Σαν σήμερα
στη Ρόδο

Στις 21 Απριλίου 1948 ολοκληρώθηκε ένα κρίσιμο βήμα για την οργανωτική συγκρότηση της Τεκτονικής Στοάς «Κλεόβουλος» στη Ρόδο. Η Μεγάλη Στοά της Ελλάδος ενέκρινε την ίδρυσή της και της απέδωσε τον αριθμό 109. Η σχετική απόφαση καταγράφεται στον υπ’ αριθμόν 463/21.4.1948 εγκριτικό πίνακα, στοιχείο που παραθέτει ο Κώστας Τσαλαχούρης στο δεύτερο μέρος της ιστορικής έρευνάς του στη «Ροδιακή».

Η επίσημη αυτή αναγνώριση ήρθε ακριβώς δύο εβδομάδες μετά την ιδρυτική συγκέντρωση της 7ης Απριλίου. Εκείνη την ημέρα δεκαέξι τέκτονες είχαν συναντηθεί στην κατοικία του Ιωάννη Φραγκούλη, διευθυντή του Κρατικού Χημείου Ρόδου, στις Εκατό Χουρμαδιές. Υπό την προεδρία του Γεωργίου Θωμά Γεωργιάδη, αποφάσισαν την ίδρυση της νέας στοάς, επέλεξαν το όνομα «Κλεόβουλος» και συγκρότησαν προσωρινό σχήμα για να προχωρήσουν τις αναγκαίες διαδικασίες.

Στο ιδρυτικό πρακτικό, όπως δημοσιεύεται στο αφιέρωμα, γίνεται ειδική αναφορά στον έλεγχο των τεκτονικών τίτλων των παρισταμένων. Ακολουθεί η συζήτηση για την επωνυμία και η ανάγνωση της αίτησης που επρόκειτο να αποσταλεί στην τεκτονική αρχή της Αθήνας. Το ίδιο πρακτικό μνημονεύει και την ψήφιση του εσωτερικού κανονισμού. Πρόκειται για ενέργειες που δείχνουν ότι η συνάντηση δεν περιορίστηκε σε μια ανεπίσημη δήλωση προθέσεων, αλλά προετοίμασε τη θεσμική λειτουργία της νέας οργάνωσης.

Η χρονική συγκυρία είχε ιδιαίτερη σημασία για τη Ρόδο. Η Ελληνική Στρατιωτική Διοίκηση είχε εγκατασταθεί στα Δωδεκάνησα από τις 31 Μαρτίου 1947, ενώ η επίσημη τελετή της Ενσωμάτωσης είχε πραγματοποιηθεί στις 7 Μαρτίου 1948. Στους μήνες της μετάβασης, πρόσωπα από διαφορετικές επαγγελματικές και υπηρεσιακές διαδρομές είχαν βρεθεί στο νησί. Σύμφωνα με τη «Ροδιακή», ορισμένοι από αυτούς συναντιούνταν ήδη από το 1947 στο σπίτι του Φραγκούλη, πριν φτάσουν στη συγκρότηση της στοάς.

Ο αριθμός 109, που συνόδευσε την αναγνώριση της 21ης Απριλίου, διατηρήθηκε και στα ιστορικά διακριτικά της «Κλεόβουλος», όπως μαρτυρεί το λάβαρο που σώζεται σε φωτογραφία. Ο αριθμός αυτός επιτρέπει επίσης την ασφαλή διάκριση της τεκτονικής στοάς από άλλους συλλόγους και φορείς της Ρόδου που χρησιμοποιούσαν το όνομα του Κλεόβουλου του Λίνδιου.

Η αναγνώριση δεν συνέπεσε με την εκλογή της μόνιμης διοίκησης ούτε με τα εγκαίνια του χώρου. Το πρώτο Συμβούλιο Αξιωματικών εξελέγη στις 5 Μαΐου 1948, με πρώτο Σεβάσμιο τον Ανδρέα Καραμεσίνη. Η επίσημη εγκατάσταση του Συμβουλίου και τα εγκαίνια του τεκτονικού ναού στην οδό Ιπποτών έγιναν την 1η Σεπτεμβρίου της ίδιας χρονιάς. Έτσι, η 21η Απριλίου αποτελεί αυτοτελή ημερομηνία στην ιστορία της στοάς: την ημέρα της επίσημης αναγνώρισής της και όχι της πρώτης συνάντησης ή της έναρξης λειτουργίας στο μεταγενέστερο οίκημα.

