19°C77%

Σαν σήμερα
στη Ρόδο

Γεγονότα, άνθρωποι και ιστορίες που σημάδεψαν τη Ρόδο, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

790 ιστορικές καταγραφές 586 γεγονότα με ακριβή ημερομηνία
Βρίσκεστε σε αποτελέσματα ιστορικού αρχείου. Επιλέξτε «Σήμερα / Αρχική» για να επιστρέψετε στο ημερολόγιο ή χρησιμοποιήστε τις καρτέλες για το χρονολόγιο και τις θεματικές.

Χρονολόγιο: Ιταλοκρατία

148 αποτελέσματα

← Επιστροφή στο σήμερα
1933

Πρώτη απευθείας δοκιμαστική πτήση Brindisi–Ρόδος

Στις 16 Μαΐου 1933 πραγματοποιήθηκε τεκμηριωμένη απευθείας δοκιμαστική αεροπορική πτήση από το Brindisi προς τη Ρόδο. Η κίνηση καταγράφεται σε ταχυδρομικά και φιλοτελικά τεκμήρια της εποχής, καθώς οι πρώτες αεροπορικές συνδέσεις συνδυάζονταν στενά με τη μεταφορά αλληλογραφίας.

Η σύνδεση με τη νότια Ιταλία εντάχθηκε στην ανάπτυξη ενός δικτύου αεροπορικών γραμμών που μείωνε δραστικά τον χρόνο επικοινωνίας του νησιού με την Ευρώπη. Οι πρώτες αυτές πτήσεις προετοίμασαν το έδαφος για πιο σταθερές αεροπορικές συνδέσεις της Ρόδου τα επόμενα χρόνια.

Υποδομές & Δίκτυα
1933

Πρώτη απευθείας πτήση Ρόδος–Βενετία

Στις 18 Μαΐου 1933 καταγράφεται απευθείας αεροπορικό δρομολόγιο Ρόδος–Βενετία, τεκμηριωμένο μέσα από ταχυδρομικό υλικό πρώτης πτήσης. Τέτοιες πτήσεις αποτελούσαν μέρος της ταχείας επέκτασης των αεροπορικών επικοινωνιών που συνέδεαν τη Ρόδο με μεγάλες πόλεις της Ιταλίας και της Μεσογείου.

Για ένα νησί που μέχρι τότε εξαρτιόταν κυρίως από τις θαλάσσιες μεταφορές, οι απευθείας αεροπορικές συνδέσεις άλλαζαν ουσιαστικά τον χρόνο μετακίνησης ανθρώπων, εγγράφων και αλληλογραφίας. Η εξέλιξη αυτή αποτέλεσε πρόδρομο της μετέπειτα αεροπορικής και τουριστικής ανάπτυξης της Ρόδου.

Υποδομές & Δίκτυα
1933

Εξαφανίζεται υδροπλάνο της γραμμής Αθήνα–Ρόδος με έξι επιβαίνοντες

Στις 18 Ιουλίου 1933 εξαφανίστηκε πάνω από το Αιγαίο το υδροπλάνο CMASA Dornier Wal με νηολόγιο I-AZEE της εταιρείας Aero Espresso Italiana. Εκτελούσε πτήση από την Αθήνα προς τη Ρόδο και μετέφερε τέσσερα μέλη πληρώματος και δύο επιβάτες. Και οι έξι άνθρωποι θεωρήθηκαν νεκροί.

Σύμφωνα με τη βάση ιστορικών αεροπορικών ατυχημάτων Bureau of Aircraft Accidents Archives, το αεροσκάφος αναχώρησε από το Φάληρο στις 15:10. Την πρώτη περίπου μισή ώρα της πτήσης διατηρήθηκε επικοινωνία, η οποία στη συνέχεια χάθηκε. Δεν καταγράφεται ασφαλώς τεκμηριωμένη τελική θέση του υδροπλάνου.

