Οι παρεμβάσεις που βρίσκονται στο επίκεντρο ενόψει ΔΕΘ
Ένα ευρύ πακέτο αλλαγών σε συντάξεις, προσωπική διαφορά, Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων και ασφαλιστικές εισφορές βρίσκεται υπό διαμόρφωση ενόψει των κυβερνητικών ανακοινώσεων στη ΔΕΘ.
Στο επίκεντρο βρίσκονται περίπου 2,5 εκατομμύρια συνταξιούχοι, ενώ παράλληλα εξετάζονται νέες παρεμβάσεις που θα μειώσουν το κόστος εργασίας για επιχειρήσεις και εργαζομένους.
Ορισμένα μέτρα θεωρούνται ήδη δεδομένα, ενώ για άλλα το τελικό ύψος τους θα εξαρτηθεί από τα δημοσιονομικά περιθώρια που θα διαμορφωθούν.
Αυξήσεις στις συντάξεις από το 2027
Με βάση τα σημερινά δεδομένα, η αύξηση των συντάξεων από το 2027 αναμένεται να κινηθεί περίπου στο 2,6%, ποσοστό υψηλότερο από την αρχική πρόβλεψη του 2,4%, λόγω της εξέλιξης του πληθωρισμού.
Η αύξηση θα αποτυπωθεί στις πληρωμές που θα πραγματοποιηθούν τον Δεκέμβριο του 2026 για τις συντάξεις Ιανουαρίου 2027.
Σε ετήσια βάση, η διαφορά αντιστοιχεί περίπου σε 150 ευρώ για σύνταξη 500 ευρώ, σε 389 ευρώ για σύνταξη 1.250 ευρώ, ενώ για σύνταξη 2.700 ευρώ το ετήσιο όφελος μπορεί να προσεγγίσει τα 833 ευρώ.
Αλλάζει οριστικά το καθεστώς της προσωπικής διαφοράς
Σημαντική αλλαγή αφορά περίπου 670.000 συνταξιούχους που εξακολουθούν να έχουν προσωπική διαφορά.
Από το 2027 προβλέπεται να μπορούν να λαμβάνουν στο σύνολό της την ετήσια αύξηση της σύνταξής τους, μετά και τη σταδιακή κατάργηση του μηχανισμού συμψηφισμού.
Η προσωπική διαφορά που έχει απομείνει δεν πρόκειται να εξαφανιστεί. Θα συνεχίσει να εμφανίζεται ως ξεχωριστό ποσό, χωρίς όμως να ακολουθεί τις μελλοντικές αυξήσεις των συντάξεων.
Το συγκεκριμένο ποσό δεν θα επιβαρύνεται με κρατήσεις υγειονομικής περίθαλψης και ΕΑΣ, θα συνεχίσει όμως να φορολογείται ως εισόδημα.
Στο τραπέζι νέα αλλαγή στην ΕΑΣ
Παρεμβάσεις εξετάζονται και στην Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, η οποία αφορά περίπου 400.000 συνταξιούχους με κύρια σύνταξη άνω των 1.400 ευρώ.
Ήδη έχει δημιουργηθεί μηχανισμός προστασίας των συνταξιούχων από το φαινόμενο κατά το οποίο μια αύξηση στη σύνταξη οδηγεί σε μετάβαση σε υψηλότερο κλιμάκιο της ΕΑΣ και τελικά περιορίζει το πραγματικό όφελος.
Το επόμενο βήμα που εξετάζεται αφορά την αναμόρφωση των ίδιων των κλιμακίων της εισφοράς. Παράλληλα, βρίσκεται στο τραπέζι και το ενδεχόμενο κατάργησης της ΕΑΣ στις επικουρικές συντάξεις.
Νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών
Στο πακέτο των μέτρων περιλαμβάνεται και νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών από τον Ιανουάριο του 2027.
Το βασικό σενάριο προβλέπει μείωση κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα, ενώ εξετάζεται ακόμη και διπλάσια παρέμβαση, κατά μία ποσοστιαία μονάδα, εφόσον το επιτρέψουν τα δημοσιονομικά δεδομένα.
Η μείωση αναμένεται να αφορά κυρίως εισφορές που συνδέονται με τον κλάδο ασθενείας και επιμέρους εισφορές της ΔΥΠΑ.
Αντίθετα, δεν προβλέπεται παρέμβαση στις εισφορές για την κύρια και επικουρική σύνταξη, ούτε στην εργοδοτική εισφορά 1,2% υπέρ του κλάδου ανεργίας.
Το δημοσιονομικό κόστος και τα έσοδα του ΕΦΚΑ
Μια μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά μία ποσοστιαία μονάδα εκτιμάται ότι θα είχε κόστος περίπου 440 εκατ. ευρώ ετησίως για τον ΕΦΚΑ.
Ωστόσο, η εικόνα των εσόδων του ασφαλιστικού συστήματος έχει ενισχυθεί από την αύξηση της απασχόλησης και των μισθών.
Παράλληλα, η αύξηση του κατώτατου μισθού έχει άμεση επίδραση στις ασφαλιστέες αποδοχές. Σύμφωνα με τους σχετικούς υπολογισμούς, κάθε αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 1% ενισχύει τα έσοδα του ΕΦΚΑ κατά περίπου 140 εκατ. ευρώ ετησίως.
Η αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 4,5% από την 1η Απριλίου εκτιμάται ότι έχει δημιουργήσει πρόσθετα έσοδα περίπου 630 εκατ. ευρώ, ποσό που μπορεί να υπερκαλύψει την απώλεια εσόδων από μια μείωση των εισφορών κατά μία ποσοστιαία μονάδα.
Πρόσθετη στήριξη για συνταξιούχους
Παράλληλα, τον Νοέμβριο αναμένεται η καταβολή του μόνιμου επιδόματος προς συνταξιούχους και δικαιούχους του ΟΠΕΚΑ.
Το ύψος της ενίσχυσης εξετάζεται να αυξηθεί από τα 250 ευρώ στα 300 ή ακόμη και στα 400 ευρώ, ενώ αλλαγές στα εισοδηματικά κριτήρια θα μπορούσαν να διευρύνουν σημαντικά τον αριθμό των δικαιούχων.
Συνολικά, οι παρεμβάσεις που σχεδιάζονται διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο από το 2027, με αυξήσεις στις συντάξεις, σταδιακή απεμπλοκή από την προσωπική διαφορά, πιθανές αλλαγές στην ΕΑΣ και νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών. Το τελικό πακέτο αναμένεται να εξαρτηθεί από τον δημοσιονομικό χώρο που θα υπάρχει μέχρι τις οριστικές αποφάσεις.