Στις 5 Μαΐου 1948, σχεδόν έναν μήνα μετά την ιδρυτική συγκέντρωση της Τεκτονικής Στοάς «Κλεόβουλος» και λίγες ημέρες μετά την αναγνώρισή της από τη Μεγάλη Στοά της Ελλάδος, πραγματοποιήθηκε στη Ρόδο η εκλογή του πρώτου Συμβουλίου Αξιωματικών. Η συνεδρίαση έγινε υπό την προεδρία του προσωρινού Σεβασμίου Γεωργίου Θωμά Γεωργιάδη, ο οποίος είχε προεδρεύσει και της ιδρυτικής συνάντησης της 7ης Απριλίου στην κατοικία του Ιωάννη Φραγκούλη, στις Εκατό Χουρμαδιές.

Πρώτος εκλεγμένος Σεβάσμιος αναδείχθηκε ο Ανδρέας Καραμεσίνης (1901–1979), υπάλληλος της Αγροτικής Τράπεζας. Η διάκριση ανάμεσα στον προσωρινό προεδρεύοντα Γεωργιάδη και στον πρώτο εκλεγμένο Σεβάσμιο Καραμεσίνη είναι σημαντική για την ακριβή απόδοση των γεγονότων. Όπως επισημαίνει ο Κώστας Τσαλαχούρης στη «Ροδιακή», το πρακτικό της 7ης Απριλίου παρουσιάζει ορισμένες ιδιομορφίες στις υπογραφές και στους προσωρινούς τίτλους, ενώ η ψηφοφορία της 5ης Μαΐου προσδιορίζει σαφώς την εκλεγμένη διοίκηση.

Στις υπόλοιπες θέσεις του πρώτου Συμβουλίου εξελέγησαν ο Δημήτριος Κουρκουτάκης ως Α΄ Επόπτης και ο Νικόλαος Παρασκευάς ως Β΄ Επόπτης. Γραμματέας ανέλαβε ο Ιωάννης Φραγκούλης, Ρήτορας ο Παναγιώτης Κυριακίδης και Ταμίας ο Ιωάννης Παπαδάκης. Ο Κωνσταντίνος Γραμματικός εξελέγη Ελεονόμος, ο Ευστάθιος Χελιώτης Τελετάρχης, ο Δημήτριος Λεβιδιώτης Στεγαστής και ο Τηλέμαχος Αστερίου Δοκιμαστής. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στο ιστορικό αφιέρωμα, όλοι οι εκλεγέντες έλαβαν από δεκατρείς ψήφους.

Τα πρόσωπα αυτά προέρχονταν από διαφορετικά επαγγέλματα και υπηρεσίες που δραστηριοποιούνταν στο νησί. Ο Φραγκούλης ήταν διευθυντής του Κρατικού Χημείου Ρόδου, ο Κουρκουτάκης διευθυντής της Αγροτικής Τράπεζας και ο Παρασκευάς νομομηχανικός Ρόδου. Η παρουσία τους αποτυπώνει τη σύνθεση ενός κύκλου που συγκροτήθηκε κατά τα πρώτα χρόνια της ελληνικής διοίκησης στα Δωδεκάνησα, μετά την αποχώρηση των βρετανικών αρχών και την επίσημη Ενσωμάτωση.

Η νέα διοίκηση δεν εγκαταστάθηκε τελετουργικά στον μεταγενέστερο χώρο την ημέρα της εκλογής της. Αυτό συνέβη την 1η Σεπτεμβρίου 1948, όταν εγκαινιάστηκε ο τεκτονικός ναός στην οδό Ιπποτών. Σύμφωνα με το ίδιο αφιέρωμα, για τη διάθεση του ιστορικού οικήματος είχε μεσολαβήσει προς την Αρχαιολογική Υπηρεσία ο τότε Στρατιωτικός Διοικητής Δωδεκανήσου Περικλής Ιωαννίδης.

Ο Ανδρέας Καραμεσίνης παρέμεινε Σεβάσμιος την περίοδο 1948–1949. Τον διαδέχθηκε ο Νικόλαος Παρασκευάς για τα έτη 1949–1951, ακολούθησε ο Γεώργιος Στρίκης για την περίοδο 1951–1952, ο Ιωάννης Φραγκούλης για το 1953–1954 και ο Νεοκλής Καλαβρός για το 1954–1956, σύμφωνα με τον ιστορικό κατάλογο που δημοσίευσε η «Ροδιακή». Η ημερομηνία της 5ης Μαΐου 1948, επομένως, σηματοδοτεί τη μετάβαση από την προσωρινή ιδρυτική οργανωτική ομάδα στο πρώτο εκλεγμένο Συμβούλιο της στοάς.

