Το δυστύχημα που σήμανε το τέλος μιας εποχής για τον ΙΚΑΡΟ της Ρόδου

Στις 14 Ιουνίου 1987 η Ρόδος έχασε δύο ανθρώπους που είχαν συνδεθεί με ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ονόματα της τοπικής βιομηχανικής ιστορίας. Ο επιχειρηματίας Κώστας Χατζηκωσταντής και η σύζυγός του Φαίδρα σκοτώθηκαν σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα, γεγονός που σημάδεψε την πορεία του εργοστασίου καλλιτεχνικών κεραμικών ΙΚΑΡΟΣ.

Η ιστορία του εργοστασίου άρχισε το 1928 με την ιταλική ICARO. Μετά τη μεταπολεμική αλλαγή ιδιοκτησίας, ο Κώστας Χατζηκωσταντής ανέπτυξε τη μονάδα υπό την επωνυμία ΙΚΑΡΟΣ, δημιουργώντας έναν από τους σημαντικότερους ελληνικούς παραγωγούς διακοσμητικών κεραμικών. Τα πιάτα, τα βάζα και τα αγγεία με τα ιδιαίτερα χρώματα και σχέδιά τους έγιναν αναγνωρίσιμα στη Ρόδο και έξω από αυτήν.

Η επιχείρηση είχε ιδιαίτερη σημασία και για την τοπική απασχόληση. Ιστορικές εκθέσεις αναφέρουν ότι περίπου 400 έως 500 Ρόδιοι εργάστηκαν συνολικά στο εργοστάσιο κατά την ελληνική περίοδο, από το σχέδιο και το χρωμάτισμα έως την κατασκευή. Πρώην εργαζόμενοι ίδρυσαν στη συνέχεια δικά τους εργαστήρια, μεταφέροντας την τεχνογνωσία και ενισχύοντας την παράδοση της ροδιακής κεραμικής. Μάλιστα, καταγραφή του 1969 αναφέρει 11 άλλα εργαστήρια, από τα οποία τα 10 είχαν ιδρυθεί από πρώην εργαζομένους του ΙΚΑΡΟΥ.

Ο θάνατος του ζευγαριού υπήρξε καθοριστική καμπή. Δημοσιευμένες ιστορικές παρουσιάσεις αναφέρουν ότι η παραγωγική λειτουργία του εργοστασίου διακόπηκε αιφνίδια μετά το δυστύχημα της 14ης Ιουνίου 1987. Η οριστική παύση της επιχείρησης καταγράφεται το 1988, χωρίς να έχει εντοπιστεί αξιόπιστη ακριβής ημερομηνία γι' αυτήν. Οι δύο χρονολογίες, επομένως, δεν πρέπει να συγχέονται.

Η απώλεια των ιδιοκτητών και το τέλος του ΙΚΑΡΟΥ σήμαναν την ολοκλήρωση μιας σημαντικής παραγωγικής εποχής για τη Ρόδο. Η παρακαταθήκη του διατηρείται στα συλλεκτικά κεραμικά του, σε εκθέσεις και σε εργαστήρια που συνέχισαν την τεχνική παράδοση του νησιού.