Ένας μήνας με φίλτρο HEPA συνδέθηκε με καλύτερη νοητική επίδοση μετά τα 40
Η ποιότητα του αέρα που αναπνέουμε μέσα στο σπίτι μπορεί να επηρεάζει όχι μόνο τους πνεύμονες και την καρδιά, αλλά πιθανώς και ορισμένες λειτουργίες του εγκεφάλου. Μια τυχαιοποιημένη μελέτη με 119 συμμετέχοντες διαπίστωσε ότι τα άτομα ηλικίας 40 ετών και άνω εκτέλεσαν ταχύτερα μια δοκιμασία εκτελεστικής λειτουργίας μετά από έναν μήνα χρήσης πραγματικού καθαριστή αέρα HEPA σε σύγκριση με έναν μήνα χρήσης εικονικής συσκευής.
Το αποτέλεσμα είναι ενδιαφέρον επειδή η έκθεση σε αιωρούμενα σωματίδια έχει συνδεθεί σε προηγούμενες έρευνες με καρδιαγγειακές και νευρολογικές επιπτώσεις. Η νέα εργασία επιχειρεί να εξετάσει κάτι πιο πρακτικό: εάν η μείωση της έκθεσης μέσα στην κατοικία μπορεί να συνοδεύεται από μετρήσιμη αλλαγή στη γνωστική απόδοση.Πώς έγινε η έρευνα
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος Home Air Filtration for Traffic Related Air Pollution. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν τυχαία ώστε να χρησιμοποιήσουν για έναν μήνα έναν πραγματικό καθαριστή αέρα υψηλής απόδοσης και για έναν άλλο μήνα μια εικονική συσκευή που δεν παρείχε την ίδια διήθηση. Ανάμεσα στις δύο περιόδους μεσολάβησε διάστημα ενός μήνα.
Μετά από κάθε περίοδο οι ερευνητές αξιολόγησαν τη γνωστική λειτουργία με το Trail Making Test. Ένα μέρος της δοκιμασίας εξετάζει κυρίως την οπτική αναζήτηση και την ταχύτητα κίνησης, ενώ ένα δυσκολότερο μέρος απαιτεί από τον εξεταζόμενο να εναλλάσσεται μεταξύ αριθμών και γραμμάτων και χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της εκτελεστικής λειτουργίας και της νοητικής ευελιξίας.
Στους συμμετέχοντες ηλικίας 40 ετών και άνω, οι οποίοι αποτελούσαν περίπου το 42% του δείγματος, ο χρόνος ολοκλήρωσης της δεύτερης δοκιμασίας ήταν κατά μέσο όρο περίπου 12% ταχύτερος μετά τον μήνα χρήσης του φίλτρου HEPA σε σχέση με την περίοδο της εικονικής συσκευής.
Η διαφορά παρέμεινε όταν οι ερευνητές έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως ο χρόνος που περνούσαν οι συμμετέχοντες στο σπίτι και το άγχος που τους προκαλούσε η δοκιμασία.Γιατί το εύρημα έχει ενδιαφέρον
Τα πολύ μικρά αιωρούμενα σωματίδια που προέρχονται μεταξύ άλλων από την κυκλοφορία των οχημάτων μπορούν να εισέρχονται σε κτίρια και να αυξάνουν την καθημερινή έκθεση ακόμη και όταν κάποιος βρίσκεται στο σπίτι.
Η μελέτη ενισχύει την υπόθεση ότι η μείωση αυτής της έκθεσης μπορεί να έχει επιδράσεις πέρα από το αναπνευστικό σύστημα. Η εκτελεστική λειτουργία είναι ιδιαίτερα σημαντική για τον σχεδιασμό, τη συγκέντρωση, την προσαρμογή σε νέες πληροφορίες και τη λήψη αποφάσεων.
Ωστόσο, δεν παρατηρήθηκε αντίστοιχη σαφής βελτίωση σε όλες τις γνωστικές δοκιμασίες, γεγονός που περιορίζει το πόσο γενικευμένα μπορούν να ερμηνευθούν τα αποτελέσματα.Τι δεν αποδεικνύει η μελέτη
Το αποτέλεσμα δεν σημαίνει ότι ένας καθαριστής αέρα κάνει κάποιον εξυπνότερο ούτε ότι μπορεί να προλάβει την άνοια. Η γνωστική αξιολόγηση αποτελούσε δευτερεύον αποτέλεσμα μιας μεγαλύτερης κλινικής δοκιμής και το όφελος εντοπίστηκε σε συγκεκριμένη ηλικιακή υποομάδα και σε συγκεκριμένο μέρος της δοκιμασίας.
Επίσης, η διάρκεια της παρέμβασης ήταν μόλις ένας μήνας. Χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες με περισσότερους συμμετέχοντες και μακρύτερη παρακολούθηση για να διαπιστωθεί εάν το αποτέλεσμα επαναλαμβάνεται, πόσο διαρκεί και εάν μεταφράζεται σε ουσιαστική προστασία της γνωστικής λειτουργίας σε βάθος χρόνου.
Παρά τους περιορισμούς, η έρευνα προσθέτει ένα ενδιαφέρον κομμάτι στο αυξανόμενο επιστημονικό ενδιαφέρον για τη σχέση ανάμεσα στην ατμοσφαιρική ρύπανση και την υγεία του εγκεφάλου.
Η πρωτογενής μελέτη δημοσιεύθηκε στο Scientific Reports και είναι διαθέσιμη εδώ.
