Με επιδοτήσεις για την ανακαίνιση παλαιών κατοικιών, ευνοϊκότερα στεγαστικά δάνεια και φορολογικά κίνητρα για τους ιδιοκτήτες ακινήτων επιχειρεί η κυβέρνηση να αντιμετωπίσει τη στεγαστική κρίση, που εξακολουθεί να επιβαρύνει σημαντικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει 11 παρεμβάσεις, ορισμένες από τις οποίες βρίσκονται ήδη σε διαδικασία υλοποίησης, ενώ άλλες προγραμματίζονται για το 2027 ή αναμένουν νομοθετική έγκριση.
Κεντρικός στόχος είναι να αυξηθεί ο αριθμός των διαθέσιμων κατοικιών, να αξιοποιηθούν ακίνητα που παραμένουν κλειστά και να διευκολυνθούν νοικοκυριά που αναζητούν είτε σπίτι προς ενοικίαση είτε δυνατότητα απόκτησης ιδιόκτητης στέγης.
Έως 38.500 ευρώ για την ανακαίνιση κατοικιών
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά το νέο πρόγραμμα ανακαίνισης, για το οποίο προβλέπονται πόροι ύψους περίπου 500 εκατομμυρίων ευρώ.
Η επιδότηση θα καλύπτει εργασίες επισκευής και ενεργειακής αναβάθμισης, με βασικά ποσοστά χρηματοδότησης από 70% έως 80%. Ανάλογα με τα εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια, τα ποσοστά μπορούν να αυξηθούν έως 85% ή ακόμη και 95%.
Το ανώτατο ποσό για τις εργασίες φτάνει τις 36.000 ευρώ, ενώ προβλέπονται έως 2.500 ευρώ επιπλέον για υποστηρικτικές υπηρεσίες.
Οι αιτήσεις δεν έχουν ακόμη ξεκινήσει. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, προτεραιότητα θα δοθεί στα κλειστά ακίνητα και στη συνέχεια θα ακολουθήσουν οι κατοικίες που χρησιμοποιούνται ήδη ως κύρια κατοικία.
Μέχρι στιγμής έχουν εκδοθεί περίπου 94.000 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας, εκ των οποίων 14.000 αφορούν κλειστά σπίτια και 80.000 ιδιοκατοικούμενα. Η βεβαίωση, ωστόσο, δεν ισοδυναμεί με οριστική έγκριση επιδότησης.
Τριετής φοροαπαλλαγή για ιδιοκτήτες που διαθέτουν κλειστά ακίνητα
Σημαντικό κίνητρο προβλέπεται και για τους ιδιοκτήτες που αποφασίζουν να διαθέσουν κατοικίες στη μακροχρόνια μίσθωση.
Σύμφωνα με τη σχεδιαζόμενη παράταση, όσοι πληρούν τις προϋποθέσεις θα μπορούν να απαλλάσσονται από τον φόρο εισοδήματος των ενοικίων για 36 μήνες, εφόσον προχωρήσουν σε επιλέξιμη μίσθωση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027.
Το μέτρο αφορά κατά κανόνα κατοικίες έως 120 τετραγωνικά μέτρα, με δυνατότητα αύξησης του ορίου για οικογένειες με περισσότερα από δύο εξαρτώμενα παιδιά.
Προϋπόθεση είναι, μεταξύ άλλων, το ακίνητο να παρέμενε κενό τα προηγούμενα χρόνια ή να χρησιμοποιούνταν αποκλειστικά για βραχυχρόνια μίσθωση κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για μισθώσεις τουλάχιστον έξι συνεχόμενων μηνών σε δημόσιους εκπαιδευτικούς, γιατρούς, νοσηλευτές και ένστολους, ώστε να διευκολυνθεί η εξεύρεση κατοικίας σε περιοχές με αυξημένες ανάγκες προσωπικού.
Πρόσθεσε το Rodosreport στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google
Περιορισμοί στα νέα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης
Παράλληλα, προβλέπεται παράταση έως και το 2027 των περιορισμών για νέες εγγραφές ακινήτων βραχυχρόνιας μίσθωσης σε συγκεκριμένες περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.
Η παρέμβαση αφορά τρία δημοτικά διαμερίσματα της πρωτεύουσας και το πρώτο δημοτικό διαμέρισμα της Θεσσαλονίκης.
Δεν πρόκειται για γενική απαγόρευση λειτουργίας των υφιστάμενων Airbnb, αλλά για περιορισμό νέων καταχωρίσεων στις περιοχές που καλύπτει το μέτρο.
«Σπίτι μου ΙΙΙ»: Νέα δυνατότητα αγοράς πρώτης κατοικίας
Για τον Ιανουάριο του 2027 προγραμματίζεται η έναρξη του νέου στεγαστικού προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙΙ», συνολικού ύψους 2 δισεκατομμυρίων ευρώ.
Το πρόγραμμα προβλέπει χαμηλότοκα στεγαστικά δάνεια, με διευρυμένα κριτήρια συμμετοχής.
Με βάση τα στοιχεία που έχουν ανακοινωθεί στον σχεδιασμό, προβλέπονται:
- Ηλικιακό όριο δικαιούχων έως 55 ετών.
- Μέγιστη εμπορική αξία κατοικίας 300.000 ευρώ.
- Δυνατότητα δανειοδότησης έως 230.000 ευρώ.
- Κάλυψη έως 90% της αξίας του ακινήτου.
- Ευρύτερα εισοδηματικά όρια και ειδικές προβλέψεις για οικογένειες με παιδιά.
Οι οριστικοί όροι συμμετοχής θα πρέπει να επιβεβαιωθούν με την επίσημη προκήρυξη.
