Σαν σήμερα
στη Ρόδο

Στις 29 Ιουνίου 1972 ο Φοίβος Κρεμαστής κατέκτησε το Κύπελλο Ερασιτεχνών Ελλάδας, νικώντας με 3-2 τον Γυμναστικό Σύλλογο Αλεξανδρούπολης στον τελικό που διεξήχθη στο γήπεδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας στην Αθήνα. Ήταν η πρώτη διοργάνωση του θεσμού και η ομάδα της Ρόδου έγινε η πρώτη κάτοχος του τροπαίου.

Ο τελικός εξελίχθηκε σε αναμέτρηση με πέντε γκολ και συνεχείς μεταβολές του σκορ. Σύμφωνα με μεταγενέστερα αθλητικά αρχεία, για τον Φοίβο σκόραραν οι Κουτσούκος, Πακάκης και Μ. Δράκος, ενώ η ομάδα της Αλεξανδρούπολης διεκδίκησε το αποτέλεσμα έως το τέλος.

Για έναν σύλλογο που είχε τις ρίζες του στην Ελπίδα Κρεμαστής της δεκαετίας του 1920, η πανελλήνια επιτυχία αποτέλεσε δικαίωση πολλών χρόνων τοπικής αθλητικής προσπάθειας. Η κατάκτηση ενός εθνικού τροπαίου ανέδειξε την Κρεμαστή και τη Ρόδο στο ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο της χώρας.

Ο τίτλος του 1972 διατηρεί ιδιαίτερη θέση στην ιστορία του Φοίβου και του ροδίτικου ποδοσφαίρου. Η ημέρα του τελικού επιβεβαιώνεται από ιστορικούς πίνακες της διοργάνωσης, ενώ η ίδια η Ελληνική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία καταγράφει τον Φοίβο ως κυπελλούχο εκείνης της χρονιάς.

Το 1974 ο Διαγόρας Ρόδου κατέκτησε για πρώτη φορά το Κύπελλο της ΕΠΣ Δωδεκανήσου. Η επιτυχία ήρθε λίγα χρόνια μετά την επανίδρυση του συλλόγου και αποτέλεσε μία από τις πρώτες σημαντικές αγωνιστικές επιβεβαιώσεις της νέας του πορείας.

Η κατάκτηση του τοπικού Κυπέλλου εντάσσεται στην ανοδική διαδρομή που θα οδηγήσει τον Διαγόρα από τις διοργανώσεις της Δωδεκανήσου στις εθνικές κατηγορίες. Στα επόμενα χρόνια ο σύλλογος θα πετύχει ιστορικές παρουσίες τόσο στο πρωτάθλημα όσο και στο Κύπελλο Ελλάδας.

Μετά την εποχή των αγώνων μέσα στην πόλη, η Ρόδος παρέμεινε συνδεδεμένη με τον ελληνικό μηχανοκίνητο αθλητισμό χάρη σε έναν διαφορετικό χώρο: τον διάδρομο του παλιού αεροδρομίου Μαριτσών. Η ιστορική βάση Racehouse καταγράφει ότι το 1977 χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά ο χώρος για αγώνες του Πανελληνίου Πρωταθλήματος Ταχύτητας.

Η πίστα των Μαριτσών δεν πρέπει να συγχέεται με το ιστορικό σιρκουί δίπλα στα μεσαιωνικά τείχη της πόλης. Στα Μαριτσά αξιοποιήθηκε η διαθέσιμη υποδομή του αεροδρομίου, σε ένα διαφορετικό οργανωτικό πλαίσιο, καθώς οι αγώνες ταχύτητας στην Ελλάδα αναζητούσαν διαδρομές έξω από τα κέντρα των πόλεων.

Σύμφωνα με τον κατάλογο του Racehouse, στα Μαριτσά καταγράφονται αγώνες μεταξύ άλλων στις περιόδους 1982–1983, 1986–1987, το 1989 και ξανά από το 1995 έως το 1997. Αυτή η κατανομή δείχνει ότι η χρήση δεν ήταν συνεχής κάθε χρόνο, ούτε ότι το 1997 μπορεί να θεωρηθεί αυτομάτως η οριστική λήξη κάθε αγωνιστικής δραστηριότητας στην περιοχή.

Η καταχώρηση είναι ιστορική αναφορά με τεκμηριωμένο έτος έναρξης, όχι ημερήσια επέτειος: παραμένει χωρίς ημέρα και μήνα ώσπου να βρεθεί πρωτότυπο πρόγραμμα, φύλλο αγώνα ή δημοσίευμα για τον πρώτο αγώνα του 1977. Έτσι η περίοδος των Μαριτσών μπορεί να εμφανίζεται στο χρονολόγιο και στη θεματική αναζήτηση χωρίς να επινοείται ημερομηνία.

Το 1978 ο Α.Σ. Ρόδος εξασφάλισε άνοδο στην Α΄ Εθνική, φτάνοντας για πρώτη φορά στην κορυφαία κατηγορία του ελληνικού ποδοσφαίρου. Η επιτυχία αποτέλεσε κορυφαία στιγμή για την ομάδα και προκάλεσε μεγάλη κινητοποίηση των φιλάθλων του νησιού.

