Σαν σήμερα
στη Ρόδο

Στις 9 Απριλίου 1955, με την απόφαση 130/1955 του Δημοτικού Συμβουλίου Ρόδου, δρομολογήθηκε η μετατροπή του Ροδιακού Οργανισμού Δημοτικών Αυτοκινήτων (ΡΟΔΑ) σε Δημοτική Επιχείρηση Συγκοινωνιών. Ο Ροδιακός Οργανισμός λειτουργούσε ως δημοτικός συγκοινωνιακός φορέας ήδη από το 1951.

Η απόφαση σηματοδότησε τη θεσμική οργάνωση της δημοτικής συγκοινωνίας σε μια περίοδο κατά την οποία οι μετακινήσεις κατοίκων μεταξύ πόλης και οικισμών είχαν ολοένα μεγαλύτερη σημασία για την εργασία, το εμπόριο και την καθημερινή ζωή.

Η δημοτική απόφαση δεν ταυτίζεται χρονικά με την έγκριση και τη δημοσίευση της σύστασης: ακολούθησε βασιλικό διάταγμα και η σχετική πράξη δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 250 της 9ης Σεπτεμβρίου 1955. Αυτά αποτελούν διακριτά βήματα στην ιστορία της ΡΟΔΑ.

Στις 23 Απριλίου 1955 ολοκληρώθηκε μία ιδιαίτερα σημαντική μεταβολή στη διοικητική ιστορία της Δωδεκανήσου: η Γενική Διοίκηση Δωδεκανήσου καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε από τη Νομαρχία Δωδεκανήσου. Η αλλαγή δεν ήταν απλώς μια μετονομασία υπηρεσίας. Σηματοδότησε τη μετάβαση από το ιδιαίτερο μεταβατικό διοικητικό καθεστώς που είχε διαμορφωθεί μετά την Ενσωμάτωση προς το κοινό νομαρχιακό σύστημα της ελληνικής επικράτειας.

Μετά την επίσημη Ενσωμάτωση το 1948, η Γενική Διοίκηση είχε αναλάβει το δύσκολο έργο να ενοποιήσει τις υπηρεσίες, τη νομοθεσία και τη δημόσια διοίκηση ενός νησιωτικού συμπλέγματος που είχε περάσει διαδοχικά από την οθωμανική και την ιταλική κυριαρχία, τη γερμανική κατοχή και τη βρετανική στρατιωτική διοίκηση. Η προσαρμογή αυτή αφορούσε την καθημερινότητα των κατοίκων: την εκπαίδευση, τις δημόσιες υπηρεσίες, τις συγκοινωνίες, τη γεωργία, την οικονομία και τις διοικητικές συναλλαγές.

Το 1955 κρίθηκε ότι η ειδική διοικητική αυτή αποστολή είχε πλέον ολοκληρωθεί. Η ίδρυση της Νομαρχίας επέτρεψε στα Δωδεκάνησα να οργανωθούν με το θεσμικό πλαίσιο που ίσχυε στις υπόλοιπες νομαρχίες της χώρας. Πρώτος νομάρχης αναφέρεται ο Γεώργιος Ρεμπάκος. Η αλλαγή συνδέεται με τον νόμο 3200/1955 και αποτελεί μία από τις τελευταίες θεσμικές πράξεις της μεταπολεμικής διοικητικής ενσωμάτωσης.

Η 23η Απριλίου 1955 καταγράφεται έτσι ως σταθμός στην ιστορία της τοπικής αυτοδιοίκησης και της κρατικής διοίκησης στα νησιά. Η Νομαρχία Δωδεκανήσου συνέχισε να αποτελεί κεντρικό διοικητικό θεσμό επί δεκαετίες, μέχρι τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις της αιρετής νομαρχιακής αυτοδιοίκησης και, αργότερα, του σχεδίου «Καλλικράτης».

