Σαν σήμερα
στη Ρόδο

Τον Οκτώβριο του 1997 ανοίγει για πρώτη φορά το Εβραϊκό Μουσείο της Ρόδου, στους χώρους δίπλα στη Συναγωγή Καχάλ Σαλώμ. Ιδρυτής του είναι ο Aron Hasson, με στόχο τη διάσωση και προβολή της ιστορίας της εβραϊκής κοινότητας του νησιού. Τον Οκτώβριο του 1997 ανοίγει για πρώτη φορά το Εβραϊκό Μουσείο δίπλα στη Συναγωγή Καχάλ Σαλώμ, με πρωτοβουλία του Aron Hasson.

Στις 8 Αυγούστου 1998 τερματίζονται οι εκπομπές βραχέων κυμάτων της Voice of America από τις εγκαταστάσεις της Ρόδου. Το γεγονός κλείνει ένα ακόμη τμήμα της μακράς ιστορίας αμερικανικών ραδιοφωνικών μεταδόσεων από το νησί, που είχε ξεκινήσει στις αρχές της δεκαετίας του 1950.

Η Ρόδος υπήρξε στρατηγικό σημείο αναμετάδοσης προς την Ανατολική Ευρώπη, τα Βαλκάνια και την Ανατολική Μεσόγειο. Η ακριβής τεχνική εξέλιξη των πομπών και των συχνοτήτων χρειάζεται περαιτέρω διασταύρωση με το επίσημο αρχείο VOA/IBB.

Στις 27 Οκτωβρίου 2005 πεθαίνει ο Ρόδιος φιλόλογος και γλωσσολόγος Αγαπητός Τσοπανάκης. Καταγόταν από τη Σάλακο, φοίτησε στο Βενετόκλειο και ακολούθησε μακρά πανεπιστημιακή σταδιοδρομία. Εξελέγη μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και το 1998 διετέλεσε πρόεδρός της, αποτελώντας μία από τις σημαντικότερες δωδεκανησιακές μορφές των ελληνικών γραμμάτων του 20ού αιώνα.

Στις 28 Φεβρουαρίου 2006 πραγματοποιήθηκε στη Ρόδο η πρώτη Μεσαιωνική Γιορτή, μια πρωτοβουλία που επιδίωξε να επαναφέρει τη μεσαιωνική ιστορία του νησιού στη δημόσια ζωή μέσα από δρώμενα, στολές και συμμετοχικές εκδηλώσεις. Την ημερομηνία καταγράφει δημοσίευμα της εποχής, το οποίο αναφέρεται στην πρώτη διοργάνωση και στην προσπάθεια του συλλόγου «Μεσαιωνικό Ρόδο» να αναδείξει την ιστορική κληρονομιά της πόλης.

Η προσπάθεια είχε αρχίσει να οργανώνεται νωρίτερα. Όπως αφηγήθηκε αργότερα η δημιουργός του θεσμού, η ιδέα ωρίμασε το 2004, ενώ το 2005 ιδρύθηκε ο σύλλογος «Μεσαιωνικό Ρόδο». Με τη στήριξη τοπικών φορέων πραγματοποιήθηκε το 2006 η πρώτη γιορτή, που λειτουργούσε ως εισαγωγή στον κόσμο της μεσαιωνικής ιστορικής αναβίωσης.

Τον Μάιο του 2007 ακολούθησε το Μεσαιωνικό Φεστιβάλ με πιο συγκροτημένο χαρακτήρα ιστορικής αναπαράστασης και έκτοτε η διοργάνωση καθιερώθηκε ως επαναλαμβανόμενη πολιτιστική δράση. Η ιστορική επέτειος αφορά το ξεκίνημα του θεσμού και όχι κάθε μεταγενέστερη ετήσια διοργάνωση.

