Ένας σεισμός στην Τουρκία μπορεί σε πολλές περιπτώσεις να γίνει αισθητός στη Ρόδο και στα υπόλοιπα Δωδεκάνησα, ιδιαίτερα όταν το επίκεντρο βρίσκεται στις νοτιοδυτικές ακτές της χώρας ή στη θαλάσσια περιοχή ανάμεσα στα δύο παράλια.
Αυτό δεν είναι ασυνήθιστο.
Η Ρόδος βρίσκεται πολύ κοντά στη μικρασιατική ακτή και αποτελεί μέρος ενός ιδιαίτερα ενεργού σεισμοτεκτονικού περιβάλλοντος, όπου οι σεισμοί δεν ακολουθούν τα διοικητικά ή εθνικά σύνορα.
Το αν όμως ένας σεισμός θα γίνει αισθητός στο νησί δεν εξαρτάται μόνο από το πόσο μακριά βρίσκεται το επίκεντρο.
Η απόσταση είναι μόνο ένας από τους παράγοντες
Ένας σεισμός 4,5 πολύ κοντά στη Ρόδο μπορεί να γίνει αισθητός αρκετά έντονα, ενώ ένας μεγαλύτερος σεισμός σε πολύ μεγαλύτερη απόσταση μπορεί να προκαλέσει απλώς μία ελαφριά και παρατεταμένη κίνηση.
Η απόσταση από το επίκεντρο έχει μεγάλη σημασία, αλλά πρέπει να εξετάζεται μαζί με:
το μέγεθος του σεισμού, το εστιακό βάθος, τον μηχανισμό του ρήγματος, τη γεωλογία της περιοχής και τον τύπο του κτιρίου στο οποίο βρίσκεται κάποιος.
Γι’ αυτό δύο σεισμοί με ίδιο μέγεθος δεν γίνονται απαραίτητα αντιληπτοί με τον ίδιο τρόπο στη Ρόδο.
Γιατί οι σεισμοί της νοτιοδυτικής Τουρκίας μας ενδιαφέρουν περισσότερο
Οι ακτές της νοτιοδυτικής Τουρκίας βρίσκονται πολύ κοντά στα Δωδεκάνησα.
Περιοχές όπως τα παράλια απέναντι από τη Ρόδο, την Κω και τη Σύμη ανήκουν στο ίδιο ευρύτερο γεωδυναμικό σύστημα του νοτιοανατολικού Αιγαίου.
Ενεργά ρήγματα υπάρχουν τόσο στον θαλάσσιο χώρο όσο και στην ξηρά.
Αυτό σημαίνει ότι ένας σεισμός που καταγράφεται γεωγραφικά στην Τουρκία μπορεί να βρίσκεται στην πραγματικότητα πολύ κοντά στα ελληνικά νησιά.
Σε ορισμένες περιπτώσεις το επίκεντρο μπορεί να απέχει μόλις μερικές δεκάδες χιλιόμετρα από ελληνικό έδαφος.
Τι ρόλο παίζει το μέγεθος
Όσο μεγαλύτερο είναι το μέγεθος του σεισμού, τόσο περισσότερη ενέργεια απελευθερώνεται.
Ένας πολύ μικρός σεισμός απέναντι από τη Ρόδο μπορεί να μην γίνει αντιληπτός καθόλου.
Όταν όμως το μέγεθος αυξάνεται, μεγαλώνει και η περιοχή στην οποία μπορεί να γίνει αισθητός.
Δεν υπάρχει όμως ένα απόλυτο όριο τύπου «πάνω από 4 Ρίχτερ γίνεται πάντα αισθητός».
Ένας σεισμός περίπου M4 μπορεί να γίνει αισθητός εάν είναι πολύ κοντά και ρηχός, ενώ ένας πιο βαθύς σεισμός μπορεί να γίνει αισθητός σε μεγαλύτερη έκταση αλλά με διαφορετικό τρόπο.
