19°C71%

Αρχίζει να εκδίδεται στη Ρόδο η ελληνόφωνη εφημερίδα «Ρόδος»

1909

Αρχίζει να εκδίδεται στη Ρόδο η ελληνόφωνη εφημερίδα «Ρόδος»

Στις 9 Απριλίου 1909, σύμφωνα με τη βιβλιογραφική καταγραφή του ιστορικού Αντώνη Αγγελή, άρχισε να εκδίδεται στη Ρόδο η ελληνόφωνη εβδομαδιαία εφημερίδα «Ρόδος», με εκδότες τον Εμμανουήλ Πολεμικό και τον Γεώργιο Κοκκίδη. Η έκδοσή της ανήκει στα τελευταία χρόνια της οθωμανικής διοίκησης του νησιού, όταν ο Τύπος αποτελούσε σημαντικό μέσο ενημέρωσης και δημόσιας συζήτησης για την τοπική κοινωνία. Η πρώτη εκδοτική περίοδος καταγράφεται ως τετρασέλιδη, τρίστηλη και εβδομαδιαία, με κυκλοφορία το Σάββατο. Η ακριβής ημερολογιακή αντιστοίχιση της βιβλιογραφικής ημερομηνίας δεν έχει ακόμη ελεγχθεί πάνω στο πρωτότυπο πρώτο φύλλο.

Η «Ρόδος» τυπωνόταν αρχικά στο κρατικό οθωμανικό τυπογραφείο που λειτουργούσε στο νησί. Ο Πολεμικός είχε γνωρίσει εκεί την τυπογραφική τέχνη, γεγονός που αποτυπώνει τη μετάβαση από τις εκδοτικές υποδομές της οθωμανικής διοίκησης προς αυτόνομες ελληνόφωνες πρωτοβουλίες. Η παρουσία της εφημερίδας είναι ιδιαίτερα σημαντική για την ιστορία του τοπικού Τύπου, καθώς συνέβαλε στη συγκρότηση ενός δημόσιου χώρου μέσα στον οποίο μπορούσαν να συζητούνται κοινοτικά, εκπαιδευτικά και κοινωνικά ζητήματα. Δεν έχει, ωστόσο, ανακτηθεί ακόμη το φύλλο αριθμός 1 ώστε να περιγραφεί με βεβαιότητα η ακριβής ύλη του.

Η πρώτη εκδοτική περίοδος ολοκληρώνεται στη βιβλιογραφία τον Απρίλιο του 1911. Στις 11 Απριλίου 1911 καταγράφεται η έναρξη της δεύτερης περιόδου με τον τίτλο «Νέα Ρόδος». Την ίδια χρονιά ο Εμμανουήλ Πολεμικός προμηθεύτηκε τυπογραφικό πιεστήριο από την Κωνσταντινούπολη και δημιούργησε στη Ρόδο το ελληνικό τυπογραφείο «Απόλλων», με το οποίο συνδέθηκε η νέα περίοδος της εφημερίδας. Η «Νέα Ρόδος» εμφανίζεται στη βιβλιογραφία ως τετρασέλιδη, δισεβδομαδιαία έκδοση, με ημέρες κυκλοφορίας την Τρίτη και την Παρασκευή.

Η συνέχεια της εφημερίδας συνέπεσε με μια καθοριστική ιστορική αλλαγή: την ιταλική κατάληψη της Ρόδου τον Μάιο του 1912. Μέσα από την πορεία από τη «Ρόδος» στη «Νέα Ρόδος» μπορεί να παρακολουθήσει κανείς τη μετάβαση του νησιού από την ύστερη Οθωμανική περίοδο στην Ιταλοκρατία. Στο Αρχείο Ίωνος Δραγούμη, που φυλάσσεται στην Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα, έχει καταλογογραφηθεί πραγματικό φύλλο της «Νέας Ρόδου» με διπλή ημερομηνία 28 Μαρτίου / 11 Απριλίου 1912, πολύ κοντά στην ιταλική απόβαση. Η διπλή αναγραφή υπενθυμίζει την ανάγκη προσεκτικού ελέγχου των ημερολογίων σε τεκμήρια εκείνης της εποχής.

Η εκδοτική περίοδος της «Νέας Ρόδου» καταγράφεται στη σχετική εγκυκλοπαίδεια έως τις 16 Ιουλίου 1937, με αρίθμηση που φτάνει στο φύλλο 2.119. Η μακρόχρονη αυτή διαδρομή καθιστά την εφημερίδα πολύτιμη πηγή για την πολιτική, την παιδεία και την κοινωνική ζωή της Ρόδου κατά τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα. Η ιστορία της είναι ταυτόχρονα ιστορία των ανθρώπων που τη δημιούργησαν και της τοπικής τυπογραφίας. Για το πρώτο φύλλο του 1909 αναζητείται ακόμη αυθεντική φωτογραφική αναπαραγωγή, ώστε να επιβεβαιωθούν τόσο η τυπωμένη ημερομηνία όσο και τα πρωτοσέλιδα δημοσιεύματα.

Πολιτισμός & Μέσα

Pin It on Pinterest