Η απώλεια κινητοποίησε επιχειρήσεις αναζήτησης από ελληνικές και ιταλικές αρχές. Παρά τις προσπάθειες, δεν εντοπίστηκαν το αεροσκάφος ή οι επιβαίνοντες. Τα διαθέσιμα δημοσιευμένα στοιχεία δεν επιτρέπουν να καθοριστεί με βεβαιότητα αν η αιτία ήταν καιρικές συνθήκες, μηχανική βλάβη ή άλλος παράγοντας.

Τα υδροπλάνα είχαν ιδιαίτερη σημασία για τη σύνδεση νησιωτικών περιοχών σε μια εποχή που η λειτουργία χερσαίων αεροδρομίων ήταν περιορισμένη. Η Aero Espresso Italiana συγκαταλεγόταν στις εταιρείες που εξυπηρετούσαν δρομολόγια της Ανατολικής Μεσογείου, συνδέοντας και τη Ρόδο με άλλα κέντρα.

Το ατύχημα φωτίζει τους κινδύνους της πρώιμης επιβατικής αεροπορίας και τις δυσκολίες έρευνας και διάσωσης πάνω από ανοιχτή θάλασσα. Μολονότι δεν σημειώθηκε πάνω στη Ρόδο, αφορά άμεσα τη γραμμή που εξυπηρετούσε το νησί.

Εκκρεμεί εντοπισμός πρωτογενούς πορίσματος και ονομαστικής κατάστασης πληρώματος και επιβατών. Δεν κατονομάζονται πρόσωπα ή συγκεκριμένη αιτία χωρίς επιπλέον αξιόπιστο τεκμήριο.

Νεότερη βιογραφική πηγή συσχετίζει την απώλεια του υδροπλάνου I-AZEE με τον αεροπόρο Giorgio Pessi και αναφέρει ότι το αεροδρόμιο Μαριτσών έφερε αργότερα το όνομά του. Ο συσχετισμός παραμένει προς διασταύρωση με επίσημη κατάσταση πληρώματος και πράξη ονοματοδοσίας. Δεν τεκμηριώνεται συγκεκριμένη αιτία της εξαφάνισης. Βάση συμβάντος: https://www.baaa-acro.com/crash/crash-cmasa-wal-aegean-sea-6-killed

Ναυτιλία & Μεταφορές
1933

Πεθαίνει ο Σάββας Παυλίδης, πρώτος εκλεγμένος Έλληνας δήμαρχος Ρόδου

Στις 29 Ιουλίου 1933 πέθανε ο Σάββας Παυλίδης, δικηγόρος και πρώτος εκλεγμένος Έλληνας δήμαρχος της Ρόδου. Είχε γεννηθεί στις 20 Ιουλίου 1863 στο Γεννάδι, γεγονός που καταγράφεται, μαζί με την ημερομηνία θανάτου του, στην ιστορική μελέτη «Το Γεννάδι της Ρόδου – Ιστορία και Πολιτισμός». Ήταν γνωστός και ως «Σάββας Εφέντης», προσωνύμιο που συνδέει τη μορφή του με τα τελευταία χρόνια της Οθωμανικής περιόδου.

Ο Παυλίδης σπούδασε Νομική στην Κωνσταντινούπολη και δραστηριοποιήθηκε ως δικηγόρος στη Ρόδο. Τον Μάρτιο του 1911 αναδείχθηκε δήμαρχος από δημοτικές εκλογές, διαδεχόμενος, σύμφωνα με τις τοπικές ιστορικές καταγραφές, τον Μεχμέτ Αλή Καπαντζή. Η εκλογή του έγινε πριν από την ιταλική απόβαση του 1912 και αποτελεί ιδιαίτερο κεφάλαιο στην ιστορία της αυτοδιοίκησης του νησιού.

Μετά την ιταλική κατάληψη παρέμεινε για ένα διάστημα στη δημαρχία, αλλά η πολιτική του στάση τον έφερε σε σύγκρουση με τη νέα διοίκηση. Τον Φεβρουάριο του 1913 απομακρύνθηκε με απόφαση του στρατηγού Giovanni Ameglio και αντικαταστάθηκε από τον Ιταλό κυβερνητικό επίτροπο Attilio Brizzi. Οι πηγές διαφέρουν ως προς την ακριβή ημέρα παύσης και απέλασής του, γι’ αυτό το επεισόδιο χρειάζεται να διαβάζεται με αναφορά στη χρονολόγηση κάθε πηγής.