Στις 2 Ιουλίου 1948 αρχίζει το 21ο ετήσιο συνέδριο της Pan-Rhodian Society of America «Apollon». Η διοργάνωση, που διήρκεσε έως τις 5 Ιουλίου, πραγματοποιήθηκε λίγους μήνες μετά την επίσημη Ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα.

Το τεκμήριο σώζεται στο Αρχείο Νικολάου Μαυρή της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών και αποτυπώνει την οργανωμένη παρουσία των Ροδίων της αμερικανικής διασποράς.

Την 1η Σεπτεμβρίου 1948 πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια του τεκτονικού ναού της στοάς «Κλεόβουλος» στην οδό Ιπποτών, μέσα στη Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου. Την ίδια ημέρα έγινε η επίσημη εγκατάσταση του πρώτου Συμβουλίου Αξιωματικών, το οποίο είχε εκλεγεί στις 5 Μαΐου με Σεβάσμιο τον Ανδρέα Καραμεσίνη. Το γεγονός αποτέλεσε το επόμενο οργανωτικό ορόσημο μετά την ιδρυτική συνεδρίαση της 7ης Απριλίου και την αναγνώριση της 21ης Απριλίου 1948.

Η εξασφάλιση του συγκεκριμένου χώρου συνδέθηκε, σύμφωνα με το ιστορικό αφιέρωμα του Κώστα Τσαλαχούρη στη «Ροδιακή», με τις ενέργειες του τότε Στρατιωτικού Διοικητή Δωδεκανήσου Περικλή Ιωαννίδη (1881–1965). Ο Ιωαννίδης, που αναφέρεται ως μέλος της τεκτονικής στοάς «Πανελλήνιον», απευθύνθηκε στην Αρχαιολογική Υπηρεσία και συνέβαλε ώστε να διατεθεί οίκημα στην οδό Ιπποτών έναντι συμβολικού ετήσιου τιμήματος. Το κείμενο δεν προσδιορίζει ούτε τον ακριβή αριθμό του κτιρίου ούτε την ημερομηνία υπογραφής της παραχώρησης.

Η εγκατάσταση στην καρδιά της μεσαιωνικής Ρόδου είχε και έντονη τοπική διάσταση. Η οδός Ιπποτών, με τα ιστορικά κτίρια της περιόδου των Ιωαννιτών, αποτελούσε ήδη ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία της Παλιάς Πόλης. Για τη νεοσύστατη στοά, η απόκτηση σταθερού χώρου σήμαινε τη μετάβαση από τις συναντήσεις σε ιδιωτική κατοικία σε έναν οργανωμένο χώρο τεκτονικών εργασιών. Ωστόσο, η συγκεκριμένη πηγή τεκμηριώνει τα εγκαίνια της 1ης Σεπτεμβρίου και όχι την ακριβή ημέρα της φυσικής μεταφοράς των αντικειμένων ή της πρώτης χρήσης του οικήματος.

Για την τελετή έφτασαν από την Αθήνα τεκτονικοί αξιωματούχοι, ενώ παρέστησαν και πρόσωπα που υπηρετούσαν στη Γενική Διοίκηση Δωδεκανήσου ή βρίσκονταν τότε στο νησί. Ανάμεσα στους παρισταμένους που κατονομάζει το δημοσίευμα ήταν ο πρόεδρος Πρωτοδικών Ιωάννης Μέξης, ο αντιναύαρχος Χαράλαμπος Μαυρογένης, ο ναυτικός πράκτορας Αρίστος Ζουρούδης, ο καθηγητής Γεώργιος Στρίκης, ο συμβολαιογράφος Ηλίας Χαρλαύτης, ο πρόεδρος Εφετών Βασίλειος Μακρής και ο επιθεωρητής Δημοσίων Έργων Δημήτριος Κατσάρης. Αναφέρονται ακόμη ο Βρετανός πρόξενος στη Ρόδο Harold Hoyland, ο συνταγματάρχης Thomas Jones, που υπηρετούσε ως εκπαιδευτής στην Ελληνική Βασιλική Χωροφυλακή, καθώς και άλλα στελέχη και επισκέπτες.

