Μόλις λίγους μήνες μετά την εμφάνισή της στην πολιτική σκηνή, η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» της Μαρίας Καρυστιανού βρίσκεται αντιμέτωπη με τη σοβαρότερη κρίση της μέχρι σήμερα. Ένα εγχείρημα που πριν ακόμη αποκτήσει επίσημη κομματική υπόσταση καταγραφόταν σε ορισμένες έρευνες ως δυνητικός αποδέκτης ακόμη και του 30% των ψηφοφόρων, βλέπει πλέον τη δυναμική του να περιορίζεται και, κυρίως, ανθρώπους που συμμετείχαν στα πρώτα του βήματα να αποχωρούν ο ένας μετά τον άλλον.
Το «τρεις και ο κούκος», προφανώς ως πολιτική μεταφορά και όχι ως πραγματική καταμέτρηση των μελών που απέμειναν, περιγράφει πάντως την εικόνα φυλλορροής κορυφαίων και ιδρυτικών στελεχών που έχει δημιουργηθεί τις τελευταίες εβδομάδες.
Η κατάσταση έγινε ακόμη πιο δύσκολη για την ηγεσία μετά την κοινή δημόσια παρέμβαση 22 πρώην στελεχών, τα οποία δεν περιορίστηκαν στην αποχώρησή τους, αλλά πέρασαν σε ανοιχτή αμφισβήτηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί το κόμμα.
Από τις προσδοκίες του 30% στα μονοψήφια ποσοστά
Η πολιτική εκκίνηση της Μαρίας Καρυστιανού είχε δημιουργήσει ένα εξαιρετικά ασυνήθιστο δημοσκοπικό φαινόμενο.
Πριν ακόμη δημιουργηθεί επίσημα το κόμμα, έρευνα της MRB τον Μάρτιο κατέγραφε ότι περίπου 30% των ερωτηθέντων δήλωνε ότι θα μπορούσε να ψηφίσει ένα κόμμα με επικεφαλής την Καρυστιανού. Επρόκειτο βέβαια για μέτρηση δυνητικής ψήφου και όχι για κανονική πρόθεση ψήφου, ωστόσο το εύρημα είχε προκαλέσει αίσθηση.
Μερικούς μήνες αργότερα η εικόνα είχε αλλάξει σημαντικά.
Στις 9 Ιουλίου η Pulse κατέγραφε την «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» στο 7,5% στην πρόθεση ψήφου, ενώ άλλη μέτρηση την ίδια περίοδο την τοποθετούσε στο 8,5% στην εκτίμηση ψήφου. Στη δημοσκόπηση της Interview τον Ιούνιο είχε εμφανιστεί ακόμη χαμηλότερα, στο 5,4%, έχοντας χάσει 2,1 μονάδες μέσα σε έναν μήνα.
Η αρχική πολιτική έκρηξη, επομένως, δεν μεταφράστηκε μέχρι στιγμής σε αντίστοιχη σταθερή εκλογική επιρροή.
Η πρώτη μεγάλη ρωγμή με τον Βασίλη Κοκοτσάκη
Ένα από τα σημαντικότερα πρόσωπα που απομακρύνθηκαν ήταν ο Βασίλης Κοκοτσάκης, τεχνικός σύμβουλος οικογενειών θυμάτων των Τεμπών και άνθρωπος που είχε ταυτιστεί επί μεγάλο χρονικό διάστημα με τον αγώνα γύρω από τη διερεύνηση της τραγωδίας.
Ο Κοκοτσάκης δεν ήταν ένα περιφερειακό στέλεχος. Είχε συμμετοχή στην οργανωτική προσπάθεια του νέου φορέα και η αποχώρησή του στις 24 Ιουνίου αποτέλεσε ένα από τα πρώτα σαφή σημάδια ότι στο εσωτερικό είχαν δημιουργηθεί σοβαρές αντιθέσεις.
Στην αποχώρησή του μίλησε για προβλήματα θεσμικής λειτουργίας, κανόνων, διαφάνειας και λογοδοσίας, υποστηρίζοντας ουσιαστικά ότι ο πολιτικός φορέας πήρε διαφορετική κατεύθυνση από εκείνη που ο ίδιος πίστευε ότι θα ακολουθούσε.
Ακολούθησε ο πτέραρχος Αθανάσιος Παπανικολάου
Σχεδόν αμέσως μετά ήρθε και η αποχώρηση του πτεράρχου ε.α. Αθανάσιου Παπανικολάου.
Ο ίδιος εξέφρασε επίσης προβληματισμούς για την απουσία συλλογικών διαδικασιών, ενώ είχε αναφερθεί δημόσια ακόμη και σε δυσκολία να πληροφορηθεί ποια ήταν η επίσημη γραμμή του κόμματος για ζητήματα εθνικής πολιτικής.
Οι δύο αυτές αποχωρήσεις έφεραν στην επιφάνεια μια βαθύτερη σύγκρουση για το ίδιο το μοντέλο λειτουργίας της «Ελπίδας».