Το εστιακό βάθος μπορεί να αλλάξει πολύ την εικόνα
Το βάθος στο οποίο γίνεται η διάρρηξη είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες.
Οι ρηχοί σεισμοί προκαλούν συχνά πιο έντονη τοπική δόνηση κοντά στο επίκεντρο.
Αντίθετα, οι βαθύτεροι σεισμοί μπορεί να γίνουν αισθητοί σε πολύ μεγαλύτερες αποστάσεις.
Αυτός είναι και ο λόγος που ορισμένες φορές ένας σεισμός αρκετά μακριά από τη Ρόδο γίνεται αισθητός σε μεγάλο μέρος του νησιού.
Γιατί σε ένα κτίριο μπορεί να τον νιώσουν και σε άλλο όχι
Η αίσθηση του σεισμού επηρεάζεται επίσης από το ίδιο το κτίριο.
Στους ψηλότερους ορόφους οι ταλαντώσεις μπορεί να γίνονται περισσότερο αντιληπτές.
Παίζει επίσης ρόλο η κατασκευή του κτιρίου, το έδαφος πάνω στο οποίο βρίσκεται, η διάρκεια της δόνησης και η συχνότητα των σεισμικών κυμάτων.
Έτσι είναι απόλυτα πιθανό κάποιος στον τέταρτο όροφο να αισθανθεί έναν μακρινό σεισμό, ενώ κάποιος στο ισόγειο λίγα τετράγωνα μακριά να μην αντιληφθεί τίποτα.
Γιατί κάποιες φορές ο σεισμός φαίνεται να «κρατάει περισσότερο»
Οι πιο μακρινοί ή βαθύτεροι σεισμοί μπορεί να προκαλέσουν μία πιο αργή, κυματιστή αίσθηση.
Αυτό συμβαίνει επειδή διαφορετικοί τύποι σεισμικών κυμάτων ταξιδεύουν μέσα από τη Γη με διαφορετικές ταχύτητες και επηρεάζουν διαφορετικά τις κατασκευές.
Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο σεισμός ήταν κοντύτερα ή πιο επικίνδυνος.
Η περιοχή Ρόδου – νοτιοδυτικής Τουρκίας πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ενιαίο σεισμικό περιβάλλον
Από σεισμολογική άποψη, η περιοχή δεν μπορεί να εξεταστεί μόνο με βάση τα σύνορα στον χάρτη.
Η Ρόδος, η Κως, η Σύμη και οι απέναντι τουρκικές ακτές βρίσκονται σε ένα σύνθετο και ενεργό τεκτονικό περιβάλλον.
Γι’ αυτό η παρακολούθηση σεισμών που συμβαίνουν στη νοτιοδυτική Τουρκία έχει άμεση αξία και για τους κατοίκους των Δωδεκανήσων.
Δεν σημαίνει ότι κάθε σεισμός στην Τουρκία αφορά τη Ρόδο.
Σημαίνει όμως ότι όσο πιο κοντά βρίσκεται το επίκεντρο στο νοτιοανατολικό Αιγαίο και όσο μεγαλύτερο είναι το μέγεθος, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα να γίνει αισθητός στα νησιά μας.
Τι πρέπει να κοιτάμε σε έναν σεισμό απέναντι από τη Ρόδο
Όταν εμφανίζεται μία νέα καταγραφή από την Τουρκία, τα πιο χρήσιμα στοιχεία είναι:
το μέγεθος, το βάθος, η ακριβής θέση του επικέντρου και η απόσταση από τη Ρόδο.
Η πρώτη αυτόματη ανακοίνωση μπορεί επίσης να αναθεωρηθεί μέσα στα επόμενα λεπτά, καθώς προστίθενται δεδομένα από περισσότερους σεισμολογικούς σταθμούς.
Δείτε Live καταγραφή των σεισμών μέσα από την εφαρμογή του Rodosreport, σε χάρτη και σεισμογράφους
