Μία νέα παρέμβαση για το καθεστώς νησίδων του Αιγαίου έκανε ο απόστρατος Τούρκος αντιναύαρχος Τζιχάτ Γιαϊτζί, πρόσωπο που έχει συνδεθεί στενά με τη διαμόρφωση και προβολή του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας». Αυτή τη φορά στο επίκεντρο βρίσκονται οι βραχονησίδες Χήνα κοντά στη Ρόδο, τις οποίες στην Τουρκία αποκαλούν «Kaz Kayalıkları».
Οι συγκεκριμένες τοποθετήσεις δεν αποτελούν επίσημη ανακοίνωση της τουρκικής κυβέρνησης, αλλά θέσεις του ίδιου του Γιαϊτζί που προβάλλονται μέσω του ερευνητικού κέντρου TÜRK DEGS.
Ο ισχυρισμός για την ελληνική σημαία
Σε ανάρτηση του TÜRK DEGS στις 17 Σεπτεμβρίου 2026, ο Γιαϊτζί υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει αποτυπώσει την ελληνική σημαία στις συγκεκριμένες βραχονησίδες, χαρακτηρίζοντας την ενέργεια ως τετελεσμένο σε ζήτημα κυριαρχίας.
Στην ίδια παρέμβαση αναφέρει ότι οι βράχοι βρίσκονται σε απόσταση περίπου 4,2 ναυτικών μιλίων από τις ακτές της Ρόδου και τους εντάσσει στη θεωρία των λεγόμενων EGAYDAAK, δηλαδή νησιών, νησίδων και βραχονησίδων τα οποία τουρκικοί κύκλοι υποστηρίζουν ότι δεν παραχωρήθηκαν ρητά στην Ελλάδα με διεθνείς συνθήκες.
Η ίδια επιχειρηματολογία περιγράφεται και στο δημοσίευμα που τέθηκε υπόψη του Rodosreport: ο Γιαϊτζί επιχειρεί να συνδέσει τη Χήνα με τη θεωρία των «γκρίζων ζωνών», αμφισβητώντας τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόστηκαν οι Συνθήκες της Λωζάννης και των Παρισίων.
Το επιχείρημα των τριών ναυτικών μιλίων
Ο Γιαϊτζί βασίζει τη θέση του στο γεγονός ότι την εποχή της Συνθήκης της Λωζάννης τα χωρικά ύδατα είχαν εύρος τριών ναυτικών μιλίων.
Υποστηρίζει, σύμφωνα με τη δική του ερμηνεία, ότι οι νησίδες που θεωρούνταν εξαρτώμενες από τη Ρόδο και μεταβιβάστηκαν στην Ιταλία ήταν μόνο εκείνες που βρίσκονταν εντός αυτής της απόστασης. Με βάση αυτό το σκεπτικό, ισχυρίζεται ότι όσα νησίδια βρίσκονται πέρα από τα τρία μίλια δεν πέρασαν στην Ιταλία και επομένως δεν μπορούσαν αργότερα να παραχωρηθούν στην Ελλάδα με τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων.
Πρόκειται για τουρκική ερμηνεία η οποία αμφισβητείται από την ελληνική πλευρά.
Τι προβλέπουν οι Συνθήκες για τα Δωδεκάνησα
Η επίσημη ελληνική θέση είναι διαφορετική και στηρίζεται στις διεθνείς συνθήκες που καθόρισαν το καθεστώς των Δωδεκανήσων.
Το άρθρο 15 της Συνθήκης της Λωζάννης του 1923 αναφέρει ότι η Τουρκία παραιτείται υπέρ της Ιταλίας από τα δικαιώματά της στη Ρόδο και στα υπόλοιπα αναφερόμενα νησιά των Δωδεκανήσων, καθώς και στις νησίδες που εξαρτώνται από αυτά.
Ακολούθως, το άρθρο 14 της Συνθήκης Ειρήνης των Παρισίων του 1947 προβλέπει ότι η Ιταλία εκχωρεί στην Ελλάδα «εν πλήρει κυριαρχία» τα Δωδεκάνησα, μεταξύ αυτών τη Ρόδο, καθώς και τις παρακείμενες νησίδες.
Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών απορρίπτει τη θεωρία των «γκρίζων ζωνών» και υποστηρίζει ότι το νομικό πλαίσιο των Συνθηκών της Λωζάννης και των Παρισίων ρυθμίζει σαφώς τα ζητήματα κυριαρχίας στην περιοχή.
Η αναφορά σε «προληπτικό πλήγμα»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και άλλες πρόσφατες τοποθετήσεις του Γιαϊτζί σχετικά με την ελληνική αμυντική παρουσία στα νησιά.
Ο απόστρατος αντιναύαρχος έχει επιχειρήσει να συνδέσει την ενίσχυση των ελληνικών αμυντικών δυνατοτήτων με ενδεχόμενη απειλή εναντίον της Τουρκίας, επικαλούμενος το Άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και διατυπώνοντας τη θέση ότι υπό συγκεκριμένες συνθήκες θα μπορούσε να δικαιολογηθεί ακόμη και προληπτική στρατιωτική ενέργεια.
Η συγκεκριμένη ερμηνεία δεν πρέπει να συγχέεται με το ίδιο το κείμενο του Άρθρου 51. Ο Χάρτης του ΟΗΕ αναγνωρίζει το δικαίωμα ατομικής ή συλλογικής αυτοάμυνας σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης εναντίον κράτους-μέλους. Η έκταση στην οποία μπορεί να εφαρμοστεί η έννοια της προληπτικής αυτοάμυνας αποτελεί αντικείμενο διεθνούς νομικής συζήτησης και δεν προκύπτει αυτομάτως από το γράμμα του Άρθρου 51.
Η Χήνα στο νέο κύκλο δηλώσεων για το Αιγαίο
Η παρέμβαση για τη Χήνα έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία ο Γιαϊτζί έχει αυξήσει τις δημόσιες παρεμβάσεις του για τις θαλάσσιες ζώνες, τα ελληνικά νησιά και το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας».
Τις τελευταίες εβδομάδες έχει τοποθετηθεί επίσης για τα θαλάσσια πάρκα που ανακοίνωσε η Τουρκία και για το Καστελλόριζο, στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης διαφωνίας Αθήνας και Άγκυρας για ζητήματα θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Η νέα αναφορά στη Χήνα, σε άμεση γειτνίαση με τη Ρόδο, αποκτά ιδιαίτερο τοπικό ενδιαφέρον, καθώς μεταφέρει τη δημόσια συζήτηση περί EGAYDAAK και «γκρίζων ζωνών» σε βραχονησίδες του ροδιακού συμπλέγματος.