Η παρουσία της Ρόδου στην Α΄ Εθνική έφερε στο νησί τις μεγαλύτερες ελληνικές ομάδες και έδωσε στο ροδιακό ποδόσφαιρο πανελλήνια προβολή. Η άνοδος του 1978 παραμένει ένας από τους βασικούς σταθμούς στην ιστορία του συλλόγου.

Το 1981 ο Α.Σ. Ρόδος πέτυχε νέα άνοδο στην Α΄ Εθνική, επιστρέφοντας στην κορυφαία κατηγορία του ελληνικού ποδοσφαίρου. Η επιτυχία ήρθε μετά την πρώτη ιστορική παρουσία της ομάδας στα μεγάλα σαλόνια στα τέλη της δεκαετίας του 1970.

Η νέα άνοδος επιβεβαίωσε ότι η ομάδα της Ρόδου είχε αποκτήσει σταθερή παρουσία στις υψηλές εθνικές κατηγορίες. Οι περίοδοι αυτές παραμένουν σημείο αναφοράς για το ποδόσφαιρο του νησιού και για τη μεγαλύτερη πανελλήνια προβολή που γνώρισε ο σύλλογος.

Την 1η Ιουνίου 1983 ο ΑΣ Ρόδος πέτυχε μια από τις σημαντικότερες προκρίσεις της ποδοσφαιρικής ιστορίας του, αποκλείοντας την Προοδευτική στον επαναληπτικό προημιτελικό του Κυπέλλου Ελλάδας. Ήταν η αναμέτρηση που έφερε τα «ελάφια» ανάμεσα στις τέσσερις τελευταίες ομάδες της διοργάνωσης.

Το πρώτο παιχνίδι, που είχε διεξαχθεί στη Ρόδο στις 18 Μαΐου, είχε λήξει 1-1. Ίδιο ήταν το σκορ και του επαναληπτικού στην έδρα της Προοδευτικής, με αποτέλεσμα η πρόκριση να κριθεί στα πέναλτι. Εκεί η Ρόδος επικράτησε με 4-1 και πανηγύρισε την ιστορική επιτυχία.

Η ομάδα είχε προηγουμένως αποκλείσει την Ξάνθη, τα Τρίκαλα και το Αιγάλεω, ενώ μετά την πρόκρισή της επί της Προοδευτικής βρέθηκε αντιμέτωπη με τον ΠΑΟΚ. Οι δύο ημιτελικοί έγιναν τον Ιούνιο του 1983 και η πορεία της Ρόδου ολοκληρώθηκε πριν από τον τελικό.

Η παρουσία στα ημιτελικά παραμένει σημαντικό κεφάλαιο για τον ΑΣ Ρόδος και για την ιστορία του ποδοσφαίρου στο νησί, αποδεικνύοντας ότι μια ομάδα από την περιφέρεια μπορούσε να διακριθεί σε πανελλήνιο θεσμό.

Την αγωνιστική περίοδο 1985–1986 ο Διαγόρας Ρόδου αναδείχθηκε πρωταθλητής της Β΄ Εθνικής και κέρδισε για πρώτη φορά στην ιστορία του την άνοδο στην Α΄ Εθνική. Η επιτυχία αποτέλεσε αποκορύφωμα μιας σταθερής ανοδικής πορείας που είχε αρχίσει μετά την επανίδρυση του συλλόγου το 1970.

Η συμμετοχή στην κορυφαία κατηγορία έφερε στο Δημοτικό Στάδιο της Ρόδου τις ισχυρότερες ομάδες της χώρας και δημιούργησε μία από τις πιο έντονες περιόδους στην αθλητική ιστορία του νησιού. Η άνοδος του 1986 παραμένει κομβικό σημείο στην ιστορία του Διαγόρα.

Στις 22 Απριλίου 1987 ο Διαγόρας Ρόδου εξασφάλισε την πρόκριση στους ημιτελικούς του Κυπέλλου Ελλάδας, ολοκληρώνοντας με επιτυχία μια ιστορική διπλή αναμέτρηση απέναντι στον Μακεδονικό. Η πρόκριση ήρθε με ισοπαλία 1-1 εκτός έδρας, μετά το 0-0 του πρώτου αγώνα στη Ρόδο.

Χάρη στο εκτός έδρας γκολ, που αποτελούσε τότε κριτήριο πρόκρισης, ο Διαγόρας πήρε το εισιτήριο για την τετράδα. Η επιτυχία αποκτούσε ακόμη μεγαλύτερο βάρος επειδή είχε πραγματοποιηθεί κατά την πρώτη αγωνιστική περίοδο του συλλόγου στην Α΄ Εθνική.

Στην πορεία του στον θεσμό ο Διαγόρας είχε ήδη αντιμετωπίσει και αποκλείσει συλλόγους από διαφορετικές κατηγορίες. Στους ημιτελικούς συνάντησε τον ΟΦΗ, ο οποίος επικράτησε και στα δύο παιχνίδια και στη συνέχεια κατέκτησε το Κύπελλο Ελλάδας εκείνης της χρονιάς.

