Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου: Προχωρά η αντιπλημμυρική θωράκιση της Ρόδου – Νέα μελέτη για την Ιαλυσό και επιπλέον 30 εκατ. ευρώ για έργα
Η παρουσίαση μιας ολοκληρωμένης μελέτης για την αντιπλημμυρική προστασία της Ιαλυσού, η αποτίμηση των παρεμβάσεων που έχουν πραγματοποιηθεί σε περιοχές της Ρόδου και η εξασφάλιση πρόσθετων χρηματοδοτικών πόρων αποτέλεσαν βασικά σημεία της συνεδρίασης του Περιφερειακού Συμβουλίου Νοτίου Αιγαίου, την Τρίτη 20 Οκτωβρίου.
Στη συνεδρίαση, η οποία πραγματοποιήθηκε μέσω τηλεδιάσκεψης, αναπτύχθηκε ο σχεδιασμός της Περιφέρειας για την αντιμετώπιση των πλημμυρικών κινδύνων, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στη διασφάλιση της απρόσκοπτης υδροδότησης της Ρόδου από το φράγμα Γαδουρά.
Ο περιφερειάρχης Γιώργος Χατζημάρκος παρουσίασε τις πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί, αναφέρθηκε στα έργα που, σύμφωνα με την Περιφερειακή Αρχή, ανταποκρίθηκαν αποτελεσματικά στις πρόσφατες ακραίες βροχοπτώσεις και υπογράμμισε την ανάγκη συνέχισης των παρεμβάσεων σε περιοχές με διαχρονικά προβλήματα.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν δύο κρίσιμα ζητήματα για το νησί: η προστασία από τις πλημμύρες και η ασφάλεια της υδροδότησης, με την Περιφέρεια να παρουσιάζει τις ενέργειές της και να απαντά στην κριτική που έχει διατυπωθεί για τη διαχείριση των υποδομών.
Ιαλυσός: Παρουσιάστηκε η μελέτη για μια περιοχή με διαχρονικό πλημμυρικό πρόβλημα
Ένα από τα σημαντικότερα θέματα της συνεδρίασης ήταν η παρουσίαση της μελέτης αντιπλημμυρικής προστασίας της Ιαλυσού από την ομάδα μελετητών της αναδόχου εταιρείας.
Η Ιαλυσός, μια ιδιαίτερα πυκνοδομημένη περιοχή με έντονη οικιστική και εμπορική δραστηριότητα, αντιμετωπίζει εδώ και δεκαετίες προβλήματα απορροής των ομβρίων υδάτων, τα οποία έχουν επανειλημμένα προκαλέσει ανησυχία στους κατοίκους.
Η νέα μελέτη επιχειρεί να δώσει μια συνολική απάντηση σε αυτές τις εκκρεμότητες, με βασικό στοιχείο την υδραυλική διευθέτηση του Τριαντενού ποταμού.
Σημαντική παράμετρος του σχεδιασμού είναι η αποκάλυψη τμημάτων του ποταμού, μια παρέμβαση που αναμένεται να μεταβάλει τη σημερινή διαμόρφωση της περιοχής και απαιτεί παράλληλη αντιμετώπιση των κυκλοφοριακών αναγκών.
Για τον λόγο αυτό, όπως εξηγήθηκε κατά τη συνεδρίαση, η σύμβαση της μελέτης επεκτάθηκε ώστε να περιλαμβάνει και συγκοινωνιακή επίλυση, προκειμένου οι αντιπλημμυρικές παρεμβάσεις να συνδυαστούν με τη διατήρηση της λειτουργικότητας της πόλης.
Ο Γιώργος Χατζημάρκος στάθηκε ιδιαίτερα στην πρωτοβουλία της Περιφέρειας να αναλάβει την εκπόνηση της μελέτης, επισημαίνοντας ότι το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει περισσότερους από έναν φορείς με αρμοδιότητες στον τομέα της αντιπλημμυρικής προστασίας.
«Είμαστε πολύ χαρούμενοι που σήμερα είμαστε σε θέση να παρουσιάσουμε τη μελέτη της αντιπλημμυρικής προστασίας της Ιαλυσού», ανέφερε, τονίζοντας ότι πρόκειται για μια περιοχή η οποία βρίσκεται αντιμέτωπη με πλημμυρικούς κινδύνους επί δεκαετίες.
Γιατί προβλέπεται η αποκάλυψη του Τριαντενού ποταμού
Κατά την παρουσίαση τέθηκαν ερωτήματα για την επιλογή της αποκάλυψης του ποταμού αντί της διατήρησης ή επέκτασης κλειστών τμημάτων του.