Περισσότερες κοινωνικές κατοικίες από δημόσια ακίνητα
Στο κυβερνητικό σχέδιο περιλαμβάνεται επίσης η αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων και δημόσιων κτιρίων για τη δημιουργία κατοικιών.
Προβλέπονται 2.350 νέες ενεργειακά αποδοτικές κατοικίες σε τέσσερα ανενεργά στρατόπεδα, με εκτιμώμενο προϋπολογισμό 435 εκατομμυρίων ευρώ.
Επιπλέον, περίπου 450 κατοικίες σχεδιάζεται να προκύψουν από ανακαινίσεις δημόσιων κτιρίων, ενώ προωθείται η αξιοποίηση οκτώ δημόσιων ακινήτων μέσω κοινωνικής αντιπαροχής.
Τα συγκεκριμένα έργα βρίσκονται ακόμη σε στάδιο σχεδιασμού και δεν αφορούν κατοικίες που έχουν ήδη παραδοθεί.
Φορολογικά κίνητρα για νέες κατοικίες προς ενοικίαση
Στο τραπέζι βρίσκεται και ειδική φορολογική ενίσχυση για επενδύσεις σε κτίρια που θα κατασκευάζονται με αποκλειστικό ή βασικό προορισμό τη μακροχρόνια μίσθωση.
Πρόκειται για το μοντέλο build to rent, το οποίο επιδιώκει να αυξήσει την προσφορά κατοικιών χωρίς να στηρίζεται αποκλειστικά στην πώληση νέων διαμερισμάτων.
Οι ειδικότεροι όροι εφαρμογής δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.
Επιστροφή ενοικίου στα τέλη Νοεμβρίου
Στις 30 Νοεμβρίου 2026 προγραμματίζεται η καταβολή της επιστροφής ενοικίου που αντιστοιχεί στο φορολογικό έτος 2025.
Στο πλαίσιο των σχεδιαζόμενων παρεμβάσεων προβλέπεται διπλή επιστροφή για γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς που υπηρετούν στην περιφέρεια, με στόχο την πρόσθετη οικονομική στήριξή τους.
Αλλαγές στη φορολόγηση των ενοικίων
Για τα εισοδήματα από ακίνητα του φορολογικού έτους 2026 προβλέπεται ενδιάμεσος φορολογικός συντελεστής 25% για το τμήμα των ετήσιων μισθωμάτων από 12.000 έως 24.000 ευρώ.
Η παρέμβαση αφορά τη φορολόγηση των ιδιοκτητών και αποσκοπεί στη μείωση της επιβάρυνσης συγκεκριμένων εισοδηματικών κατηγοριών.
Δεν συνεπάγεται αυτομάτως μείωση των ενοικίων, καθώς το ύψος του μισθώματος εξακολουθεί να καθορίζεται από τις συνθήκες της αγοράς και τις συμφωνίες ιδιοκτητών και ενοικιαστών.
Απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ σε περισσότερους μικρούς οικισμούς
Από το 2027 προβλέπεται διεύρυνση της απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ για επιλέξιμες κύριες κατοικίες σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους.
Για τη Δυτική Μακεδονία το πληθυσμιακό όριο αυξάνεται στους 2.200 κατοίκους, ενώ προβλέπονται ειδικές γεωγραφικές εξαιρέσεις.
Το μέτρο αφορά φυσικά πρόσωπα με φορολογική κατοικία στην Ελλάδα και φορολογητέα αξία πλήρους κυριότητας έως 400.000 ευρώ, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Παρατείνονται φορολογικές διευκολύνσεις για οικοδομές και ανακαινίσεις
Μέχρι το τέλος του 2027 σχεδιάζεται να παραταθούν σημαντικές φορολογικές ρυθμίσεις για την αγορά ακινήτων.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η μείωση φόρου για επιλέξιμες δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων, η αναστολή ΦΠΑ στις νέες οικοδομές και η αναστολή του φόρου υπεραξίας στις μεταβιβάσεις.
Όταν εφαρμόζεται η αναστολή ΦΠΑ, οι σχετικές μεταβιβάσεις υπάγονται στον προβλεπόμενο φόρο μεταβίβασης 3%, υπό τους όρους της νομοθεσίας.
Αυξημένος φόρος μεταβίβασης για συγκεκριμένους αγοραστές του εξωτερικού
Μία ακόμη σχεδιαζόμενη αλλαγή αφορά την αύξηση του φόρου μεταβίβασης κατοικιών από 3% σε 15% από την 1η Ιουλίου 2027, για αγορές από φυσικά πρόσωπα που δεν είναι φορολογικοί κάτοικοι χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου.
Το κριτήριο που περιγράφεται είναι η φορολογική κατοικία και όχι η υπηκοότητα του αγοραστή.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση, όπως και άλλες παρεμβάσεις του πακέτου, απαιτεί την ολοκλήρωση της νομοθετικής διαδικασίας.
Το στοίχημα της αύξησης των διαθέσιμων κατοικιών
Η αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το πόσα κλειστά ακίνητα θα επιστρέψουν πραγματικά στην αγορά και από το αν τα νέα προγράμματα θα μπορέσουν να καλύψουν τις ανάγκες των νοικοκυριών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εφαρμογή των μέτρων σε τουριστικές και νησιωτικές περιοχές, όπως η Ρόδος, όπου η ζήτηση για κατοικία συνδέεται τόσο με τους μόνιμους κατοίκους όσο και με τις ανάγκες στέγασης εργαζομένων.
Το κρίσιμο ζήτημα παραμένει η μετατροπή των οικονομικών κινήτρων και των εξαγγελιών σε περισσότερα πραγματικά διαθέσιμα σπίτια, με ενοίκια που μπορούν να καλύψουν τα νοικοκυριά.