Η ζωή του Παυλίδη συνδέθηκε με δύο διαδοχικά διοικητικά καθεστώτα και με τις προσπάθειες των κατοίκων της Ρόδου να διατηρήσουν την εκπροσώπησή τους στη δημόσια ζωή. Στην ιστορική μελέτη για το Γεννάδι δημοσιεύεται και φωτογραφικό πορτρέτο του από το αρχείο της οικογένειάς του. Η 29η Ιουλίου 1933 αποτελεί ασφαλή επέτειο μνήμης ενός προσώπου με ξεχωριστή θέση στην πολιτική ιστορία του νησιού.

Ο Σάββας Παυλίδης (Σάββας Εφέντης), πρώτος εκλεγμένος Έλληνας δήμαρχος Ρόδου
Ο Σάββας Παυλίδης (1863–1933) — ιστορικό πορτρέτο. Αναπαραγωγή: Rodosreport.
Πολιτική & Αυτοδιοίκηση
1933

Εγκαινιάζεται το γήπεδο της Ελπίδας στην Κρεμαστή

Στις 20 Αυγούστου 1933 έγιναν τα εγκαίνια του νέου γηπέδου της Ελπίδας Κρεμαστής στη θέση Κάτω Αμπέλα. Η δημιουργία οργανωμένου χώρου άθλησης αποτέλεσε σημαντικό βήμα για τη νεαρή ομάδα, η οποία είχε λάβει την επίσημη έγκρισή της από τις ιταλικές αρχές το 1927.

Μέχρι τότε η ανάπτυξη του ποδοσφαίρου στην Κρεμαστή βασιζόταν κυρίως στην προσπάθεια των κατοίκων και των πρώτων ποδοσφαιριστών, σε μια περίοδο που οι κατάλληλες αθλητικές εγκαταστάσεις ήταν ελάχιστες. Το νέο γήπεδο προσέφερε σταθερό σημείο για προπονήσεις και αγώνες.

Η Ελπίδα αργότερα αναφέρεται και με το ιταλικό όνομα «Speranza», ενώ οι αυστηρότερες πολιτικές της ιταλικής διοίκησης επηρέασαν τη λειτουργία των ελληνικών σωματείων. Μετά τον πόλεμο, η τοπική ποδοσφαιρική παράδοση συνεχίστηκε μέσω του Φοίβου Κρεμαστής.

Ο χώρος της Κάτω Αμπέλας παραμένει συνδεδεμένος με την αθλητική ιστορία της Κρεμαστής. Η ημερομηνία των εγκαινίων καταγράφει την προσπάθεια μιας κοινότητας να δημιουργήσει τις δικές της αθλητικές υποδομές μέσα στις δύσκολες συνθήκες του Μεσοπολέμου.

Αθλητισμός
1934

Διανοίγεται η σημερινή οδός Λίνδου από τις 7 Βαγιές έως το Ροδίνι

Το 1934 διανοίγεται βασικό τμήμα της σημερινής οδού Λίνδου, από την περιοχή των 7 Βαγιών έως το Ροδίνι. Το έργο εντάσσεται στις εκτεταμένες πολεοδομικές και οδικές παρεμβάσεις της Ιταλοκρατίας, οι οποίες άλλαξαν σημαντικά τη σύνδεση της πόλης με την ανατολική πλευρά του νησιού.

Ο άξονας εξελίχθηκε σε μία από τις σημαντικότερες οδικές αρτηρίες της Ρόδου. Για την κατασκευή έχει τεκμηριωθεί το έτος, αλλά όχι συγκεκριμένη ημερομηνία έναρξης ή παράδοσης.

