Τυροσίνη και άνδρες: Το εύρημα που ανοίγει νέα συζήτηση για τη γήρανση
Ένα αμινοξύ που υπάρχει φυσιολογικά στις πρωτεϊνούχες τροφές και κυκλοφορεί ευρέως και ως συμπλήρωμα διατροφής βρίσκεται στο επίκεντρο νέας επιστημονικής έρευνας για τη μακροζωία.
Ο λόγος για την τυροσίνη, ουσία που συμμετέχει μεταξύ άλλων στην παραγωγή νευροδιαβιβαστών όπως η ντοπαμίνη και συχνά περιλαμβάνεται σε συμπληρώματα που προωθούνται για συγκέντρωση, εγρήγορση και νοητική απόδοση.
Μια μεγάλη ανάλυση δεδομένων από περισσότερους από 270.000 ανθρώπους διαπίστωσε ότι υψηλότερα επίπεδα τυροσίνης στον οργανισμό συνδέονταν με μικρότερο προσδόκιμο ζωής στους άνδρες. Αντίστοιχη σημαντική σχέση δεν παρατηρήθηκε στις γυναίκες.
Τι ακριβώς εξέτασαν οι επιστήμονες
Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε στοιχεία από τη UK Biobank, μία από τις μεγαλύτερες βάσεις γενετικών και ιατρικών δεδομένων στον κόσμο.
Οι επιστήμονες μελέτησαν τις συγκεντρώσεις δύο αμινοξέων, της φαινυλαλανίνης και της τυροσίνης, εξετάζοντας εάν σχετίζονται με τη θνησιμότητα και το αναμενόμενο προσδόκιμο ζωής.
Παράλληλα χρησιμοποίησαν τη λεγόμενη Μεντελιανή τυχαιοποίηση, μια γενετική μέθοδο που επιχειρεί να ξεχωρίσει εάν μία παρατηρούμενη σχέση μπορεί να είναι κάτι περισσότερο από απλή στατιστική συσχέτιση.
Στην αρχική ανάλυση τόσο η φαινυλαλανίνη όσο και η τυροσίνη έδειξαν σχέση με αυξημένο κίνδυνο θανάτου. Όταν όμως οι ερευνητές εξέτασαν λεπτομερέστερα τα δεδομένα, η τυροσίνη ήταν εκείνη που διατηρούσε την ισχυρότερη και πιο σταθερή συσχέτιση.
Σχεδόν ένας χρόνος διαφοράς στους άνδρες
Οι γενετικές αναλύσεις έδειξαν ότι υψηλότερα επίπεδα τυροσίνης θα μπορούσαν να έχουν πιθανή αιτιώδη σχέση με μικρότερο προσδόκιμο ζωής στους άνδρες.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της μελέτης, η διαφορά θα μπορούσε να αντιστοιχεί σε σχεδόν έναν χρόνο μικρότερης ζωής.
Στις γυναίκες το ίδιο αποτέλεσμα δεν εμφανίστηκε, ενώ οι άνδρες βρέθηκε ότι είχαν γενικά υψηλότερες συγκεντρώσεις τυροσίνης. Οι ερευνητές εξετάζουν εάν αυτή η διαφορά μπορεί να σχετίζεται με το γνωστό χάσμα μακροζωίας μεταξύ των δύο φύλων, χωρίς όμως να έχει αποδειχθεί ότι αποτελεί την αιτία του.
Υπάρχουν και προηγούμενα ευρήματα
Το νέο αποτέλεσμα δεν είναι εντελώς απομονωμένο.
Προηγούμενη μελέτη που παρακολούθησε 1.238 άτομα ηλικίας άνω των 60 ετών για εννέα χρόνια είχε επίσης εντοπίσει σχέση ανάμεσα σε υψηλότερη τυροσίνη στο αίμα και αυξημένο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία.
Στην ομάδα με τις υψηλότερες τιμές τυροσίνης ο σχετικός κίνδυνος θανάτου ήταν πάνω από διπλάσιος συγκριτικά με εκείνους που είχαν τις χαμηλότερες τιμές. Και σε αυτή την περίπτωση, όμως, οι ερευνητές τόνισαν ότι το εύρημα δεν αποδεικνύει από μόνο του πως η τυροσίνη προκαλεί πρόωρο θάνατο.
Πώς θα μπορούσε να επηρεάζει τη γήρανση
Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη τον βιολογικό μηχανισμό πίσω από τη συγκεκριμένη σχέση.
Μια από τις υποθέσεις αφορά την αντίσταση στην ινσουλίνη, καθώς μεταβολικές διαταραχές αυτού του τύπου συνδέονται με πολλές παθήσεις που γίνονται συχνότερες όσο αυξάνεται η ηλικία.
Μία άλλη πιθανότητα σχετίζεται με τον ρόλο της τυροσίνης στην παραγωγή νευροδιαβιβαστών και στην απόκριση του οργανισμού στο στρες. Οι συγκεκριμένες βιολογικές οδοί ενδέχεται να λειτουργούν διαφορετικά σε άνδρες και γυναίκες.
Προς το παρόν, πάντως, πρόκειται για επιστημονικές υποθέσεις και όχι για αποδεδειγμένο μηχανισμό.
Τι σημαίνει αυτό για όσους παίρνουν συμπληρώματα τυροσίνης
Εδώ βρίσκεται και η σημαντικότερη διευκρίνιση της έρευνας.
Η μελέτη δεν εξέτασε ανθρώπους που έπαιρναν συμπληρώματα L-τυροσίνης ούτε συνέκρινε συγκεκριμένες δόσεις συμπληρώματος.
Εξέτασε τα επίπεδα τυροσίνης στον οργανισμό.
Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να εξαχθεί το συμπέρασμα ότι ένα συμπλήρωμα τυροσίνης μειώνει το προσδόκιμο ζωής ή ότι η χρήση του προκαλεί πρόωρο θάνατο.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς η τυροσίνη βρίσκεται φυσιολογικά σε πολλές τροφές που περιέχουν πρωτεΐνη και παράλληλα διατίθεται σε συμπληρώματα που χρησιμοποιούνται για υποστήριξη της συγκέντρωσης και της πνευματικής απόδοσης.
Δεν υπάρχει ακόμη λόγος για αλλαγές στη διατροφή
Οι ερευνητές εξετάζουν εάν άτομα με ιδιαίτερα αυξημένες τιμές τυροσίνης θα μπορούσαν μελλοντικά να ωφεληθούν από διατροφικές παρεμβάσεις.
Ωστόσο, δεν έχει αποδειχθεί ότι η μείωση της πρόσληψης πρωτεΐνης ή της τυροσίνης παρατείνει τη ζωή, επομένως τα υπάρχοντα δεδομένα δεν δικαιολογούν γενικευμένες αλλαγές στη διατροφή.
Αυτό που δείχνει η νέα έρευνα είναι ότι η τυροσίνη μπορεί να αποτελέσει έναν ενδιαφέροντα βιολογικό δείκτη για τη γήρανση και τη μακροζωία, ιδιαίτερα στους άνδρες, και ότι το θέμα χρειάζεται περαιτέρω μελέτη πριν οδηγήσει σε πρακτικές ιατρικές ή διατροφικές συστάσεις.
