Η κορύφωση της τουριστικής περιόδου φέρνει κάθε χρόνο εκατομμύρια επισκέπτες στην Ελλάδα, αλλά παράλληλα δημιουργεί πρόσφορο έδαφος και για όσους επιχειρούν να αποκομίσουν παράνομο κέρδος εκμεταλλευόμενοι την αυξημένη κίνηση.
Υπερχρεώσεις, φορολογικές παραβάσεις, παραπλανητικές χρεώσεις σε μεταφορές και εστίαση, αλλά και πολύ πιο εξελιγμένες ηλεκτρονικές απάτες συνθέτουν ένα πεδίο στο οποίο οι ελεγκτικές και αστυνομικές αρχές καλούνται να παρεμβαίνουν διαρκώς.
Το φαινόμενο δεν αποτελεί ελληνική ιδιαιτερότητα. Αντίστοιχες πρακτικές καταγράφονται σε όλους τους μεγάλους τουριστικούς προορισμούς της Μεσογείου, πολλές φορές μάλιστα σε σημαντικά μεγαλύτερη έκταση. Παρά τα μεμονωμένα περιστατικά που συχνά αποκτούν μεγάλη δημοσιότητα, η συνολική αξιολόγηση της Ελλάδας από τους ταξιδιώτες εξακολουθεί να παραμένει ιδιαίτερα υψηλή.
Στο 37,42% η παραβατικότητα στους ελέγχους της ΑΑΔΕ
Το μέγεθος της πίεσης που ασκείται στην αγορά αποτυπώνεται και στους ελέγχους της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων.
Κατά τη διάρκεια του Ιουλίου και στις πρώτες ημέρες του Αυγούστου, ελεγκτικά κλιμάκια πραγματοποίησαν εκτεταμένους ελέγχους σε περιοχές με αυξημένη τουριστική κίνηση, μεταξύ των οποίων η Ρόδος, η Μύκονος, η Πάρος, η Κρήτη, η Κέρκυρα και η Αίγινα.
Στις επιχειρήσεις εστίασης και διασκέδασης που ελέγχθηκαν, το ποσοστό φορολογικής παραβατικότητας έφτασε το 37,42%.
Μεταξύ των παραβάσεων που εντοπίστηκαν ήταν περιπτώσεις μη έκδοσης αποδείξεων και άλλων φορολογικών παραστατικών, με αποτέλεσμα την επιβολή προστίμων αλλά και προσωρινών αναστολών λειτουργίας καταστημάτων.
Η εικόνα δείχνει ότι ένα μέρος της αγοράς εξακολουθεί να επιχειρεί να εκμεταλλευτεί την αυξημένη τουριστική κατανάλωση, παρά την εντατικοποίηση των ελέγχων.
Από τις υπερβολικές χρεώσεις στα ταξί μέχρι τους λογαριασμούς που προκαλούν αντιδράσεις
Οι καταγγελίες των ταξιδιωτών δεν περιορίζονται στη φοροδιαφυγή.
Περιστατικά που έχουν απασχολήσει τις αρχές αφορούν και οδηγούς ταξί οι οποίοι φέρονται να απαίτησαν υπέρογκα ποσά για σχετικά συνηθισμένες διαδρομές.
Χαρακτηριστική είναι περίπτωση κατά την οποία ζητήθηκαν 175 ευρώ για μεταφορά από το αεροδρόμιο, προκαλώντας την παρέμβαση των αστυνομικών αρχών.
Ανάλογη δημοσιότητα αποκτούν κατά καιρούς καταγγελίες για ορισμένα καταστήματα εστίασης σε ιδιαίτερα δημοφιλείς τουριστικές περιοχές, όπου πελάτες υποστηρίζουν ότι βρέθηκαν αντιμέτωποι με εξαιρετικά υψηλούς λογαριασμούς χωρίς να έχουν προηγουμένως ενημερωθεί επαρκώς για τις τιμές.
Το πρόβλημα σε αυτές τις περιπτώσεις δεν αφορά μόνο το ύψος της χρέωσης. Αγγίζει άμεσα την εικόνα του ελληνικού τουρισμού, καθώς ένα περιστατικό μπορεί μέσα σε λίγες ώρες να ταξιδέψει σε ολόκληρο τον κόσμο μέσω των κοινωνικών δικτύων και των διεθνών μέσων ενημέρωσης.
Οι τουριστικές απάτες πέρασαν πλέον και στο διαδίκτυο
Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, οι παραδοσιακές μορφές εξαπάτησης δεν αποτελούν τη μοναδική απειλή.
Ένα σημαντικό μέρος της παραβατικότητας έχει μεταφερθεί στο ψηφιακό περιβάλλον, όπου οι δράστες μπορούν να προσεγγίσουν έναν επισκέπτη πριν ακόμη εκείνος φτάσει στην Ελλάδα.
