Η Πλατεία Κύπρου γίνεται το πρώτο πιλοτικό μοντέλο της «Ρόδου του αύριο»
Σε μια από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αστικού σχεδιασμού των τελευταίων ετών προχωρά ο Δήμος Ρόδου, παρουσιάζοντας το Σχέδιο Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας (ΣΒΑΚ) και την ευρωπαϊκή πρόταση «RHODES FLOW», που φιλοδοξούν να αλλάξουν ριζικά την εικόνα, τη λειτουργία και την καθημερινότητα στο εμπορικό και διοικητικό κέντρο της πόλης.
Η Πλατεία Κύπρου και οι γύρω οδοί επιλέγονται ως η πρώτη πιλοτική περιοχή εφαρμογής ενός νέου μοντέλου αστικής κινητικότητας, το οποίο δεν περιορίζεται σε κυκλοφοριακές ρυθμίσεις, αλλά επιχειρεί να επαναπροσδιορίσει τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες χρησιμοποιούν και βιώνουν τον δημόσιο χώρο.
Από την κυκλοφορία των αυτοκινήτων στην εξυπηρέτηση του ανθρώπου
Σύμφωνα με τη φιλοσοφία του ΣΒΑΚ, ο σχεδιασμός της πόλης παύει να έχει ως αποκλειστικό σημείο αναφοράς τα οχήματα και μετατοπίζει το επίκεντρο στον άνθρωπο, τον πεζό, τον επισκέπτη, τον επαγγελματία και τον κάτοικο.
Ο βασικός στόχος είναι η βελτίωση της προσβασιμότητας και της ποιότητας ζωής μέσα από τη σταδιακή μετάβαση σε ένα πιο βιώσιμο μοντέλο μετακινήσεων, όπου ο δημόσιος χώρος αποκτά ξανά κοινωνικό χαρακτήρα και δεν λειτουργεί αποκλειστικά ως διάδρομος κυκλοφορίας αυτοκινήτων.
Η φιλοσοφία αυτή βασίζεται σε ένα «πλέγμα» παρεμβάσεων που συνδυάζει:
- πεζοδρομήσεις,
- κυκλοφοριακές ρυθμίσεις,
- πράσινο και σκίαση,
- δημόσιες συγκοινωνίες,
- έξυπνες τεχνολογίες,
- ελεγχόμενη πρόσβαση,
- συνεχή παρακολούθηση δεδομένων,
- και μηχανισμούς ελέγχου εφαρμογής.
Η Πλατεία Κύπρου στο επίκεντρο
Η περιοχή της Πλατείας Κύπρου επιλέχθηκε καθώς αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κόμβους της πόλης.
Εκεί συναντώνται:
- το εμπορικό κέντρο,
- ο λιμένας,
- οι δημόσιες συγκοινωνίες,
- οι πεζοί,
- οι τουρίστες,
- η τροφοδοσία των επιχειρήσεων,
- και οι ανάγκες στάθμευσης.
Όπως επισημαίνεται στην παρουσίαση, ζητούμενο δεν είναι απλώς η μείωση των αυτοκινήτων, αλλά η καλύτερη συνολική λειτουργία του κέντρου της Ρόδου.
Οι δρόμοι που αλλάζουν
Στο πλαίσιο της πιλοτικής εφαρμογής προβλέπονται σημαντικές παρεμβάσεις σε κεντρικούς άξονες της πόλης.
Μεταξύ άλλων προτείνονται:
Πεζοδρομήσεις
- Οδός Τάρπον Σπρινγκς
- Οδός Εθελοντών Δωδεκανησίων
- Τμήμα της οδού Γρηγορίου Λαμπράκη
Περιορισμός διαμπερούς κυκλοφορίας
Θα εφαρμοστούν νέες ρυθμίσεις που θα αποτρέπουν τη διέλευση οχημάτων μέσα από κρίσιμα σημεία του κέντρου, διατηρώντας μόνο τις αναγκαίες εξαιρέσεις για μέσα μαζικής μεταφοράς και ειδικές κατηγορίες χρηστών.
Νέα τροφοδοσία καταστημάτων
Προβλέπονται συγκεκριμένα πρωινά χρονικά παράθυρα για τον ανεφοδιασμό των επιχειρήσεων, ώστε να αποφεύγεται η σύγκρουση με την κίνηση πεζών και επισκεπτών.
«Έξυπνη» Ρόδος με τεχνολογία και δεδομένα
Ένα από τα πιο καινοτόμα στοιχεία της πρότασης είναι η εισαγωγή τεχνολογιών «Smart City».