Στις 25 Απριλίου 2006 τερματίζεται η λειτουργία του πομπού μεσαίων κυμάτων της Voice of America στη Ρόδο. Η εξέλιξη αυτή κλείνει ένα μεγάλο κεφάλαιο αμερικανικών ραδιοφωνικών εκπομπών από το νησί, που είχε αρχίσει στις αρχές της δεκαετίας του 1950 και είχε συνδέσει τη Ρόδο με το διεθνές δίκτυο ενημέρωσης των ΗΠΑ.

Οι εγκαταστάσεις της Voice of America είχαν χρησιμοποιηθεί για εκπομπές προς τα Βαλκάνια, την Ανατολική Ευρώπη και την Ανατολική Μεσόγειο. Η ακριβής ιστορία των επιμέρους πομπών και συχνοτήτων χρειάζεται πάντως τεκμηρίωση από το επίσημο αρχείο VOA/IBB.

Στις 28 Απριλίου 2006, επαναλειτουργεί ανακαινισμένο το Εβραϊκό Μουσείο της Ρόδου. Μετά από έργα αποκατάστασης και επέκτασης, το Εβραϊκό Μουσείο ανοίγει ξανά με περισσότερους εκθεσιακούς χώρους και τεκμήρια. Στις 28 Απριλίου 2006 το Εβραϊκό Μουσείο της Ρόδου επαναλειτουργεί μετά από εργασίες αποκατάστασης και επέκτασης.

Οι εκθεσιακοί χώροι αυξάνονται και παρουσιάζονται περισσότερα ιστορικά τεκμήρια για την εβραϊκή ζωή στη Ρόδο.

Το καλοκαίρι του 2007 δόθηκε η τελευταία παράσταση του ιστορικού θεάματος «Ήχος και Φως» στη Ρόδο, ύστερα από περίπου τέσσερις και πλέον δεκαετίες λειτουργίας. Το πρόγραμμα, που είχε ξεκινήσει το 1961, παρουσίαζε με φωτισμούς, αφήγηση και ηχητικά εφέ τη μεγάλη πολιορκία του 1522.

Η διακοπή έκλεισε έναν σημαντικό κύκλο της μεταπολεμικής τουριστικής και πολιτιστικής ιστορίας της πόλης. Για γενιές επισκεπτών το «Ήχος και Φως» υπήρξε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες βραδινές εμπειρίες της Ρόδου και η εγκατάλειψή του άφησε για χρόνια ανενεργό έναν χώρο με ισχυρό συμβολικό φορτίο.

Στις 9 Ιανουαρίου 2007 πεθαίνει στην Αθήνα, σε ηλικία 70 ετών, ο αρχαιολόγος Ηλίας Κόλλιας. Από το 1966 υπηρέτησε στις βυζαντινές αρχαιότητες της Δωδεκανήσου και από το 1978 έως το 1998 ήταν προϊστάμενος της 4ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων. Συνδέθηκε όσο λίγοι με τη μελέτη, προστασία και αποκατάσταση της Μεσαιωνικής Πόλης της Ρόδου. Υπήρξε από τους κυριότερους συντελεστές της Προγραμματικής Σύμβασης του 1984 για τα μνημεία της Μεσαιωνικής Πόλης και της ένταξής της στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO το 1988.

Στις 3 Σεπτεμβρίου 2008 η Ρόδος φιλοξένησε μια μεγάλη εκδήλωση μαζικού συρτακιού στο αθλητικό κέντρο «Καλλιπάτειρα», στο πλαίσιο διεθνούς συνεδρίου της Google που πραγματοποιούνταν στο νησί. Η διοργάνωση, με συμμετοχή της εταιρείας Brand Fuel, συγκέντρωσε ανθρώπους που θέλησαν να πετύχουν ένα παγκόσμιο ρεκόρ μέσα από τον ελληνικό χορό.

Υπό τη μουσική του «Ζορμπά» του Μίκη Θεοδωράκη, οι συμμετέχοντες χόρεψαν συγχρονισμένα σε μια εκδήλωση που τράβηξε τα βλέμματα. Τα δημοσιεύματα της εποχής αναφέρουν μεγαλύτερο συνολικό πλήθος, όμως ο αναγνωρισμένος αριθμός για το ρεκόρ ήταν 1.672 χορευτές.