Οι αστυνομικές αρχές έχουν χειριστεί υποθέσεις στις οποίες δημιουργήθηκαν πιστά αντίγραφα ιστοσελίδων κρατήσεων και ακινήτων, με υποτιθέμενες πολυτελείς κατοικίες και βίλες που στην πραγματικότητα είτε δεν υπήρχαν είτε δεν ανήκαν στους ανθρώπους που τις διαφήμιζαν.
Οι επισκέπτες πείθονταν να καταβάλουν σημαντικά ποσά ως προκαταβολές και αντιλαμβάνονταν ότι είχαν εξαπατηθεί όταν ήταν πλέον αργά.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις επιθέσεις spear phishing, οι οποίες γίνονται ολοένα και περισσότερο στοχευμένες.
Σε αυτές τις περιπτώσεις οι εγκληματίες δεν στέλνουν απλώς ένα γενικό μήνυμα σε χιλιάδες χρήστες. Επιχειρούν να αποκτήσουν πρόσβαση σε λογαριασμούς ξενοδοχείων ή τουριστικών επιχειρήσεων και στη συνέχεια επικοινωνούν με πραγματικούς πελάτες χρησιμοποιώντας στοιχεία από υπαρκτές κρατήσεις.
Έτσι ένα πλαστό μήνυμα πληρωμής μπορεί να φαίνεται απολύτως πειστικό, επειδή περιλαμβάνει το όνομα του ταξιδιώτη, τις ημερομηνίες διαμονής του και το κατάλυμα στο οποίο έχει πράγματι κάνει κράτηση.
Λιγότερες απάτες με κάρτες, πιο εξελιγμένες όμως οι μέθοδοι
Τα αυστηρότερα συστήματα ταυτοποίησης στις ηλεκτρονικές πληρωμές φαίνεται ότι έχουν περιορίσει αρκετές από τις κλασικές μορφές απάτης με πιστωτικές και χρεωστικές κάρτες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος και της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών για το πρώτο τρίμηνο του 2026, οι επιτυχημένες ηλεκτρονικές απάτες με κάρτες εμφάνισαν μείωση κατά 16% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους.
Η εφαρμογή της ισχυρής ταυτοποίησης πελάτη έχει δυσκολέψει σημαντικά την απευθείας υποκλοπή και παράνομη χρήση μιας κάρτας.
Οι απατεώνες όμως προσαρμόζονται.
Αντί να επιχειρούν να παρακάμψουν αποκλειστικά τα τραπεζικά συστήματα, στρέφονται όλο και περισσότερο στην κοινωνική μηχανική, προσπαθώντας δηλαδή να πείσουν το ίδιο το θύμα να πραγματοποιήσει την πληρωμή.
Ιδιαίτερα ευάλωτες παραμένουν οι συναλλαγές χωρίς φυσική παρουσία της κάρτας, γνωστές ως CNP, οι οποίες χρησιμοποιούνται κατά κόρον στις διαδικτυακές κρατήσεις.
Τι δείχνει η συνολική εικόνα των ηλεκτρονικών συναλλαγών
Το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος φαίνεται καλύτερα όταν τα περιστατικά απάτης συγκριθούν με το σύνολο των ηλεκτρονικών συναλλαγών που πραγματοποιούνται στη χώρα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το 2025 πραγματοποιήθηκαν ηλεκτρονικές πληρωμές συνολικής αξίας περίπου 120 δισ. ευρώ, στις οποίες περιλαμβάνονται συναλλαγές τόσο Ελλήνων όσο και εκατομμυρίων επισκεπτών.
Η συνολική αξία των περιπτώσεων απάτης ανήλθε στα 22,6 εκατ. ευρώ, με τον σχετικό δείκτη να διαμορφώνεται περίπου στο 0,013%.
Πρόκειται για εξαιρετικά μικρό ποσοστό σε σχέση με τον συνολικό όγκο των νόμιμων συναλλαγών.
Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι το πρόβλημα μπορεί να υποτιμηθεί, ιδιαίτερα στις περιοχές όπου συγκεντρώνεται το μεγαλύτερο μέρος της τουριστικής δραστηριότητας.
Σε προορισμούς όπως οι Κυκλάδες, η Κρήτη και η Ρόδος, σημαντικό μέρος των παραπόνων εξακολουθεί να αφορά ζητήματα χρεώσεων, χρήση POS, διαφάνεια στις τιμές και έκδοση αποδείξεων.
Η Ελλάδα παραμένει πολύ ψηλά στην αξιολόγηση των επισκεπτών
Παρά τα αρνητικά περιστατικά, η συνολική εμπειρία των επισκεπτών στη χώρα εμφανίζεται πολύ διαφορετική από την εικόνα που μπορεί να δημιουργηθεί από μεμονωμένες καταγγελίες.
Στοιχεία του ΙΝΣΕΤΕ για τις αξιολογήσεις ξενοδοχειακών υπηρεσιών κατατάσσουν την Ελλάδα ιδιαίτερα ψηλά μεταξύ των μεγάλων ανταγωνιστικών προορισμών της Μεσογείου.
