Η εκτέλεση των Μιχάλη Βρούχου και Γιώργου Κωσταρίδη από τους Γερμανούς

Στις 20 Σεπτεμβρίου 1944 οι Ροδίτες αντιστασιακοί Μιχάλης Βρούχος και Γιώργος Κωσταρίδης εκτελέστηκαν από τις γερμανικές κατοχικές αρχές, δύο ημέρες μετά τη θανατική καταδίκη τους από στρατοδικείο. Οι δύο άνδρες είχαν συμμετάσχει στο συμμαχικό δίκτυο κατασκοπείας και συλλογής στρατιωτικών πληροφοριών που λειτουργούσε στη Ρόδο κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η εκτέλεσή τους συνδέθηκε με την προσπάθεια των Γερμανών να εξουδετερώσουν τους συνεργάτες των βρετανικών μυστικών αποστολών.

Ο Βρούχος και ο Κωσταρίδης είχαν αναπτύξει σημαντική δραστηριότητα στο δίκτυο που χρησιμοποιούσε ως κεντρικό κρησφύγετο το «Λημέρι των Κατασκόπων», στη σπηλιά του Ακραμύτη πάνω από τον Μονόλιθο. Από εκεί λειτουργούσε ο μυστικός ασύρματος που επέτρεπε τη μετάδοση πληροφοριών προς τα συμμαχικά κέντρα της Μέσης Ανατολής. Ο Κωσταρίδης συμμετείχε στην οργάνωση επαφών και στη διακίνηση πληροφοριών, ενώ ο Βρούχος παρείχε τεχνική υποστήριξη στον ασύρματο και συνέβαλλε στη συλλογή στρατιωτικών στοιχείων. Η δράση τους εντάχθηκε στις διαδοχικές αποστολές των Συμμάχων στη Ρόδο από το 1943.

Η αποκάλυψη μέρους του δικτύου οδήγησε σε συλλήψεις, ανακρίσεις και διώξεις. Σύμφωνα με ιστορικές αφηγήσεις, οι γερμανικές αρχές αξιοποίησαν πληροφορίες που προέκυψαν από προδοσία και ανακρίσεις με βασανιστήρια, επιχειρώντας να αποκαλύψουν τους συνεργάτες των συμμαχικών υπηρεσιών. Στην ίδια υπόθεση εμπλέκονταν και Ιταλοί στρατιωτικοί που είχαν συνεργαστεί με την Αντίσταση, προσφέροντας πρόσβαση σε πληροφορίες των γερμανικών εγκαταστάσεων. Παρά το πλήγμα που δέχθηκε η οργάνωση, το κεντρικό κρησφύγετο του Ακραμύτη δεν αποκαλύφθηκε στις κατοχικές αρχές.

Η θυσία των δύο Ροδιτών αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ιστορίας της Εθνικής Αντίστασης στα Δωδεκάνησα. Σε μια εποχή που η Ρόδος βρισκόταν απομονωμένη και υπό αυστηρό στρατιωτικό έλεγχο, κάτοικοι του νησιού συνεργάστηκαν με τις συμμαχικές δυνάμεις, γνωρίζοντας ότι η αποκάλυψη της δράσης τους μπορούσε να οδηγήσει σε βασανιστήρια και εκτέλεση. Ο Μιχάλης Βρούχος και ο Γιώργος Κωσταρίδης πλήρωσαν με τη ζωή τους αυτή την επιλογή, αφήνοντας το όνομά τους συνδεδεμένο με τον αγώνα για την απελευθέρωση της Ρόδου και την ιστορία του Λημεριού των Κατασκόπων.