Ο εκτοπισμός των Εβραίων της Ρόδου

Στις 23 Ιουλίου 1944 οι Εβραίοι που είχαν συγκεντρωθεί και κρατούνταν από τις γερμανικές αρχές οδηγήθηκαν πεζή προς το λιμάνι της Ρόδου. Περίπου 1.673 άνθρωποι επιβιβάστηκαν σε τρία υπερφορτωμένα πλοιάρια. Ήταν η αρχή ενός εξαντλητικού ταξιδιού που θα οδηγούσε στην καταστροφή μιας από τις αρχαιότερες σεφαραδίτικες κοινότητες της Μεσογείου.

Την ίδια ημέρα το «Il Messaggero di Rodi» δημοσίευσε το Government Decree XXII No.94, το οποίο απαγόρευε την πώληση, δωρεά ή μεταβίβαση κινητής και ακίνητης εβραϊκής περιουσίας. Οι διώξεις επομένως δεν αφορούσαν μόνο τη φυσική απομάκρυνση των ανθρώπων αλλά και τη συστηματική δέσμευση της περιουσίας που άφηναν πίσω τους.

Το ταξίδι από τη Ρόδο προς τον Πειραιά διήρκεσε ημέρες κάτω από απάνθρωπες συνθήκες. Στη διαδρομή προστέθηκαν και Εβραίοι από την Κω. Μετά την άφιξη στην Αθήνα οι εκτοπισμένοι κρατήθηκαν στο Χαϊδάρι και στη συνέχεια μεταφέρθηκαν σιδηροδρομικώς στο Άουσβιτς-Μπίρκεναου. Μόνο ένα μικρό μέρος των ανθρώπων που εκτοπίστηκαν από τη Ρόδο επέζησε.

Η 23η Ιουλίου 1944 δεν είναι απλώς μία ημερομηνία του Ολοκαυτώματος. Σηματοδοτεί το βίαιο τέλος μιας οργανωμένης κοινότητας που επί αιώνες είχε δική της γλώσσα, συναγωγές, σχολεία, επαγγέλματα, οικογένειες και ισχυρή παρουσία στην κοινωνική και οικονομική ζωή της Ρόδου.