Από τη μία πλευρά υπήρχαν στελέχη που ζητούσαν ένα περισσότερο συμμετοχικό, «από κάτω προς τα πάνω» κίνημα πολιτών. Από την άλλη, σύμφωνα με δημοσιεύματα της περιόδου, είχε διαμορφωθεί ένα περισσότερο συγκεντρωτικό μοντέλο γύρω από την ηγετική ομάδα.
Η αποχώρηση Ιακωβίδη και οι νέες δημόσιες διαφοροποιήσεις
Στις αρχές Ιουλίου αποχώρησε και ο Όθων Ιακωβίδης, ο οποίος δημοσιοποίησε τη διαφωνία του με τη Μαρία Καρυστιανού και αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στο ζήτημα της αγοράς ακινήτου μέσω πλειστηριασμού, λέγοντας ότι το γεγονός επηρέασε αρνητικά την εικόνα που είχε σχηματίσει για εκείνη.
Η υπόθεση είχε ήδη αρχίσει πλέον να ξεφεύγει από το επίπεδο μιας απλής οργανωτικής αναταραχής.
Κάθε νέα αποχώρηση συνοδευόταν από δημόσιες εξηγήσεις, αιχμές ή καταγγελίες, με αποτέλεσμα οι εσωτερικές διαφωνίες να μετατρέπονται σε μόνιμο κομμάτι της δημόσιας εικόνας του νεοσύστατου φορέα.
Η σύγκρουση με τον Θανάση Αυγερινό
Η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα αναμέτρηση στο εσωτερικό της «Ελπίδας» ήρθε με τον Θανάση Αυγερινό, έναν από τους ανθρώπους που είχαν αναλάβει να αποτελέσουν τη δημόσια επικοινωνιακή εικόνα του κόμματος.
Στις 29 Ιουλίου ανακοίνωσε ότι αποχωρεί από την ηγεσία του Τομέα Επικοινωνίας, υποστηρίζοντας ότι είχε πληροφορηθεί πως λειτουργούσε παράλληλο Γραφείο Τύπου, χωρίς ο ίδιος να γνωρίζει τη σύνθεσή του.
Η σχέση του με την ηγεσία στη συνέχεια οδηγήθηκε σε πλήρη ρήξη και στις 2 Αυγούστου ανακοινώθηκε η διαγραφή του από το κόμμα.
Από εκείνη τη στιγμή η αντιπαράθεση μεταφέρθηκε σχεδόν καθημερινά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο Αυγερινός αρχικά μίλησε με αιχμηρό τρόπο για όσα συνέβαιναν στο εσωτερικό της «Ελπίδας» και στις 5 Αυγούστου έφτασε να δηλώνει ότι πρέπει να συζητηθεί γιατί σχεδόν ολόκληρο, κατά την εκτίμησή του, το κοινωνικό κίνημα των Τεμπών έμεινε εκτός του νέου πολιτικού φορέα.
Μία ημέρα αργότερα επανήλθε, αφήνοντας νέες αιχμές για ανθρώπους που, όπως υποστηρίζει, ενδιαφέρονται περισσότερο για βουλευτικές έδρες και εσωτερικές συνωμοσίες παρά για πραγματική συμμετοχή των πολιτών.
Μουτσάτσου, Ιωαννίδου και Κοτσόργιος πήραν επίσης την πόρτα της εξόδου
Στις 4 Αυγούστου ακολούθησε νέο κύμα αποχωρήσεων.
Η Κατερίνα Μουτσάτσου, η οποία είχε εμφανιστεί εξαρχής ως ένα από τα αναγνωρίσιμα πρόσωπα του εγχειρήματος και συμμετείχε στην ομάδα Πολιτισμού, ανακοίνωσε ότι αποχωρεί.
Η τοποθέτησή της ήταν σαφώς ηπιότερη, ευχαριστώντας ανθρώπους με τους οποίους συνεργάστηκε και δηλώνοντας ότι συνεχίζει τον προσωπικό της αγώνα για δημοκρατία, ελευθερία και κοινωνική χειραφέτηση.
Την αποχώρησή της ανακοίνωσε και η Μαρία Ιωαννίδου, η οποία επίσης επέλεξε χαμηλούς τόνους, σημειώνοντας ότι για την ίδια ο συγκεκριμένος κύκλος έκλεισε.
Πολύ διαφορετικό ήταν το ύφος του Τάκη Κοτσόργιου, στελέχους του Αγροτικού Τομέα, ο οποίος εξαπέλυσε ευθεία επίθεση στον τρόπο λειτουργίας του κόμματος.
Μεταξύ άλλων υποστήριξε ότι οι αποφάσεις λαμβάνονταν χωρίς πραγματική συμμετοχή της βάσης, ότι υπήρχαν διορισμένα και όχι εκλεγμένα στελέχη και ότι στην Αιτωλοακαρνανία δεν επετράπη η διεξαγωγή εσωτερικών εκλογών για την ανάδειξη συντονιστικού οργάνου. Οι καταγγελίες αυτές αποτελούν τις θέσεις του αποχωρήσαντος στελέχους και έχουν απορριφθεί πολιτικά από την πλευρά της ηγεσίας.
