Ιερολοχίτες και σύμμαχοι φθάνουν στην απελευθερωμένη Ρόδο

Στις 9 Μαΐου 1945, τμήμα του Ιερού Λόχου και βρετανικές δυνάμεις αποβιβάστηκαν στη Ρόδο, καθώς είχε πλέον αρχίσει η διαδικασία παράδοσης των γερμανικών φρουρών των Δωδεκανήσων. Η άφιξή τους αποτελεί ορόσημο για την πόλη, που είχε περάσει διαδοχικά από την ιταλική κυριαρχία στη γερμανική κατοχή και τώρα εισερχόταν σε νέο μεταβατικό καθεστώς.

Ο ιστορικός Νίκος Νικολούδης, στη μελέτη του για την Ελληνική Στρατιωτική Αποστολή Δωδεκανήσων, αναφέρει ότι το μεσημέρι της ημέρας εκείνης κατέφθασε στη Ρόδο μικτή βρετανική δύναμη υπό τον συνταγματάρχη Άκλαντ και μαζί ένα τμήμα του Ιερού Λόχου. Η υποδοχή υπήρξε θερμή, με συγκεντρώσεις κατοίκων και ελληνικές σημαίες. Τα γεγονότα αυτά έδωσαν δημόσια μορφή σε μια απελευθέρωση που είχε προετοιμαστεί με διαδοχικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στα γύρω νησιά.

Η γερμανική παράδοση στη Σύμη καταγράφεται στις 8 Μαΐου στην επίσημη εικονογραφημένη ιστορία του Γενικού Επιτελείου Στρατού, ενώ άλλη ιστορική μελέτη αναφέρει την 9η Μαΐου. Πρόκειται για διαφορά στις χρονολογήσεις της υπογραφής, που δεν μεταβάλλει την τεκμηρίωση για την αποβίβαση στη Ρόδο στις 9 Μαΐου. Ο διοικητής του Ιερού Λόχου Χριστόδουλος Τσιγάντες συμμετείχε στην αντιπροσωπεία της παράδοσης ως εκπρόσωπος της Ελλάδας.

Η λήξη της Κατοχής δεν σήμαινε άμεση Ένωση με την Ελλάδα. Ακολούθησε βρετανική στρατιωτική διοίκηση και, από το 1947, ελληνική διοίκηση, πριν από την επίσημη Ενσωμάτωση στις 7 Μαρτίου 1948. Οι Ιερολοχίτες που πάτησαν στη Ρόδο τον Μάιο 1945 αποτελούν γι’ αυτό ένα από τα πρόσωπα της μεταβατικής περιόδου ανάμεσα στον πόλεμο και στην οριστική πολιτειακή αλλαγή των Δωδεκανήσων.