«Πόσα Ρίχτερ ήταν;» είναι η πρώτη ερώτηση μετά από έναν αισθητό σεισμό. Στην πραγματικότητα όμως η σύγχρονη σεισμολογία χρησιμοποιεί διαφορετικούς τρόπους υπολογισμού του μεγέθους και γι’ αυτό διαφορετικές υπηρεσίες μπορεί αρχικά να δημοσιεύσουν λίγο διαφορετικούς αριθμούς.
Το πρώτο που πρέπει να ξεκαθαρίσουμε είναι ότι μέγεθος και ένταση δεν είναι το ίδιο πράγμα.
Το μέγεθος προσπαθεί να εκφράσει το μέγεθος της ίδιας της σεισμικής πηγής.
Η ένταση περιγράφει πόσο ισχυρή ήταν η δόνηση σε ένα συγκεκριμένο μέρος.
Έτσι ένας σεισμός μπορεί να γίνει πολύ έντονα αισθητός σε μία πόλη και πολύ λιγότερο σε μία άλλη.
Τι είναι το ML
Το ML σημαίνει Local Magnitude, δηλαδή τοπικό μέγεθος.
Είναι η σύγχρονη συνέχεια της αρχικής μεθόδου που ανέπτυξε ο Charles Richter το 1935.
Η μέθοδος βασίζεται κυρίως στο πλάτος των σεισμικών κυμάτων που καταγράφονται από έναν σεισμογράφο και σε διορθώσεις που σχετίζονται με την απόσταση από το επίκεντρο.
Για μικρούς και σχετικά κοντινούς σεισμούς είναι ιδιαίτερα χρήσιμη.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους που σε τοπικούς ελληνικούς σεισμούς μπορεί να βλέπουμε συχνά τιμές ML.
Τι είναι το Mw
Το Mw, ή μέγεθος σεισμικής ροπής, βασίζεται περισσότερο στη φυσική της σεισμικής πηγής.
Η σεισμική ροπή εξαρτάται κυρίως από το πόσο μεγάλη επιφάνεια του ρήγματος έσπασε, πόσο μετακινήθηκε και πόσο άκαμπτα είναι τα πετρώματα.
Για τους μεγάλους σεισμούς, το Mw θεωρείται πολύ πιο αξιόπιστο από την παλαιότερη παραδοσιακή κλίμακα Richter.
Άρα γιατί συνεχίζουμε να λέμε «Ρίχτερ»;
Κυρίως επειδή η λέξη έχει περάσει στη δημόσια γλώσσα.
Όταν ένα μέσο γράφει «σεισμός 5 Ρίχτερ», συνήθως εννοεί απλώς ότι το ανακοινωμένο μέγεθος είναι περίπου 5.
Επιστημονικά όμως είναι ακριβέστερο να γράφεται:
M 5,0
ή, όταν είναι γνωστός ο τύπος:
ML 5,0
Mw 5,0
Έτσι γνωρίζουμε και τι ακριβώς έχει υπολογιστεί.
Γιατί διαφορετικές υπηρεσίες διαφωνούν στην αρχή
Όταν συμβαίνει ένας σεισμός, τα αυτόματα συστήματα αρχίζουν να επεξεργάζονται τις πρώτες καταγραφές που έχουν φτάσει.
Ένα δίκτυο μπορεί εκείνη τη στιγμή να έχει δεδομένα από λιγότερους σταθμούς και ένα άλλο από περισσότερους.
Μπορεί επίσης να χρησιμοποιούνται διαφορετικοί αλγόριθμοι, διαφορετικοί σεισμολογικοί σταθμοί και διαφορετικός τύπος υπολογισμού του μεγέθους.
Αργότερα, καθώς φθάνουν περισσότερες καταγραφές και γίνεται καλύτερος εντοπισμός του επικέντρου και του βάθους, η τιμή μπορεί να αναθεωρηθεί.
Έτσι μία ακολουθία όπως:
4,7 → 4,9 → 4,8
στα πρώτα λεπτά δεν αποτελεί ένδειξη λάθους ή απόκρυψης.
Είναι φυσιολογικό μέρος της διαδικασίας της γρήγορης σεισμολογικής εκτίμησης.
Η διαφορά 5,0 και 6,0 δεν είναι μικρή
Οι κλίμακες μεγέθους είναι λογαριθμικές.
Αύξηση κατά μία μονάδα αντιστοιχεί περίπου σε 10 φορές μεγαλύτερο πλάτος σεισμικών κυμάτων και περίπου 32 φορές περισσότερη εκλυόμενη ενέργεια.
Επομένως ένας σεισμός 6 δεν είναι απλώς «λίγο μεγαλύτερος» από έναν 5.
Η διαφορά είναι πολύ σημαντική από πλευράς ενέργειας.
Τι πρέπει να δείχνει ένας live χάρτης σεισμών
Για τον απλό αναγνώστη το πιο χρήσιμο είναι να βλέπει καθαρά:
το ανακοινωμένο μέγεθος, τον τύπο του μεγέθους όταν είναι διαθέσιμος, το εστιακό βάθος, το επίκεντρο, την ώρα και την πηγή.
Και κυρίως να θυμάται ότι η πρώτη αυτόματη λύση μπορεί να αλλάξει.
Αυτός είναι και ο λόγος που στις σοβαρές σεισμολογικές υπηρεσίες ένα γεγονός μπορεί να ενημερωθεί αρκετές φορές μετά την πρώτη ανακοίνωσή του.
Δείτε Live καταγραφή των σεισμών μέσα από την εφαρμογή του Rodosreport, σε χάρτη και σεισμογράφους:
