Η ιστορία της Ρόδου είναι στενά συνδεδεμένη με τους σεισμούς. Από την αρχαιότητα μέχρι τη σύγχρονη ενόργανη σεισμολογία, μεγάλα γεγονότα έχουν αφήσει ίχνη σε ιστορικά κείμενα, αρχαιολογικά κατάλοιπα, παλιές ακτογραμμές και σύγχρονα σεισμογράμματα.
Υπάρχει όμως μία σημαντική λεπτομέρεια: για έναν σεισμό πριν από εκατοντάδες ή χιλιάδες χρόνια δεν υπήρχαν σεισμογράφοι.
Επομένως τα μεγέθη που αποδίδονται σε ιστορικούς σεισμούς αποτελούν επιστημονικές ανακατασκευές με βάση περιγραφές ζημιών, έκταση στην οποία έγινε αισθητός ο σεισμός, αρχαιολογικά στοιχεία, γεωλογικές μεταβολές και σύγχρονα μοντέλα.
Δεν πρέπει λοιπόν να διαβάζονται με την ίδια ακρίβεια με μία σύγχρονη μέτρηση Mw 6,3.
Ο αρχαίος σεισμός που συνδέθηκε με την πτώση του Κολοσσού
Για περισσότερο από έναν αιώνα επικράτησε στη βιβλιογραφία η χρονολόγηση ενός μεγάλου σεισμού της Ρόδου στο 227 ή 226 π.Χ.
Με αυτόν τον σεισμό συνδέεται παραδοσιακά η κατάρρευση του Κολοσσού της Ρόδου.
Νεότερες ιστορικές προσεγγίσεις έχουν επανεξετάσει τις αρχαίες πηγές και έχουν προτείνει ελαφρώς διαφορετική χρονολόγηση.
Αυτό δείχνει πόσο δύσκολη είναι η ακριβής ανασύνθεση ενός γεγονότος που συνέβη πριν από περισσότερα από 2.000 χρόνια.
Το βέβαιο είναι ότι η Ρόδος είχε ήδη από την αρχαιότητα ιστορία ισχυρών σεισμών που επηρέασαν σημαντικά την πόλη και τα μνημεία της.
Το καταστροφικό 1481
Το 1481 η Ρόδος πέρασε μία ιδιαίτερα έντονη σεισμική περίοδο.
Ιστορικές ανακατασκευές τοποθετούν το μεγαλύτερο γεγονός στις αρχές Μαΐου, με εκτιμώμενο μέγεθος γύρω στο 7.
Η πόλη και οι οχυρώσεις υπέστησαν σοβαρές ζημιές, ενώ αναφέρεται και θαλάσσια διαταραχή.
Οι ακριβείς αριθμοί θυμάτων που εμφανίζονται σε μεταγενέστερες πηγές πρέπει να αντιμετωπίζονται με προσοχή, καθώς οι ιστορικές καταγραφές της εποχής δεν έχουν την ακρίβεια σύγχρονων μητρώων.
Ο μεγάλος σεισμός του 1926
Ο σεισμός της 26ης Ιουνίου 1926 είναι ιδιαίτερα σημαντικός επειδή ανήκει πλέον στην εποχή των ενόργανων καταγραφών.
Μεταγενέστερες επιστημονικές επανεξετάσεις πρωτότυπων σεισμογραμμάτων και μακροσεισμικών παρατηρήσεων έχουν εκτιμήσει το μέγεθός του γύρω στο 7,4.
Το εξαιρετικά ενδιαφέρον στοιχείο ήταν το μεγάλο εστιακό βάθος, περίπου 115 χιλιόμετρα.
Αυτό βοηθά να εξηγηθεί γιατί έγινε αισθητός σε τεράστια έκταση της ανατολικής Μεσογείου.
Στη Ρόδο πάντως η δόνηση ήταν πολύ ισχυρή και προκάλεσε σημαντικές επιπτώσεις.
Η ισχυρή ακολουθία του 1957
Στις 25 Απριλίου 1957 σημειώθηκε ένας ακόμη πολύ μεγάλος σεισμός στην περιοχή ανατολικά της Ρόδου.
Το κύριο γεγονός υπολογίστηκε περίπου στο μέγεθος 7,2.
Είχε προηγηθεί μία ημέρα νωρίτερα ισχυρός σεισμός περίπου 6,8, ενώ ακολούθησε και νέος ισχυρός μετασεισμός.
Το γεγονός αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πόσο έντονη μπορεί να γίνει μία σεισμική ακολουθία στην περιοχή Ρόδου και νοτιοδυτικής Τουρκίας.
Ο σεισμός του 2008 νότια της Ρόδου
Στις 15 Ιουλίου 2008 σημειώθηκε νότια της Ρόδου σεισμός μεγέθους περίπου Mw 6,2.
Η μελέτη του μηχανισμού του βοήθησε τους επιστήμονες να κατανοήσουν καλύτερα ότι στο ανατολικό Ελληνικό Τόξο η κίνηση δεν εκτονώνεται αποκλειστικά με μία απλή διαδικασία υποβύθισης.
Μέρος της λοξής σύγκλισης κατανέμεται σε διαφορετικά ρήγματα και διαφορετικούς τύπους κίνησης.
Και σεισμοί μακριά από τη Ρόδο μπορούν να την επηρεάσουν
Η ιστορία των Δωδεκανήσων δεν περιορίζεται σε επίκεντρα δίπλα στο νησί.
Μεγάλοι σεισμοί σε άλλα τμήματα του Αιγαίου μπορούν να γίνουν αισθητοί στη Ρόδο και σε ορισμένες περιπτώσεις να προκαλέσουν σημαντικές θαλάσσιες διαταραχές.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο μεγάλος σεισμός της Αμοργού το 1956, ο οποίος προκάλεσε τσουνάμι σε μεγάλο τμήμα του Αιγαίου.
Η ιστορία, λοιπόν, δείχνει ότι για τη Ρόδο έχει σημασία όχι μόνο τι συμβαίνει ακριβώς δίπλα της, αλλά ολόκληρο το σεισμοτεκτονικό περιβάλλον του νοτιοανατολικού Αιγαίου.
Δείτε Live καταγραφή των σεισμών μέσα από την εφαρμογή του Rodosreport, σε χάρτη και σεισμογράφους