Υποδομές & Δίκτυα
1934

Επανεκδίδεται στη Ρόδο η «El Boletin», το μηνιαίο έντυπο της εβραϊκής κοινότητας

Τον Σεπτέμβριο του 1934 επανεκδόθηκε στη Ρόδο η «El Boletin» («Το Δελτίο»), το μηνιαίο έντυπο της Ισραηλιτικής Κοινότητας, ένα σημαντικό μέσο ενημέρωσης και επικοινωνίας των Εβραίων του νησιού κατά την Ιταλοκρατία. Η εφημερίδα γραφόταν στη Λαδίνο, την ισπανοεβραϊκή γλώσσα των Σεφαραδιτών, με λατινικούς χαρακτήρες. Στην επικεφαλίδα του σωζόμενου τεύχους αναγράφονται η Ρόδος ως τόπος έκδοσης, ο Σεπτέμβριος 1934 και η ετήσια συνδρομή: 20 ιταλικές λίρες για τη Ρόδο και 30 για το εξωτερικό.

Πρωταγωνιστικό ρόλο στην εκδοτική προσπάθεια είχε ο Hizkia M. Franco, δημοσιογράφος και σημαντική προσωπικότητα της εβραϊκής κοινότητας με προηγούμενη δράση στη Σμύρνη. Η έκδοση συνέχιζε μια παλαιότερη προσπάθεια μηνιαίου κοινοτικού δελτίου, η οποία είχε διακοπεί. Στο εισαγωγικό άρθρο του 1934 αποδίδεται η διακοπή σε ελλιπή συνεργασία και σε προβλήματα υγείας. Η νέα προσπάθεια αποσκοπούσε στο να αποκτήσει η κοινότητα σταθερή δημόσια φωνή και να διατηρήσει τους δεσμούς της με τους Ροδίτες Εβραίους της διασποράς.

Στο κεντρικό άρθρο «Objeto de esta publicación» («Ο σκοπός αυτής της έκδοσης») τονίζεται ότι κάθε κοινότητα έχει ανάγκη να εκφράζει τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις επιδιώξεις της. Ξεχωρίζει η χαρακτηριστική φράση «Un puevlo sin lingua es un puevlo mudo» — «Ένας λαός χωρίς γλώσσα είναι ένας λαός βουβός». Η εφημερίδα υπολόγιζε ότι η εβραϊκή κοινότητα της Ρόδου αριθμούσε σχεδόν 5.000 ανθρώπους, χωρίς τους αποδήμους, και επισήμαινε την ύπαρξη κοινοτικών και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, ανάμεσά τους το Ραββινικό Κολλέγιο. Ο αριθμός αυτός αποτελεί εκτίμηση του ίδιου του εντύπου, όχι ανεξάρτητη απογραφή.

Η «El Boletin» κατέγραφε ζητήματα της κοινωνικής, θρησκευτικής, εκπαιδευτικής και οικονομικής ζωής της κοινότητας. Δημοσίευε ειδήσεις για τα σχολεία, τις συναγωγές, τις κοινοτικές αρχές, τις δωρεές και τις σχέσεις των κατοίκων με εβραϊκές παροικίες του εξωτερικού. Στο τεύχος του Σεπτεμβρίου 1934 περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, αναφορά στην οικονομική ενίσχυση του Ραββινικού Κολλεγίου από μέλη της οικογένειας Alhadeff. Τα δημοσιεύματα αυτά διασώζουν πλευρές της καθημερινότητας που σπάνια καταγράφονται στα επίσημα διοικητικά έγγραφα.

Η έκδοση συνέχισε να κυκλοφορεί τα επόμενα χρόνια και τεκμηριώνεται από σωζόμενο υλικό τουλάχιστον έως το 1936. Σήμερα τα φύλλα της αποτελούν πολύτιμη ιστορική πηγή για τη Ρόδο πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, καθώς διατηρούν ονόματα, γεγονότα και στοιχεία της πολιτιστικής ζωής μιας κοινότητας που υπέστη τον εκτοπισμό και την εξόντωση μεγάλου μέρους των μελών της στο Ολοκαύτωμα του 1944. Παράλληλα, η «El Boletin» αποτελεί σημαντική μαρτυρία για τη χρήση της Λαδίνο στη Ρόδο και για τις σχέσεις της ιστορικής εβραϊκής συνοικίας με τη σεφαραδίτικη διασπορά.