Η παρουσία ανθρώπων από τη δικαιοσύνη, τον στρατό, τη δημόσια διοίκηση και την τοπική κοινωνία δίνει μια εικόνα του κοινωνικού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο οργανώθηκε η στοά την πρώτη μεταπολεμική περίοδο. Η καταγραφή της παρουσίας τους, πάντως, δεν σημαίνει ότι όλοι υπήρξαν ιδρυτικά μέλη της «Κλεόβουλος»: οι δεκαέξι ιδρυτές απαριθμούνται χωριστά στο πρακτικό της 7ης Απριλίου. Επίσης, η παρουσία κάποιου στα εγκαίνια δεν αρκεί από μόνη της για ασφαλές συμπέρασμα σχετικά με τον βαθμό ή τη διαρκή συμμετοχή του στη στοά.

Το πρώτο Συμβούλιο που εγκαταστάθηκε είχε εκλεγεί τέσσερις μήνες νωρίτερα: Σεβάσμιος ήταν ο Ανδρέας Καραμεσίνης, Α΄ Επόπτης ο Δημήτριος Κουρκουτάκης και Β΄ Επόπτης ο Νικόλαος Παρασκευάς. Οι υπόλοιπες θέσεις είχαν κατανεμηθεί στον Ιωάννη Φραγκούλη, τον Παναγιώτη Κυριακίδη, τον Ιωάννη Παπαδάκη, τον Κωνσταντίνο Γραμματικό, τον Ευστάθιο Χελιώτη, τον Δημήτριο Λεβιδιώτη και τον Τηλέμαχο Αστερίου. Το λάβαρο της στοάς, με την επωνυμία «Κλεόβουλος» και τον αριθμό 109, αποτελεί σήμερα εικαστικό τεκμήριο της ιστορίας της, χωρίς να συνιστά φωτογραφία της συγκεκριμένης τελετής.

Η 1η Σεπτεμβρίου 1948 είναι, συνεπώς, η τεκμηριωμένη ημερομηνία των εγκαινίων και της επίσημης εγκατάστασης της εκλεγμένης διοίκησης στην οδό Ιπποτών. Η ακριβής ημέρα παραχώρησης ή μετακόμισης του χώρου δεν προκύπτει από τα δύο δημοσιευμένα μέρη της ιστορικής έρευνας.

Στις 20 Μαρτίου 1950, αναφέρεται παρατήρηση τεσσάρων «ιπτάμενων δίσκων» πάνω από τη Ρόδο. Δύο αγρότες, οι Ε. Χελιδόνιας και Γ. Σκάνος, αναφέρονται σε μεταγενέστερη βάση καταγραφών ως μάρτυρες τεσσάρων άγνωστων ιπτάμενων αντικειμένων πάνω από τη Ρόδο.

Η αναφορά παραμένει ανεπιβεβαίωτη ιστορική αφήγηση και δεν τεκμηριώνει την ύπαρξη εξωγήινων οχημάτων ή άλλο συγκεκριμένο φυσικό φαινόμενο. Χωρίς εντοπισμό πρωτογενούς δημοσιεύματος της εποχής, η ημερομηνία και η ίδια η μαρτυρία απαιτούν πρόσθετη διασταύρωση.

Το βράδυ της 27ης Οκτωβρίου 1954 κάτοικοι της πόλης της Ρόδου ανέφεραν ότι είδαν ένα μεγάλο φωτεινό αντικείμενο να κινείται στον ουρανό. Το περιστατικό εντάχθηκε στο κύμα δημοσιευμάτων για «ιπτάμενους δίσκους» που απασχόλησε την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη εκείνο το φθινόπωρο. Η αναφορά της Ρόδου δεν έμεινε μόνο στον τοπικό χώρο: στις 30 Οκτωβρίου η γαλλική εφημερίδα La Croix δημοσίευσε σύντομη είδηση για έναν φωτεινό δίσκο πάνω από το νησί.

Σύμφωνα με τις μαρτυρίες που συγκέντρωσε αργότερα ο ερευνητής Θανάσης Φέμβος από τον Τύπο της εποχής, το αντικείμενο φαινόταν να κινείται κυκλικά για περίπου πέντε λεπτά πάνω από την πόλη. Οι μάρτυρες υποστήριξαν ότι πλησίασε ένα αγκυροβολημένο αερόστατο του ραδιοφωνικού σταθμού «Φωνή της Αμερικής» και στη συνέχεια απομακρύνθηκε προς τα δυτικά. Ανάμεσα στα κατονομαζόμενα πρόσωπα ήταν ο ξενοδόχος Εμμανουήλ Μανολάκης, ο οποίος φέρεται να ειδοποίησε και άλλους κατοίκους.