Το 1961 η πόλη της Ρόδου συγκαταλέγεται στους νικητές του Europe Prize του Συμβουλίου της Ευρώπης. Η διάκριση απονέμεται σε πόλεις που διακρίνονται για τη συμβολή τους στην ευρωπαϊκή συνεργασία, στην αδελφοποίηση και στην προώθηση της ευρωπαϊκής ιδέας.

Για τη Ρόδο η βράβευση είχε ιδιαίτερο συμβολισμό σε μια περίοδο έντονης διεθνούς προβολής του νησιού. Το έτος είναι επιβεβαιωμένο από το Συμβούλιο της Ευρώπης, αλλά χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για την ακριβή ημερομηνία απονομής.

Στις 4 Απριλίου 1966 πεθαίνει εν ενεργεία δήμαρχος Ρόδου ο Μιχαήλ Πετρίδης. Η δημαρχιακή του περίοδος συνδέθηκε με σημαντικά έργα και με τη μεταπολεμική ανάπτυξη της πόλης. Ο Μιχαήλ Πετρίδης πεθαίνει ενώ υπηρετεί ως δήμαρχος Ρόδου, έπειτα από μακρά δημαρχιακή περίοδο.

Ο θάνατός του έδωσε πρόωρο τέλος σε μια δημαρχιακή θητεία που συνέπεσε με τις μεγάλες ανάγκες ανασυγκρότησης της μεταπολεμικής Ρόδου. Η ακριβής αποτίμηση των έργων της δημοτικής αρχής του απαιτεί αναφορά σε δημοτικά αρχεία και σε τεκμήρια της περιόδου.

Τον Ιούνιο του 1975 ο Σταύρος Αυγουστάκης ανέλαβε δήμαρχος Ρόδου, ως ο πρώτος εκλεγμένος δήμαρχος της πόλης μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας. Η εκλογή του σηματοδότησε την επιστροφή της τοπικής αυτοδιοίκησης σε κανονική δημοκρατική λειτουργία μετά την περίοδο της δικτατορίας και της υπηρεσιακής διοίκησης.

Ο Αυγουστάκης παρέμεινε στη δημαρχία έως το 1978. Η θητεία του άνοιξε τη μεταπολιτευτική περίοδο του Δήμου Ροδίων, κατά την οποία η πόλη αντιμετώπιζε τις νέες ανάγκες μιας ταχύτατα αναπτυσσόμενης τουριστικής και αστικής οικονομίας.

Στις 25 Μαΐου 1976 κορυφώθηκαν στη Ρόδο οι κινητοποιήσεις που είχαν ξεκινήσει την προηγουμένη ενάντια στην παρουσία πλοίων του 6ου Αμερικανικού Στόλου. Πλήθος κόσμου συγκεντρώθηκε στην περιοχή του λιμανιού, ενώ το Δημοτικό Συμβούλιο είχε ήδη εκφράσει την αντίθεσή του στην επίσκεψη και τα αμερικανικά πληρώματα αντιμετωπίζονταν ως ανεπιθύμητα από τους διαδηλωτές.

Η ένταση οδήγησε σε εκτεταμένη χρήση δακρυγόνων και συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας. Τα γεγονότα έμειναν έντονα στη μεταπολιτευτική πολιτική ιστορία της Ρόδου και ακολούθησαν συλλήψεις και δίκες προσώπων που κατηγορήθηκαν για συμμετοχή στις κινητοποιήσεις.

Στις 7 Μαρτίου 1977, στο πλαίσιο των εκδηλώσεων για την επέτειο της Ενσωμάτωσης, ο Δήμος Ρόδου τίμησε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Τσάτσο με το Χρυσό Μετάλλιο της πόλης. Η παρουσία του ανώτατου πολιτειακού άρχοντα προσέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στον εορτασμό.

Η απονομή εντάχθηκε στην παράδοση επίσημων επισκέψεων που συνοδεύουν τις επετείους της 7ης Μαρτίου. Η Ρόδος χρησιμοποιεί διαχρονικά την επέτειο όχι μόνο ως τοπική γιορτή αλλά και ως ευκαιρία ανάδειξης της ιστορικής σημασίας της Ενσωμάτωσης στο πανελλήνιο.