El Boletin, πρώτη σελίδα τεύχους Σεπτεμβρίου 1934 της Ισραηλιτικής Κοινότητας Ρόδου
«El Boletin», Ρόδος, Σεπτέμβριος 1934 — πρώτη σελίδα του τεύχους (χωρίς εξακριβωμένη ημέρα). Ιστορικό περιεχόμενο: Rhodes Jewish Historical Foundation. Εικόνα: αρχείο Rodosreport.
Πολιτισμός & Μέσα
1934

Ιδρύεται το βιομηχανικό συγκρότημα RODIA

Το 1934 ιδρύθηκε στη Ρόδο το βιομηχανικό συγκρότημα RODIA, μία οργανωμένη μονάδα επεξεργασίας ελαίων και παραγωγής σαπουνιών. Η εγκατάσταση βρισκόταν στη Villamarina και συνδέθηκε με την οικογένεια Ricasoli, στο πλαίσιο της ανάπτυξης μεταποιητικών επιχειρήσεων κατά την ιταλική περίοδο.

Η RODIA παρήγαγε ραφιναρισμένα έλαια, σαπούνια και συναφή προϊόντα και απασχολούσε δεκάδες εργαζομένους. Η δραστηριότητά της αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της βιομηχανικής πολιτικής που επιχειρούσε να αξιοποιήσει τοπικές πρώτες ύλες και να ενισχύσει την αυτάρκεια της αποικιακής οικονομίας.

Οικονομία & Επιχειρήσεις
1934

Η σαπωνοποιία και ελαιουργία RODIA της ιταλικής περιόδου

Το 1934 αναφέρεται η ίδρυση της βιομηχανικής επιχείρησης Società Anonima Rodia, που δραστηριοποιήθηκε στον τομέα της επεξεργασίας ελαιολάδου, της σαπωνοποιίας και των συναφών προϊόντων. Η επιχείρηση αποτέλεσε μία από τις βιομηχανικές πρωτοβουλίες που αναπτύχθηκαν στα Δωδεκάνησα κατά την Ιταλοκρατία.

Πανεπιστημιακή μελέτη καταγράφει εγκαταστάσεις περίπου 3.000 τετραγωνικών μέτρων, εταιρικό κεφάλαιο δύο εκατομμυρίων ιταλικών λιρών και προσωπικό περίπου σαράντα εργαζομένων. Άλλη ιστορική αναφορά συνδέει την ίδρυση της εταιρείας με την οικογένεια Ricazzoli.

Η βιομηχανία επεξεργασίας λαδιού ήταν ιδιαίτερα σημαντική σε μια περιοχή με μακρά ελαιοκομική παράδοση. Η κατεργασία και ο εξευγενισμός του προϊόντος, η παρασκευή σαπουνιών και η διάθεση υποπροϊόντων συνδέονταν με την προσπάθεια αύξησης της τοπικής παραγωγής.

Μεταγενέστερη πηγή αναφέρει εξαγορά της εγκατάστασης από την Ελαιουργική το 1955. Η λεζάντα που τοποθετεί «εργοστάσιο RODIA του Τριανταφύλλου» στην Ακαντιά το 1920 δεν έχει διασταυρωθεί και δεν πρέπει να συγχέεται με την αυτοτελή ιστορία της ποτοποιίας Τριανταφύλλου.

Ιστορία & Κοινωνία
1934

Ξεκινά το σχέδιο δημιουργίας του Campochiaro, σημερινής Ελεούσας

Στις 14 Οκτωβρίου 1934 ο Mario Lago δίνει το έναυσμα για το σχέδιο που θα οδηγήσει στη δημιουργία του Campochiaro, της σημερινής Ελεούσας. Η ημερομηνία συνδέεται με επιστολή ή ανάθεση που θεωρείται αφετηρία του οργανωμένου δασικού και οικιστικού σχεδιασμού της περιοχής.