Το πρόγραμμα RHODES FLOW περιλαμβάνει:
Έλεγχο πρόσβασης
- βυθιζόμενες μπάρες
- κάμερες
- RFID αναγνώριση οχημάτων
Έξυπνο αστικό εξοπλισμό
- ηλιακά παγκάκια
- θύρες φόρτισης USB
- σκίαστρα
- σύγχρονα καθιστικά
Smart Bins
- κάδους που ενημερώνουν αυτόματα για το επίπεδο πληρότητας
Έξυπνο φωτισμό
- χαμηλής ενεργειακής κατανάλωσης
- με δυνατότητα προσαρμογής στις ανάγκες της περιοχής
Μικροκινητικότητα
- σταθμούς φόρτισης ποδηλάτων και scooter
Έξυπνες διαβάσεις
- για μεγαλύτερη ασφάλεια πεζών και ευάλωτων χρηστών
Πιεζοηλεκτρικό δάπεδο και φωτιζόμενοι πίδακες
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν ορισμένες παρεμβάσεις που έχουν έντονο συμβολικό αλλά και εκπαιδευτικό χαρακτήρα.
Στην Πλατεία Κύπρου προτείνεται:
- πιεζοηλεκτρικός τάπητας που θα παράγει ενέργεια από τη διέλευση πεζών,
- φωτιζόμενοι πίδακες νερού,
- ειδικός φωτισμός παρτεριών,
- διαδραστικά στοιχεία που θα συνδέουν την τεχνολογία με την καθημερινή εμπειρία του πολίτη.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός νέου αστικού τοπόσημου που θα λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για κατοίκους και επισκέπτες.
Ψηφιακή παρακολούθηση της πόλης σε πραγματικό χρόνο
Το σχέδιο προβλέπει επίσης τη δημιουργία ενιαίας ψηφιακής πλατφόρμας διαχείρισης.
Μέσω dashboard ο Δήμος θα μπορεί να παρακολουθεί:
- κυκλοφοριακές ροές,
- κίνηση πεζών,
- περιβαλλοντικούς δείκτες,
- πληρότητα κάδων,
- κατανάλωση και παραγωγή ενέργειας,
- λειτουργία των υποδομών.
Η λογική είναι η μετάβαση σε ένα μοντέλο διοίκησης που βασίζεται σε πραγματικά δεδομένα και όχι μόνο σε εκτιμήσεις.
Ρόλο-κλειδί η Δημοτική Αστυνομία
Στην παρουσίαση υπογραμμίζεται ότι καμία παρέμβαση δεν μπορεί να λειτουργήσει χωρίς μηχανισμό ελέγχου.
Για τον λόγο αυτό προβλέπεται η ενίσχυση της Δημοτικής Αστυνομίας με περίπου 30 δημοτικούς αστυνομικούς, οι οποίοι θα έχουν καθοριστικό ρόλο:
- στην τήρηση των ωραρίων τροφοδοσίας,
- στον έλεγχο πρόσβασης,
- στην προστασία των πεζοδρόμων,
- στην αποτροπή παράνομης στάθμευσης,
- και στην καθημερινή υποστήριξη της λειτουργίας των νέων υποδομών.
Ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και ορίζοντας διετίας
Η πρόταση RHODES FLOW κατατέθηκε στο πλαίσιο ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού προγράμματος αστικών παρεμβάσεων.
Ο συνολικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε περίπου 1 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων:
- 800.000 ευρώ προέρχονται από χρηματοδότηση,
- 200.000 ευρώ από ίδιους πόρους.
Το χρονοδιάγραμμα υλοποίησης προβλέπει διάρκεια 24 μηνών, με κύρια περίοδο εγκατάστασης των παρεμβάσεων από τον 6ο έως τον 20ό μήνα.
Το όραμα για τη Ρόδο του αύριο
Η Πλατεία Κύπρου δεν αντιμετωπίζεται ως ένα μεμονωμένο έργο ανάπλασης.
Σύμφωνα με τη φιλοσοφία του ΣΒΑΚ, αποτελεί το πρώτο βήμα ενός ευρύτερου μετασχηματισμού του αστικού κέντρου, όπου οι λύσεις θα δοκιμαστούν, θα αξιολογηθούν και στη συνέχεια θα επεκταθούν σταδιακά και σε άλλες περιοχές της πόλης.
Η επιτυχία της πιλοτικής εφαρμογής θα αποτελέσει τη βάση για νέες χρηματοδοτήσεις, νέες αναπλάσεις και μια διαφορετική προσέγγιση στη διαχείριση του δημόσιου χώρου, με στόχο μια Ρόδο πιο λειτουργική, πιο φιλική προς τον πεζό, πιο «έξυπνη» και περισσότερο βιώσιμη για τις επόμενες δεκαετίες.