Στις 20 Νοεμβρίου 1977, εκλέγεται βουλευτής Δωδεκανήσου ο Αντώνης Γεωργιάδης. Ο Ρόδιος πολιτικός Αντώνης Γεωργιάδης από τον Άγιο Ισίδωρο εκλέγεται βουλευτής Δωδεκανήσου με το ΠΑΣΟΚ στις βουλευτικές εκλογές του 1977. Στις 20 Νοεμβρίου 1977 ο Αντώνης Γεωργιάδης από τον Άγιο Ισίδωρο εκλέγεται βουλευτής Δωδεκανήσου με το ΠΑΣΟΚ.

Η εκλογή του σηματοδοτεί την έναρξη μιας σημαντικής κοινοβουλευτικής και κυβερνητικής πορείας για τον Ρόδιο πολιτικό.

Στις 20 Νοεμβρίου 1977, εκλέγεται για πρώτη φορά βουλευτής Δωδεκανήσου ο Αριστοτέλης Παυλίδης. Ο Αριστοτέλης Παυλίδης εκλέγεται για πρώτη φορά βουλευτής Δωδεκανήσου με τη Νέα Δημοκρατία, αρχίζοντας μία κοινοβουλευτική πορεία που θα διαρκέσει επί δεκαετίες.

Η εκλογή του αποτέλεσε την αφετηρία μιας μακράς παρουσίας στην κεντρική πολιτική σκηνή. Ο Παυλίδης συνδέθηκε με την κοινοβουλευτική εκπροσώπηση των Δωδεκανήσων για πολλά χρόνια και ανέλαβε αργότερα κυβερνητικά καθήκοντα. Η συγκεκριμένη εκλογική αναμέτρηση αποτελεί βασικό σταθμό της δημόσιας διαδρομής του.

Στις 3 Νοεμβρίου 1978 πεθαίνει στην Αθήνα ο Νικόλαος Μαυρής, γιατρός, αγωνιστής για την απελευθέρωση των Δωδεκανήσων και πρώτος πολιτικός Γενικός Διοικητής Δωδεκανήσου. Είχε αναλάβει τη Γενική Διοίκηση στις 15 Μαΐου 1948, λίγο μετά την επίσημη Ενσωμάτωση, και αργότερα εξελέγη βουλευτής Δωδεκανήσου. Το αρχείο του αποτελεί σήμερα σημαντική πηγή για την ιστορία του δωδεκανησιακού κινήματος και της διασποράς.

Το 1979 ανέλαβε δήμαρχος Ρόδου ο Δημήτριος Βενετοκλής, διαδεχόμενος τον Σταύρο Αυγουστάκη. Ο Βενετοκλής, απόστρατος αξιωματικός σύμφωνα με την ιστορική καταγραφή των δημάρχων, διοίκησε τον Δήμο Ροδίων έως το 1982.

Η θητεία του ανήκει στην πρώτη μεταπολιτευτική περίοδο της τοπικής αυτοδιοίκησης, όταν η πόλη της Ρόδου αντιμετώπιζε τις συνέπειες της έντονης τουριστικής ανάπτυξης και της επέκτασης του αστικού ιστού. Το 1983 τον διαδέχθηκε ο Σάββας Καραγιάννης.

Στις 18 Οκτωβρίου 1981, εκλέγεται ευρωβουλευτής ο Ρόδιος Αντώνης Γεωργιάδης. Ο Αντώνης Γεωργιάδης εκλέγεται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με το ψηφοδέλτιο του ΠΑΣΟΚ στις πρώτες ευρωεκλογές της Ελλάδας. Στις 18 Οκτωβρίου 1981 ο Ρόδιος Αντώνης Γεωργιάδης εκλέγεται ευρωβουλευτής με το ΠΑΣΟΚ στις πρώτες ευρωεκλογές που πραγματοποιούνται στην Ελλάδα.

Η θητεία του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο διαρκεί έως τον Ιούλιο του 1982, όταν παραιτείται για να αναλάβει κυβερνητικά καθήκοντα.