Ένα μικρό καβούρι που βρέθηκε στα νερά της Ρόδου αποδείχθηκε τελικά ένα ιδιαίτερα σημαντικό εύρημα για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα της χώρας.
Επιστήμονες ταυτοποίησαν για πρώτη φορά σε ελληνικά ύδατα το ξενικό είδος Liomera rugipes, έναν κάβουρα με φυσική εξάπλωση στον Ινδοδυτικό Ειρηνικό. Το εύρημα προέρχεται από τη θαλάσσια περιοχή της Ρόδου και αποτελεί ταυτόχρονα τη δυτικότερη γνωστή παρουσία του συγκεκριμένου είδους στη Μεσόγειο.
Εντοπίστηκε σε βάθος μεγαλύτερο των 50 μέτρων
Το δείγμα ήταν αρσενικό άτομο και συλλέχθηκε σε βάθος περίπου 50 έως 55 μέτρων.
Η σημασία του ευρήματος δεν περιορίζεται απλώς στην παρουσία ενός ακόμη ξενικού οργανισμού. Οι επιστήμονες πραγματοποίησαν λεπτομερή μορφολογική εξέταση του καβουριού ώστε να επιβεβαιώσουν την ταυτότητά του, χρησιμοποιώντας μεταξύ άλλων χαρακτηριστικά του πρώτου αρσενικού γονοποδίου.
Η γενετική ανάλυση έδωσε ακόμη πιο ενδιαφέρον αποτέλεσμα.
Οι ερευνητές ανέλυσαν τμήμα 662 ζευγών βάσεων του γονιδίου COI και δημιούργησαν το πρώτο γνωστό DNA barcode για το Liomera rugipes. Πρόκειται ουσιαστικά για μια γενετική «ταυτότητα» που μπορεί πλέον να χρησιμοποιείται για ασφαλέστερη αναγνώριση νέων δειγμάτων και για την παρακολούθηση της εξάπλωσης του είδους.
Πιθανό ταξίδι μέσω της Διώρυγας του Σουέζ
Το Liomera rugipes προέρχεται από τον Ινδοδυτικό Ειρηνικό και η παρουσία του στη Μεσόγειο θεωρείται ότι συνδέεται με τη μετακίνηση θαλάσσιων οργανισμών μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και της Διώρυγας του Σουέζ.
Η πρώτη καταγραφή του στη Μεσόγειο είχε γίνει το 2023 στα ανοικτά της Αλεξάνδρειας στην Αίγυπτο, ενώ ακολούθησαν ευρήματα στην ανατολική λεκάνη. Η εμφάνισή του στη Ρόδο μετακινεί πλέον σημαντικά προς τα δυτικά τα γνωστά όρια παρουσίας του είδους.
Γιατί η Ρόδος έχει ιδιαίτερη σημασία
Η γεωγραφική θέση της Ρόδου την καθιστά ένα από τα πρώτα ελληνικά σημεία στα οποία μπορούν να εμφανιστούν οργανισμοί που εξαπλώνονται από την Ερυθρά Θάλασσα προς την Ανατολική Μεσόγειο.
Για τον λόγο αυτό, οι συστηματικές παρατηρήσεις γύρω από το νησί έχουν ιδιαίτερη επιστημονική αξία, καθώς μπορούν να λειτουργούν ως ένα είδος έγκαιρης προειδοποίησης για την είσοδο νέων ξενικών ειδών στα ελληνικά νερά.
Η συγκεκριμένη περίπτωση δείχνει επίσης πόσο σημαντικός είναι ο συνδυασμός κλασικής μορφολογικής εξέτασης με σύγχρονες γενετικές τεχνικές, αφού επιτρέπει στους επιστήμονες να καταγράφουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τις αλλαγές που συντελούνται στη θαλάσσια πανίδα.
Η επιστημονική ομάδα
Στην έρευνα συμμετείχαν επιστήμονες από τον Υδροβιολογικό Σταθμό Ρόδου και τα Ινστιτούτα του ΕΛΚΕΘΕ, σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Την εργασία υπογράφουν οι Konstantinos Kalaentzis, Gerasimos Kondylatos, Paraskevi Louizidou, Styliani Minoudi, Maria Corsini-Foka και Alexandros Triantafyllidis.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό BioInvasions Records με τίτλο «First record and DNA barcoding of Liomera rugipes (Heller, 1861) (Brachyura: Xanthidae) in Hellenic waters».