Η ιστορία συνδέθηκε με την ιδιαίτερη ατμόσφαιρα του Ψυχρού Πολέμου, όταν ραδιοφωνικές εγκαταστάσεις, αερόστατα και αεροπορικές δραστηριότητες έδιναν συχνά αφορμή για απορίες και εικασίες. Η εποχή χαρακτηριζόταν επίσης από ευρύτατη δημοσιότητα γύρω από ασυνήθιστες θεάσεις στον ουρανό, γεγονός που βοηθά να κατανοήσουμε γιατί η συγκεκριμένη αναφορά ταξίδεψε γρήγορα πέρα από τη Ρόδο.

Το ιστορικά τεκμηριωμένο γεγονός είναι ότι η μαρτυρία καταγράφηκε και δημοσιεύτηκε στον Τύπο το 1954. Δεν υπάρχει αξιόπιστη απόδειξη για την ταυτότητα ή την ακριβή φύση του φωτεινού αντικειμένου, ούτε τεκμήριο που να δικαιολογεί συμπέρασμα περί εξωγήινης προέλευσης. Η υπόθεση παραμένει χαρακτηριστικό επεισόδιο της δημόσιας ιστορίας και της καθημερινότητας στη Ρόδο της δεκαετίας του 1950.

Στις 31 Ιανουαρίου 1955 χρονολογείται Βασιλικό Διάταγμα το οποίο, σύμφωνα με μεταγενέστερο ιστορικό και νομικό υπόμνημα, τροποποίησε το καθεστώς του Βρεφοκομείου–Ορφανοτροφείου Θηλέων Ρόδου «Βασιλόπαις Μαρία». Η πράξη μνημονεύεται σε συνάρτηση με την απόφαση 48417 της 25ης Νοεμβρίου 1947, από την οποία προερχόταν η νομική προσωπικότητα του ιδρύματος. Πρόκειται για σταθμό στη θεσμική διαδρομή της οργανωμένης παιδικής προστασίας στη Ρόδο.

Στα χρόνια μετά την ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων, η λειτουργία των ιδρυμάτων πρόνοιας απαιτούσε σαφές διοικητικό πλαίσιο, πόρους και υποδομές. Το ίδιο ιστορικό υπόμνημα αναφέρει ότι με συμβόλαιο δωρεάς του 1956 παραχωρήθηκε στο ίδρυμα τριώροφο ακίνητο στη Ρόδο, με όρο να στεγάζεται σε πτέρυγά του το 8ο Δημοτικό Σχολείο. Η σύνδεση πρόνοιας, δημόσιας περιουσίας και εκπαίδευσης αποτυπώνει τις ανάγκες της εποχής.

Η ημερομηνία 31 Ιανουαρίου 1955 αφορά το αναφερόμενο Βασιλικό Διάταγμα, όχι την έναρξη λειτουργίας του ορφανοτροφείου. Το πρωτότυπο ΦΕΚ και το ακριβές περιεχόμενο των τροποποιήσεων δεν έχουν ακόμη ελεγχθεί απευθείας, επομένως η καταχώρηση δεν αποδίδει στο διάταγμα ειδικές ρυθμίσεις που δεν τεκμηριώνονται.

Στις 13 Αυγούστου 1963 άρχισε στη Ρόδο η 19η Παγκόσμια Προσκοπική Διάσκεψη. Η διοργάνωση έφερε στο νησί αντιπροσώπους του διεθνούς προσκοπικού κινήματος και διήρκεσε έως τις 18 Αυγούστου.

Η επιλογή της Ρόδου για μία διοργάνωση παγκόσμιας εμβέλειας ενίσχυσε τον διεθνή χαρακτήρα του νησιού σε μια περίοδο κατά την οποία ο ελληνικός τουρισμός αναπτυσσόταν με γρήγορους ρυθμούς.

Το 1973 τοποθετείται, σύμφωνα με την ιστορική παρουσίαση του σημερινού 3ου Γενικού Λυκείου Ρόδου, το οριστικό κλείσιμο της καπνοβιομηχανίας που είχε αρχίσει να λειτουργεί επί Ιταλοκρατίας ως T.E.M.I. Στη μεταγενέστερη περίοδο το εργοστάσιο συνδέθηκε με την επωνυμία «Καπνοβιομηχανία Ρόδου». Δεν έχει βρεθεί η ακριβής ημέρα παύσης λειτουργίας.

