Σαν σήμερα
στη Ρόδο

Ο Παναίτιος καταγόταν από τη Ρόδο και υπήρξε μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της Μέσης Στοάς. Η διδασκαλία του συνέβαλε στη μετάδοση και αναδιαμόρφωση στωικών ιδεών στον ελληνιστικό και ρωμαϊκό κόσμο.

Οι σχέσεις του με τη Ρώμη και με πρόσωπα της ρωμαϊκής πνευματικής ζωής μαρτυρούν τις διασυνδέσεις των Ροδίων λογίων. Η αναφορά στον τόπο καταγωγής του είναι ασφαλής, αλλά η ταύτιση συγκεκριμένου διδακτηρίου του με το Ροδίνι δεν τεκμηριώνεται.

Η χρονολογία δηλώνει τη γενική περίοδο ζωής και δράσης και όχι ακριβή ημερομηνία γέννησης ή επιστροφής στο νησί.

Στις 18 Ιουνίου 1483 ο Bernhard von Breydenbach και η ομάδα του, στην οποία συμμετείχαν ο Δομινικανός Felix Fabri και ο ζωγράφος Erhard Reuwich, φτάνουν στη Ρόδο καθ’ οδόν προς τους Αγίους Τόπους.

Το ταξίδι τους απέκτησε ιδιαίτερη ιστορική σημασία χάρη στις εκδόσεις και τις απεικονίσεις που ακολούθησαν. Η στάση στη Ρόδο προσφέρει μία ακόμη χρονολογημένη μαρτυρία για το νησί στην περίοδο των Ιωαννιτών.

Στις 20 Σεπτεμβρίου 1494 ο Pietro Casola βρίσκεται στη Ρόδο κατά την επιστροφή του από προσκύνημα στους Αγίους Τόπους. Η αφήγησή του περιγράφει την πόλη των Ιωαννιτών, τις εκκλησίες, τις οχυρώσεις και τις εντυπώσεις των ταξιδιωτών από τη στάση στο νησί.

Η μαρτυρία του είναι ιδιαίτερα χρήσιμη επειδή καταγράφει τη Ρόδο μόλις δεκατέσσερα χρόνια μετά τη μεγάλη οθωμανική πολιορκία του 1480.

Το 1523, μετά την οθωμανική κατάκτηση, περίπου 150 εβραϊκές οικογένειες από τη Θεσσαλονίκη εγκαθίστανται στη Ρόδο. Η μετακίνηση αυτή συμβάλλει στην ανάπτυξη της σεφαραδίτικης κοινότητας του νησιού κατά την οθωμανική περίοδο. Μετά την οθωμανική κατάκτηση εγκαθίστανται στη Ρόδο περίπου 150 εβραϊκές οικογένειες από τη Θεσσαλονίκη, ενισχύοντας τη σεφαραδίτικη κοινότητα του νησιού.

Στις 17 Φεβρουαρίου 1840, η εξαφάνιση παιδιού πυροδοτεί τη συκοφαντία του αίματος στη Ρόδο. Η εξαφάνιση ενός παιδιού από ορθόδοξη οικογένεια γίνεται αφετηρία κατηγοριών εναντίον της εβραϊκής κοινότητας της Ρόδου. Στις 17 Φεβρουαρίου 1840 εξαφανίζεται στη Ρόδο ένα παιδί από ορθόδοξη οικογένεια.

Η εξαφάνιση γίνεται αφετηρία μιας συκοφαντίας του αίματος εναντίον της εβραϊκής κοινότητας, με συλλήψεις, βασανισμούς και διεθνείς διπλωματικές παρεμβάσεις.

Στις 23 Φεβρουαρίου 1840, βασανίζεται ο Ελιακίμ Σταμπόλι στην υπόθεση της συκοφαντίας του αίματος. Ο Ελιακίμ Σταμπόλι ανακρίνεται και βασανίζεται παρουσία τοπικών αξιωματούχων και Ευρωπαίων προξένων. Στις 23 Φεβρουαρίου 1840 ο Ελιακίμ Σταμπόλι ανακρίνεται και βασανίζεται στο πλαίσιο της υπόθεσης που συγκλονίζει την εβραϊκή κοινότητα της Ρόδου.

Η εξαναγκασμένη ομολογία του οδηγεί σε νέες συλλήψεις και διώξεις.

Στις 21 Μαΐου 1840, απελευθερώνονται οι τελευταίοι Εβραίοι κρατούμενοι της υπόθεσης του 1840. Μετά από εντολές της κεντρικής οθωμανικής κυβέρνησης, οι έξι εναπομείναντες κρατούμενοι οδηγούνται ενώπιον του δικαστηρίου και απελευθερώνονται.

