16°C69%

Εγκαινιάζεται ο τεκτονικός ναός «Κλεόβουλος» στην οδό Ιπποτών της Ρόδου

1948

Εγκαινιάζεται ο τεκτονικός ναός «Κλεόβουλος» στην οδό Ιπποτών της Ρόδου

Την 1η Σεπτεμβρίου 1948 πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια του τεκτονικού ναού της στοάς «Κλεόβουλος» στην οδό Ιπποτών, μέσα στη Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου. Την ίδια ημέρα έγινε η επίσημη εγκατάσταση του πρώτου Συμβουλίου Αξιωματικών, το οποίο είχε εκλεγεί στις 5 Μαΐου με Σεβάσμιο τον Ανδρέα Καραμεσίνη. Το γεγονός αποτέλεσε το επόμενο οργανωτικό ορόσημο μετά την ιδρυτική συνεδρίαση της 7ης Απριλίου και την αναγνώριση της 21ης Απριλίου 1948.

Η εξασφάλιση του συγκεκριμένου χώρου συνδέθηκε, σύμφωνα με το ιστορικό αφιέρωμα του Κώστα Τσαλαχούρη στη «Ροδιακή», με τις ενέργειες του τότε Στρατιωτικού Διοικητή Δωδεκανήσου Περικλή Ιωαννίδη (1881–1965). Ο Ιωαννίδης, που αναφέρεται ως μέλος της τεκτονικής στοάς «Πανελλήνιον», απευθύνθηκε στην Αρχαιολογική Υπηρεσία και συνέβαλε ώστε να διατεθεί οίκημα στην οδό Ιπποτών έναντι συμβολικού ετήσιου τιμήματος. Το κείμενο δεν προσδιορίζει ούτε τον ακριβή αριθμό του κτιρίου ούτε την ημερομηνία υπογραφής της παραχώρησης.

Η εγκατάσταση στην καρδιά της μεσαιωνικής Ρόδου είχε και έντονη τοπική διάσταση. Η οδός Ιπποτών, με τα ιστορικά κτίρια της περιόδου των Ιωαννιτών, αποτελούσε ήδη ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία της Παλιάς Πόλης. Για τη νεοσύστατη στοά, η απόκτηση σταθερού χώρου σήμαινε τη μετάβαση από τις συναντήσεις σε ιδιωτική κατοικία σε έναν οργανωμένο χώρο τεκτονικών εργασιών. Ωστόσο, η συγκεκριμένη πηγή τεκμηριώνει τα εγκαίνια της 1ης Σεπτεμβρίου και όχι την ακριβή ημέρα της φυσικής μεταφοράς των αντικειμένων ή της πρώτης χρήσης του οικήματος.

Για την τελετή έφτασαν από την Αθήνα τεκτονικοί αξιωματούχοι, ενώ παρέστησαν και πρόσωπα που υπηρετούσαν στη Γενική Διοίκηση Δωδεκανήσου ή βρίσκονταν τότε στο νησί. Ανάμεσα στους παρισταμένους που κατονομάζει το δημοσίευμα ήταν ο πρόεδρος Πρωτοδικών Ιωάννης Μέξης, ο αντιναύαρχος Χαράλαμπος Μαυρογένης, ο ναυτικός πράκτορας Αρίστος Ζουρούδης, ο καθηγητής Γεώργιος Στρίκης, ο συμβολαιογράφος Ηλίας Χαρλαύτης, ο πρόεδρος Εφετών Βασίλειος Μακρής και ο επιθεωρητής Δημοσίων Έργων Δημήτριος Κατσάρης. Αναφέρονται ακόμη ο Βρετανός πρόξενος στη Ρόδο Harold Hoyland, ο συνταγματάρχης Thomas Jones, που υπηρετούσε ως εκπαιδευτής στην Ελληνική Βασιλική Χωροφυλακή, καθώς και άλλα στελέχη και επισκέπτες.

Η παρουσία ανθρώπων από τη δικαιοσύνη, τον στρατό, τη δημόσια διοίκηση και την τοπική κοινωνία δίνει μια εικόνα του κοινωνικού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο οργανώθηκε η στοά την πρώτη μεταπολεμική περίοδο. Η καταγραφή της παρουσίας τους, πάντως, δεν σημαίνει ότι όλοι υπήρξαν ιδρυτικά μέλη της «Κλεόβουλος»: οι δεκαέξι ιδρυτές απαριθμούνται χωριστά στο πρακτικό της 7ης Απριλίου. Επίσης, η παρουσία κάποιου στα εγκαίνια δεν αρκεί από μόνη της για ασφαλές συμπέρασμα σχετικά με τον βαθμό ή τη διαρκή συμμετοχή του στη στοά.

Το πρώτο Συμβούλιο που εγκαταστάθηκε είχε εκλεγεί τέσσερις μήνες νωρίτερα: Σεβάσμιος ήταν ο Ανδρέας Καραμεσίνης, Α΄ Επόπτης ο Δημήτριος Κουρκουτάκης και Β΄ Επόπτης ο Νικόλαος Παρασκευάς. Οι υπόλοιπες θέσεις είχαν κατανεμηθεί στον Ιωάννη Φραγκούλη, τον Παναγιώτη Κυριακίδη, τον Ιωάννη Παπαδάκη, τον Κωνσταντίνο Γραμματικό, τον Ευστάθιο Χελιώτη, τον Δημήτριο Λεβιδιώτη και τον Τηλέμαχο Αστερίου. Το λάβαρο της στοάς, με την επωνυμία «Κλεόβουλος» και τον αριθμό 109, αποτελεί σήμερα εικαστικό τεκμήριο της ιστορίας της, χωρίς να συνιστά φωτογραφία της συγκεκριμένης τελετής.

Η 1η Σεπτεμβρίου 1948 είναι, συνεπώς, η τεκμηριωμένη ημερομηνία των εγκαινίων και της επίσημης εγκατάστασης της εκλεγμένης διοίκησης στην οδό Ιπποτών. Η ακριβής ημέρα παραχώρησης ή μετακόμισης του χώρου δεν προκύπτει από τα δύο δημοσιευμένα μέρη της ιστορικής έρευνας.

Ιστορικό λάβαρο της στοάς Κλεόβουλος 109
Ιστορικό λάβαρο της στοάς — όχι φωτογραφία των εγκαινίων
Ιστορία & Κοινωνία

Pin It on Pinterest