Η βιομηχανία είχε ιδρυθεί, σύμφωνα με την ίδια ιστορική καταγραφή, στις 22 Ιουλίου 1926, ενώ η παραγωγή άρχισε το 1927. Για δεκαετίες το κτιριακό συγκρότημα αποτέλεσε εργασιακό σημείο αναφοράς για την πόλη, με δραστηριότητα στην επεξεργασία καπνού και στην παραγωγή καπνικών προϊόντων.

Μετά την ιταλική διοίκηση, η επιχείρηση πέρασε από διαφορετικές διοικητικές και οικονομικές φάσεις. Το τέλος της παραγωγικής δραστηριότητας το 1973 δεν σήμανε και την εξαφάνιση των εγκαταστάσεων: το συγκρότημα παρέμεινε σημαντικό κτίριο της αστικής βιομηχανικής κληρονομιάς.

Αργότερα αξιοποιήθηκε για εκπαιδευτική χρήση, στεγάζοντας σχολικές μονάδες της Ρόδου. Η αλλαγή αυτή συνδέει δύο όψεις της νεότερης ιστορίας της πόλης, από τη βιομηχανική παραγωγή και την εργατική καθημερινότητα στη δημόσια εκπαίδευση.

Το 1973 παραμένει καταχώριση χρονολογίας και όχι ημερήσια επέτειος. Για να αποδοθεί με ακρίβεια η τελική ημέρα λειτουργίας χρειάζονται εταιρική πράξη, ανακοίνωση, εργατικό αρχείο ή δημοσίευμα της εποχής.

Στις 14 Οκτωβρίου 1989 καταγράφεται στη Λάρδο αναφορά για ασυνήθιστο φωτεινό αντικείμενο στον ουρανό, περίπου στις 19:30. Ως μάρτυρες αναφέρονται η Χριστίνα Κανύχη, η Φούλα Αθανασάκη και ο ιερέας Σάββας Παπαδημητρίου.

Η πληροφορία προέρχεται από μεταγενέστερη καταγραφή που παραπέμπει σε δημοσίευμα της εφημερίδας «Πρόοδος» της 19ης Οκτωβρίου 1989. Επειδή δεν έχει ακόμη εντοπιστεί το πρωτότυπο απόκομμα, η αναφορά πρέπει να παρουσιάζεται ως μαρτυρία της εποχής και όχι ως επιβεβαιωμένο φυσικό ή εξωγήινο φαινόμενο.

Στις 15 Οκτωβρίου 1989 μεταγενέστερη καταγραφή αναφέρει δεύτερη εμφάνιση άγνωστου φωτεινού αντικειμένου στη Λάρδο, μία ημέρα μετά την πρώτη σχετική μαρτυρία. Στους μάρτυρες περιλαμβάνονται πρόσωπα που είχαν αναφερθεί και στο προηγούμενο περιστατικό.

Η υπόθεση έχει ενδιαφέρον ως κομμάτι της τοπικής δημοσιογραφικής και λαογραφικής καταγραφής της εποχής. Χωρίς το πρωτότυπο δημοσίευμα, δεν είναι δυνατό να αξιολογηθεί η φύση του φαινομένου ή να παρουσιαστεί η αναφορά ως αντικειμενικά επιβεβαιωμένο γεγονός.

Στις 20 Οκτωβρίου 1989, σύμφωνα με μεταγενέστερα δημοσιεύματα, ξεκίνησε στη Ρόδο η «Πρώτη Οικουμενική Σύνοδος των Ιπποτών του Ναού». Η τριήμερη συνάντηση φέρεται να φιλοξενήθηκε στο Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου και να ολοκληρώθηκε στις 22 Οκτωβρίου.

Η διοργάνωση συνδέεται στις αναφορές αυτές με την Εθνική Μεγάλη Στοά της Ελλάδος και με εκπροσώπους νεότερων τεκτονικών οργανώσεων που χρησιμοποιούν τον συμβολισμό των Ναϊτών Ιπποτών. Η σύνδεση αυτή δεν συνεπάγεται ιστορική συνέχεια με το μεσαιωνικό τάγμα.

Οι διαθέσιμες πληροφορίες προέρχονται κυρίως από μεταγενέστερες πηγές. Το αυθεντικό πρόγραμμα και τα πρακτικά της συνάντησης παραμένουν ζητούμενα για περαιτέρω ιστορική διασταύρωση.