικής εκκαθάρισης και στις 5 Ιουλίου 2006 εκπλειστηριάστηκαν περιουσιακά στοιχεία της ΔΑΝΕ στη Ρόδο. Στο μεταξύ, η εταιρεία είχε ήδη συνδεθεί με την προσωπική ιστορία χιλιάδων ταξιδιωτών, μετόχων και ναυτικών από τα νησιά.

Η 10η Οκτωβρίου 1979 παραμένει μια σημαντική ημερομηνία της σύγχρονης ιστορίας της Ρόδου. Η ΔΑΝΕ δεν υπήρξε μόνο επιχειρηματική προσπάθεια· για περισσότερες από δύο δεκαετίες αποτέλεσε μέρος της καθημερινότητας των Δωδεκανησίων και της προσπάθειας να περιοριστεί η γεωγραφική απομόνωση των νησιών.