Ο Γενικός Δείκτης Ικανοποίησης των επισκεπτών φτάνει το 87%, τοποθετώντας την Ελλάδα στην κορυφή της σχετικής σύγκρισης μεταξύ έξι μεσογειακών αγορών.
Ακόμη υψηλότερες επιδόσεις καταγράφονται στην καθαριότητα, με ποσοστό 90,6%, καθώς και στην εξυπηρέτηση και την τοποθεσία των καταλυμάτων, με 89,1%.
Η Ελλάδα επομένως εξακολουθεί να απολαμβάνει πολύ υψηλή αποδοχή από τους ταξιδιώτες, παρά τα περιστατικά που δημιουργούν αρνητικές εντυπώσεις.
Το «value for money» γίνεται πλέον καθοριστικό
Ένα στοιχείο που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία είναι η σχέση ποιότητας και τιμής.
Στη σχετική αξιολόγηση ο δείκτης διαμορφώνεται στο 85,4%, χαμηλότερα από άλλες κατηγορίες της τουριστικής εμπειρίας.
Οι επισκέπτες δείχνουν πλέον μεγαλύτερη ευαισθησία στις τιμές και αξιολογούν αυστηρότερα κατά πόσο η υπηρεσία που λαμβάνουν ανταποκρίνεται στα χρήματα που πληρώνουν.
Τα αρνητικά σχόλια των ταξιδιωτών εστιάζουν κυρίως σε λειτουργικά προβλήματα, όπως η ποιότητα φαγητού και ποτών, προβλήματα κλιματισμού, καθυστερήσεις στην εξυπηρέτηση όταν οι επιχειρήσεις λειτουργούν σε πλήρη πληρότητα και δυσκολίες στις μετακινήσεις.
Η ίδια τάση καταγράφεται και διεθνώς.
Οι ταξιδιώτες του 2026 αναζητούν όλο και περισσότερο το value for money και είναι περισσότερο πρόθυμοι να αλλάξουν προορισμό όταν θεωρούν ότι οι τιμές έχουν απομακρυνθεί σημαντικά από την πραγματική αξία των υπηρεσιών.
Το πρόβλημα αφορά ολόκληρη τη Μεσόγειο
Οι τουριστικές απάτες και οι καταχρηστικές πρακτικές δεν σταματούν στα ελληνικά σύνορα.
Στην Ισπανία και την Ιταλία οι επισκέπτες βρίσκονται συχνά αντιμέτωποι με μικροκλοπές και οργανωμένες μορφές εξαπάτησης κυρίως στα μεγάλα αστικά και τουριστικά κέντρα.
Στην Τουρκία, η έντονη μεταβολή των τιμών έχει οδηγήσει σε καταγγελίες για έλλειψη διαφάνειας σε ορισμένες υπηρεσίες, ενώ σε Πορτογαλία και νότια Γαλλία το βασικό πρόβλημα δεν αφορά τόσο τις απάτες όσο το σημαντικά υψηλότερο συνολικό κόστος αρκετών τουριστικών υπηρεσιών.
Μέσα σε αυτό το ανταγωνιστικό περιβάλλον, η Ελλάδα εξακολουθεί να διατηρεί ισχυρή θέση.
Η προστασία του τουρισμού απαιτεί συνεχή επαγρύπνηση
Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι η Ελλάδα παραμένει ένας ασφαλής και υψηλής ποιότητας τουριστικός προορισμός, ενώ ο συνολικός αριθμός των παράνομων ηλεκτρονικών συναλλαγών αποτελεί πολύ μικρό μέρος της οικονομικής δραστηριότητας.
Αυτό όμως δεν επιτρέπει εφησυχασμό.
Μία αδικαιολόγητη υπερχρέωση, μία διαδικτυακή απάτη ή ένα κατάστημα που παραβιάζει συστηματικά τη νομοθεσία μπορεί να προκαλέσει ζημιά πολύ μεγαλύτερη από την οικονομική αξία του ίδιου του περιστατικού.
Στον τουρισμό η φήμη αποτελεί κεφάλαιο.
Και στην εποχή των κοινωνικών δικτύων, μια αρνητική εμπειρία μπορεί να γίνει γνωστή σε εκατομμύρια ανθρώπους μέσα σε λίγες ώρες.
Η προστασία επομένως του ελληνικού τουριστικού προϊόντος απαιτεί συνεχείς ελέγχους, σαφείς τιμές, αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας, ασφάλεια στις ψηφιακές συναλλαγές και ενημερωμένους επισκέπτες.
Γιατί το πραγματικό ζητούμενο δεν είναι απλώς να έρθουν περισσότεροι τουρίστες.
Είναι να φύγουν έχοντας την αίσθηση ότι τα χρήματα που δαπάνησαν άξιζαν την εμπειρία που έζησαν.
Πηγή: moneyreview.gr