Η πορεία του 1987 παραμένει μία από τις μεγαλύτερες πανελλήνιες διακρίσεις του Διαγόρα και σύμβολο της εξαιρετικής αγωνιστικής περιόδου που έζησε τότε το ποδόσφαιρο της Ρόδου.

Στις 31 Μαΐου 1997 ο Ρόδιος ποδηλάτης Γιώργος Χειμωνέτος κατέκτησε μαζί με τον Δημήτρη Γεωργαλή και τον Λάμπρο Βασιλόπουλο την πρώτη θέση στο ομαδικό σπριντ του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδηλασίας Πίστας στο Trexlertown της Πενσιλβάνια. Η ελληνική τριάδα τερμάτισε σε 1:02.078, μπροστά από τη Γαλλία και την Πολωνία, πετυχαίνοντας δεύτερη συνεχόμενη νίκη μετά τον προηγούμενο γύρο της διοργάνωσης στην Κολομβία.

Η επιτυχία αποτελεί μία από τις σημαντικές διεθνείς διακρίσεις του Χειμωνέτου πριν από την ολυμπιακή του παρουσία στην Αθήνα το 2004. Ο αθλητής, γεννημένος στη Ρόδο, υπήρξε βασικό μέλος της ελληνικής ομάδας ταχύτητας σε μια περίοδο κατά την οποία η ελληνική ποδηλασία πίστας σημείωσε σημαντικές επιτυχίες σε επίπεδο Παγκοσμίου Κυπέλλου.

Στις 7 Ιουνίου 1998, ο ΓΑΣ Ιάλυσος πανηγύρισε μια μεγάλη στιγμή της ιστορίας του, νικώντας την Κέρκυρα με 1-0 στη Ρόδο και εξασφαλίζοντας την άνοδο στη Β΄ Εθνική. Η αναμέτρηση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της 28ης αγωνιστικής του νότιου ομίλου της Γ΄ Εθνικής.

Η νίκη ήταν αποφασιστική καθώς η ομάδα της Ιαλυσού μπορούσε να εξασφαλίσει μαθηματικά τον προβιβασμό της χωρίς να εξαρτάται από τους υπόλοιπους διεκδικητές. Η επίτευξη του στόχου προκάλεσε πανηγυρισμούς στους ποδοσφαιριστές, τους ανθρώπους του συλλόγου και τους φιλάθλους.

Τα δημοσιεύματα των επόμενων ημερών κατέγραψαν τη χαρά για την επιτυχία, η οποία αποτέλεσε το αποκορύφωμα μιας απαιτητικής αγωνιστικής χρονιάς. Ο Ιάλυσος βρισκόταν στην κορυφή της βαθμολογίας και είχε εξασφαλίσει το δικαίωμα συμμετοχής στην ανώτερη κατηγορία.

Η άνοδος του 1998 ήταν ορόσημο για το ποδόσφαιρο της Ιαλυσού και ενίσχυσε την εκπροσώπηση της Ρόδου στις εθνικές επαγγελματικές διοργανώσεις.

Στις 25 Οκτωβρίου 2000 ο Θανάσης Μπαράκας, αθλητής που μεγάλωσε και έζησε στη Ρόδο, κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο στο άλμα εις μήκος F11 στους Παραολυμπιακούς Αγώνες του Σίδνεϊ. Η επίσημη βάση αποτελεσμάτων του International Paralympic Committee τον καταγράφει στην πρώτη θέση του αγωνίσματος, μπροστά από τον Ισπανό José Manuel Rodríguez και τον Κινέζο Duan Li.

Η επιτυχία αυτή αποτελεί μία από τις κορυφαίες διεθνείς αθλητικές διακρίσεις που συνδέονται με τη Ρόδο. Ο Μπαράκας συνέχισε για πολλά χρόνια σε κορυφαίο επίπεδο, συμμετείχε σε πολλαπλές Παραολυμπιάδες και παγκόσμια πρωταθλήματα και αργότερα στράφηκε και στην παραποδηλασία.

Στις 21 Αυγούστου 2004 ο Ρόδιος ποδηλάτης Γιώργος Χειμωνέτος αγωνίστηκε μαζί με τον Δημήτρη Γεωργαλή και τον Λάμπρο Βασιλόπουλο στο ομαδικό σπριντ της ποδηλασίας πίστας στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αθήνας. Η ελληνική ομάδα σημείωσε χρόνο 44.986 στα προκριματικά, πέρασε στην πρώτη οκτάδα και στον πρώτο γύρο τερμάτισε με 45.708, ολοκληρώνοντας το αγώνισμα στην 8η θέση.

Ο Χειμωνέτος, γεννημένος στη Ρόδο, είχε ήδη μακρά διεθνή παρουσία στην ποδηλασία πίστας και συμμετοχή στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ατλάντα το 1996. Η 8η θέση της Αθήνας είναι η επίσημα καταγεγραμμένη ολυμπιακή του διάκριση και αποτελεί μία από τις σημαντικότερες επιτυχίες αθλητή που γεννήθηκε στη Ρόδο σε Ολυμπιακούς Αγώνες.