Στις 21 Μαΐου 1840 απελευθερώνονται οι τελευταίοι Εβραίοι κρατούμενοι που παρέμεναν φυλακισμένοι στη Ρόδο για την υπόθεση της συκοφαντίας του αίματος. Η κεντρική οθωμανική διοίκηση είχε ήδη διατάξει επίσημη διερεύνηση της υπόθεσης.

Στις 21 Ιουλίου 1840, αθωώνεται επίσημα η εβραϊκή κοινότητα της Ρόδου. Η επίσημη απόφαση απαλλάσσει την εβραϊκή κοινότητα από τις κατηγορίες και ο Οθωμανός κυβερνήτης της Ρόδου παύεται από τη θέση του. Στις 21 Ιουλίου 1840 ανακοινώνεται η επίσημη αθώωση της εβραϊκής κοινότητας της Ρόδου από τις κατηγορίες της συκοφαντίας του αίματος.

Παράλληλα, ο κυβερνήτης Γιουσούφ Πασάς παύεται από το αξίωμά του για τις παράνομες μεθόδους που χρησιμοποιήθηκαν στην υπόθεση.

Στις 7 Νοεμβρίου 1840, ο σουλτάνος εκδίδει φιρμάνι που καταδικάζει τη συκοφαντία του αίματος. Μετά και την υπόθεση της Ρόδου, ο σουλτάνος Αμπντούλ Μετζίτ Α΄ εκδίδει διάταγμα που χαρακτηρίζει τις κατηγορίες περί τελετουργικού φόνου ψευδείς.

Στις 7 Νοεμβρίου 1840 εκδίδεται οθωμανικό φιρμάνι που απορρίπτει επίσημα τη συκοφαντία του αίματος ως ψευδή κατηγορία. Το διάταγμα συνδέεται άμεσα με τις υποθέσεις της Ρόδου και της Δαμασκού και προβλέπει προστασία των εβραϊκών κοινοτήτων.

Στις 20 Μαρτίου 1902 η Gertrude Bell φτάνει στη Ρόδο περίπου στη μία το μεσημέρι. Στο προσωπικό ημερολόγιό της περιγράφει το οχυρωμένο λιμάνι των Ιπποτών, την Οδό των Ιπποτών, τις πύλες, τα οικόσημα και τα παζάρια της πόλης.

Η καταγραφή αποτελεί πολύτιμη άμεση μαρτυρία για την εικόνα της Ρόδου στις αρχές του 20ού αιώνα, λίγο πριν από το τέλος της οθωμανικής περιόδου.

Η αναφορά φωτίζει μία διαφορετική όψη της μακράς ιστορίας του νησιού. Για την αρχαιότητα, η ακριβής χρονολόγηση δεν είναι πάντα δυνατή και οι σύγχρονες ανασυνθέσεις βασίζονται στη σύγκριση πολλών ειδών πηγών.

Τον Αύγουστο του 1912 γεννιέται στην Ίστριο της Ρόδου ο Στέλιος Η. Κωτιάδης. Θα αναδειχθεί σε κεντρική πολιτική μορφή της μεταπολεμικής Δωδεκανήσου, με πολυετή κοινοβουλευτική παρουσία και κυβερνητικά καθήκοντα. Κωτιάδης, ο οποίος θα εξελιχθεί σε μία από τις σημαντικότερες πολιτικές μορφές της μεταπολεμικής Δωδεκανήσου.

Η γέννησή του στην Ίστριο αποτελεί τοπικό βιογραφικό στοιχείο, ενώ η πολιτική σταδιοδρομία του ανήκει σε πολύ μεταγενέστερη περίοδο. Καθώς δεν έχει τεκμηριωθεί συγκεκριμένη ημέρα μέσα στον Αύγουστο, η καταχώρηση πρέπει να παραμείνει χωρίς ακριβή ημερομηνία ημέρας και μήνα.

Στις 21 Ιουλίου 1913 γεννιέται ο Ιωάννης Ζίγδης. Ο Ρόδιος οικονομολόγος και πολιτικός θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην πολιτική ζωή της μεταπολεμικής Ελλάδας και θα εκπροσωπήσει τα Δωδεκάνησα στη Βουλή. Γεννιέται ο Ρόδιος οικονομολόγος και πολιτικός Ιωάννης Ζίγδης, που θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην πολιτική ζωή της μεταπολεμικής Ελλάδας.