Το Campochiaro δημιουργήθηκε στο πλαίσιο των ιταλικών αγροτικών και δασικών εγκαταστάσεων και φιλοξένησε οικογένειες, μεταξύ άλλων εργαζομένων που προέρχονταν από την Ιταλία. Μετά τον πόλεμο ο οικισμός εξελίχθηκε στη σημερινή Ελεούσα.

Η επιστολή του Mario Lago προς τον δασολόγο Giuseppe Valcanover της 14ης Οκτωβρίου 1934 αποτελεί ειδικό τεκμήριο για τον σχεδιασμό της οργανωμένης δασικής εκμετάλλευσης και του μελλοντικού οικισμού Campochiaro. Τον Ιανουάριο του 1935 ακολούθησε αναγνωριστική επίσκεψη του Valcanover στη Ρόδο, ενώ αργότερα μέσα στο 1935 άρχισε η εγκατάσταση δασεργατών και οικογενειών από την κοιλάδα Fiemme.

Η επιστολή τεκμηριώνει τον σχεδιασμό· δεν είναι ημερομηνία επίσημης ίδρυσης ή εγκαινίων του οικισμού. Η ιστορία των εργατών συνδέθηκε με τη φροντίδα και την αξιοποίηση των δασών και με την ιταλική εποικιστική πολιτική.

Μνημεία & Αρχαιολογία
1935

Αρχίζει η εγκατάσταση οικογενειών στο Campochiaro

Το 1935 άρχισε η εγκατάσταση Ιταλών δασεργατών και των οικογενειών τους στο Campochiaro, τη σημερινή Ελεούσα, στο εσωτερικό της Ρόδου. Η ιταλική διοίκηση είχε προγραμματίσει οργανωμένη αξιοποίηση των δασών με ειδικευμένο εργατικό δυναμικό από την κοιλάδα Val di Fiemme του Τρεντίνο.

Σύμφωνα με το περιοδικό La Comunità di Fiemme, μια πρώτη ομάδα επτά υλοτόμων αναχώρησε από την Ιταλία στις 28 Φεβρουαρίου 1935. Το ίδιο δημοσίευμα καταγράφει την επιβίβαση ομάδας οικογενειών την 1η Νοεμβρίου 1935 στο Μπρίντιζι, με προορισμό τη Ρόδο. Άλλες ιστορικές αναφορές τοποθετούν τη διερευνητική παρουσία της πρώτης ομάδας την άνοιξη.

Οι εγκαταστάσεις του οικισμού προορίζονταν για μακροχρόνια διαμονή οικογενειών και για την εξυπηρέτηση της δασικής παραγωγής. Η πορεία της κοινότητας συνδέθηκε με τις μεταβολές του πολέμου και την εγκατάλειψη του συνοικισμού στη μεταπολεμική περίοδο.

Οι δύο ακριβείς ημερομηνίες που έχουν εντοπιστεί αφορούν την αναχώρηση από την Ιταλία και την επιβίβαση στο πλοίο, όχι την οριστικά εξακριβωμένη ημερομηνία άφιξης στη Ρόδο.

Κοινωνία & Πρόσωπα
1935

Ιδρύεται η S.A.I.F.E. στη Ρόδο

Το 1935 ιδρύθηκε στη Ρόδο η S.A.I.F.E. (Società Anonima Fruttindustria Egea), μία βιομηχανία που οργανώθηκε για την επεξεργασία αγροτικών προϊόντων και κυρίως φρούτων. Η δημιουργία της εντάσσεται στην προσπάθεια της ιταλικής διοίκησης να συνδέσει την αγροτική παραγωγή του νησιού με οργανωμένη μεταποίηση και εξαγωγική δραστηριότητα.

Οι εγκαταστάσεις της αναπτύχθηκαν σε μεγάλη κλίμακα και μέχρι το τέλος της δεκαετίας λειτουργούσαν ως μία από τις σημαντικές βιομηχανικές μονάδες της Ρόδου, με πολυάριθμο εργατικό δυναμικό. Η ιστορία της S.A.I.F.E. αποτελεί βασικό κεφάλαιο της βιομηχανικής κληρονομιάς του νησιού.

Οικονομία & Επιχειρήσεις

Pin It on Pinterest

Secret Link