Η επίδοση συνέβαλε στη διεθνή προβολή της Ρόδου και παρέμεινε σημείο αναφοράς έως το 2012, όταν νέα διοργάνωση στον Βόλο πέτυχε μεγαλύτερη συμμετοχή. Η ημερομηνία και ο αριθμός του ρεκόρ της Ρόδου τεκμηριώνονται και σε διεθνή δημοσιεύματα που αναφέρθηκαν στο προηγούμενο ρεκόρ όταν καταρρίφθηκε.

Το καλοκαίρι του 2009 ξεκίνησε η Μεσαιωνική Γιορτή Κρητηνίας με πρωτοβουλία του Πολιτιστικού Συλλόγου Κρητηνίας «Η Κάστελλος». Η διοργάνωση αξιοποίησε το μεσαιωνικό κάστρο του χωριού ως σκηνικό για δράσεις που συνδέουν την ιστορία με τη σύγχρονη τοπική παράδοση.

Σύμφωνα με τον σύλλογο, η γιορτή καθιερώθηκε με ετήσιο προγραμματισμό για το τελευταίο Σαββατοκύριακο του Ιουνίου. Πρόκειται για κινητή ημερομηνία: το διήμερο αλλάζει κάθε χρόνο και δεν συνιστά μία σταθερή ημερήσια επέτειο.

Οι εκδηλώσεις περιλαμβάνουν θεατρικά και μουσικά δρώμενα, αναπαραστάσεις, χειροτεχνίες και παραδοσιακή γαστρονομία. Η συμμετοχή των κατοίκων διατηρεί ζωντανή τη σχέση ανάμεσα στο μνημείο, στο χωριό και στις τοπικές πολιτιστικές πρακτικές.

Η πρώτη διοργάνωση χρονολογείται στο 2009, όμως η ακριβής πρώτη ημέρα δεν έχει τεκμηριωθεί. Ο ετήσιος χαρακτήρας περιγράφει τον θεσμό και όχι ανεξαίρετη πραγματοποίηση σε κάθε ημερολογιακό έτος.

Στις 30 Οκτωβρίου 2009 άρχισε στη Ρόδο η Δ΄ Αμφικτιονία των Νήσων, διήμερη συνάντηση που σύμφωνα με την τεκτονική περιοδική έκδοση «Πυθαγόρας» συνδέθηκε με τη Στοά «Κλεόβουλος» αρ. 109. Η διοργάνωση συγκέντρωσε εκπροσώπους στοών και αντιπροσωπειών από νησιωτικές περιοχές.

Η καταγραφή έχει ενδιαφέρον για την κοινωνική ιστορία της σύγχρονης Ρόδου, καθώς αποτυπώνει τη συνέχιση οργανωμένων τεκτονικών δραστηριοτήτων στο νησί. Η Ρόδος είχε ήδη από παλαιότερες περιόδους παρουσία τεκτονικών οργανώσεων, με διαφορετικές μορφές και διοικητικά πλαίσια.

Στις 31 Οκτωβρίου 2009 ολοκληρώθηκε στη Ρόδο η διήμερη Δ΄ Αμφικτιονία των Νήσων. Η συνάντηση, που συνδέθηκε με τη Στοά «Κλεόβουλος» αρ. 109, έκλεισε τις εργασίες της με τη συμμετοχή αντιπροσωπειών από διαφορετικές νησιωτικές περιοχές.

Η διοργάνωση αποτελεί τεκμήριο της σύγχρονης παρουσίας και δικτύωσης τεκτονικών οργανώσεων στη Ρόδο. Επειδή οι πληροφορίες προέρχονται από τεκτονική περιοδική έκδοση, η καταγραφή περιορίζεται στα στοιχεία που τεκμηριώνονται από το ίδιο το δημοσιευμένο αρχείο, χωρίς πρόσθετους ισχυρισμούς για τη δράση ή τη σύνθεση της συνάντησης.