Οι 22 που πέρασαν απέναντι
Το πραγματικό μέγεθος της κρίσης έγινε σαφές στις 5 Αυγούστου.
Είκοσι δύο πρώην στελέχη και συνεργάτες της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» συνυπέγραψαν κοινό κείμενο, περνώντας πλέον από τις μεμονωμένες αποχωρήσεις σε οργανωμένη δημόσια αμφισβήτηση.
Μεταξύ των ονομάτων βρίσκονται οι Βασίλης Κοκοτσάκης, Θανάσης Αυγερινός, Κατερίνα Μουτσάτσου, Τάκης Κοτσόργιος, Αχιλλέας Ρομπογιαννάκης, Αγγελική Λενακάκη, Ηλίας Μιχαλάς, Γιάννης Φρονιμάκης, Νίκος Ζαρκαδούλας, Ιάσων Μπαγκέρης, Ιωάννης Λαινάς, Παναγιώτα Κάπου, Ηρώ Βουρδούμπα και άλλα πρώην στελέχη του φορέα.
Το πολιτικά βαρύτερο σημείο της παρέμβασής τους είναι ότι άνθρωποι με διαφορετική προέλευση και διαφορετικούς ρόλους καταλήγουν σε παρόμοιες αιτιάσεις.
Υποστηρίζουν ότι αποφάσεις συγκεντρώθηκαν στα χέρια περιορισμένου αριθμού προσώπων, ότι οι συλλογικές διαδικασίες υποχώρησαν και ότι το αρχικό μοντέλο ενός αυθεντικού κινήματος πολιτών αντικαταστάθηκε, κατά την άποψή τους, από ένα περισσότερο προσωποκεντρικό σύστημα διοίκησης.
Οι «22» απέρριψαν επίσης τις αιτιάσεις ότι αποχώρησαν επειδή δεν εξασφάλισαν αξιώματα ή υποψηφιότητες, χαρακτηρίζοντας την επιλογή τους «στάση αρχής».
Η Καρυστιανού μιλά για υπονόμευση
Η άλλη πλευρά δίνει εντελώς διαφορετική ερμηνεία στα γεγονότα.
Η ηγεσία της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» έχει κάνει λόγο για συντονισμένη προσπάθεια υπονόμευσης και ακόμη και απόπειρα «υφαρπαγής της ηγεσίας», αποδίδοντας τις συγκρούσεις σε πρόσωπα που επιχείρησαν να επιβάλουν προσωπικές στρατηγικές στο νέο πολιτικό εγχείρημα.
Η ίδια η Μαρία Καρυστιανού έχει επίσης υποστηρίξει ότι είναι προτιμότερο να αποχωρούν άνθρωποι που θεωρεί ότι εμποδίζουν την πορεία του φορέα.
Έτσι πλέον υπάρχουν δύο εντελώς αντίθετες εκδοχές για το τι πραγματικά συνέβη.
Η μία μιλά για ένα κόμμα που επιχειρεί να προστατευθεί από εσωτερική υπονόμευση.
Η άλλη περιγράφει ένα κίνημα το οποίο, σύμφωνα με τα πρώην στελέχη του, εγκατέλειψε στην πράξη τη συλλογικότητα που είχε υποσχεθεί.
Από τα Τέμπη στην πολιτική και από την πολιτική στην εσωστρέφεια
Για τη Μαρία Καρυστιανού το μεγαλύτερο πρόβλημα ίσως δεν είναι μόνο ο αριθμός των αποχωρήσεων.
Είναι ότι η «Ελπίδα για τη Δημοκρατία» δημιουργήθηκε πάνω σε ένα εξαιρετικά ισχυρό κοινωνικό κεφάλαιο που είχε οικοδομηθεί μέσα από την απαίτηση για δικαιοσύνη, διαφάνεια και λογοδοσία μετά την τραγωδία των Τεμπών.
Αυτό ακριβώς το τρίπτυχο βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο των καταγγελιών ανθρώπων που υπήρξαν στο εσωτερικό της.
Και σε πολιτικούς όρους, αυτό αποτελεί πολύ πιο δύσκολο πρόβλημα από μια απλή παραίτηση στελέχους.
Μέσα σε περίπου δυόμισι μήνες από την επίσημη εκκίνηση του φορέα, το ενδιαφέρον γύρω από την «Ελπίδα» έχει μετατοπιστεί σε μεγάλο βαθμό από τις πολιτικές προτάσεις της στις παραιτήσεις, τις διαγραφές, τις καταγγελίες και την εσωτερική αντιπαράθεση.
Η πραγματική δοκιμασία για τη Μαρία Καρυστιανού αρχίζει τώρα. Όχι μόνο επειδή πρέπει να σταματήσει τη φυλλορροή, αλλά επειδή πρέπει να αποδείξει ότι το κόμμα μπορεί να αποκτήσει σαφή πολιτική ταυτότητα, οργανωτική συνοχή και προγραμματικό λόγο.
Διαβάστε επίσης τα νέα της ημέρας στο Rodosreport.gr