Οι μελετητές εξήγησαν ότι ο σχεδιασμός οφείλει να ακολουθεί τις ισχύουσες περιβαλλοντικές απαιτήσεις, οι οποίες περιορίζουν σημαντικά τη δυνατότητα κάλυψης μεγάλων τμημάτων υδατορεμάτων.
Η συγκεκριμένη επιλογή συνδέεται, επομένως, τόσο με την υδραυλική λειτουργία του ποταμού όσο και με τις προϋποθέσεις περιβαλλοντικής αδειοδότησης του έργου.
Ο προϊστάμενος των Τεχνικών Υπηρεσιών της Περιφέρειας, Νίκος Λυμπερόπουλος, παρείχε διευκρινίσεις για την πορεία των διαδικασιών και ενημέρωσε ότι επίκειται η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
Παράλληλα, ανέφερε ότι η μελέτη έχει παραδοθεί στον Δήμο Ρόδου με τις προβλεπόμενες διαδικασίες και ότι έχει πραγματοποιηθεί η σχετική υπηρεσιακή ενημέρωση.
Στη συζήτηση συμμετείχε και ο πρώην δήμαρχος Ιαλυσού, Στέργος Στάγκας, ο οποίος παρουσίασε ιστορικά στοιχεία για τις εκκρεμότητες της περιοχής, εκφράζοντας την ικανοποίησή του για την προώθηση του σχεδιασμού.
Τα έργα που, σύμφωνα με την Περιφέρεια, άντεξαν στις πρόσφατες κακοκαιρίες
Η συζήτηση επεκτάθηκε και στην αποτελεσματικότητα των αντιπλημμυρικών παρεμβάσεων που έχουν ήδη υλοποιηθεί στη Ρόδο.
Ο περιφερειάρχης υποστήριξε ότι αρκετές από τις νεότερες υποδομές δοκιμάστηκαν σε ιδιαίτερα δύσκολες καιρικές συνθήκες και ανταποκρίθηκαν στις απαιτήσεις.
«Οι υποδομές που έχουν πρόσφατα κατασκευαστεί έχουν δοκιμαστεί και έχουν αντέξει και έχουν περάσει τις εξετάσεις», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Μεταξύ των έργων και παρεμβάσεων που παρουσίασε η Περιφερειακή Αρχή περιλαμβάνονται:
- Λάρδος: Παρεμβάσεις περιμετρικής αντιπλημμυρικής προστασίας του οικισμού και προγραμματισμός κατασκευής νέας γέφυρας μέσα στον Νοέμβριο.
- Κεντρική και Νότια Ρόδος: Εργασίες σε ποτάμια και σημεία του οδικού δικτύου προς το Κιοτάρι.
- Κολύμπια – Επτά Πηγές και Πυλώνας: Επεμβάσεις για τη σταθεροποίηση πρανών και την προστασία οδοστρωμάτων.
- Πασαούτια, στη λεωφόρο Ρόδου – Αεροδρομίου: Έργα διευθέτησης ποταμού και προστασίας γέφυρας.
- Περιοχές Πεταλούδων, Ψίνθου και Μαριτσών: Αποκαταστάσεις και κατασκευές δικτύων συνολικού μήκους άνω των 5,5 χιλιομέτρων.
- Φαληράκι και Κρεμαστή: Υποδομές που, σύμφωνα με την Περιφέρεια, ανταποκρίθηκαν στις έντονες βροχοπτώσεις.
Ο κ. Χατζημάρκος αναφέρθηκε επίσης σε καταγραφές βροχής που ξεπέρασαν τα 450 χιλιοστά σε περιοχές του νησιού, επισημαίνοντας τη μεγάλη πίεση που δέχθηκαν οι υποδομές.
Η παρουσίαση των συγκεκριμένων παρεμβάσεων αποτέλεσε και απάντηση στην κριτική που ασκήθηκε μετά τα πρόσφατα πλημμυρικά φαινόμενα.
Παστίδα και Λάρδος στον επόμενο κύκλο παρεμβάσεων
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην Παστίδα, όπου η πυκνή δόμηση και η υφιστάμενη διαμόρφωση του οικισμού δημιουργούν δυσκολίες στην ομαλή απορροή των υδάτων.
Σύμφωνα με την ενημέρωση, συνεχίζονται εργασίες τοποθέτησης κυβοτοειδών τεχνικών κατασκευών, με στόχο τη βελτίωση της αποστράγγισης και την αντιμετώπιση σημείων στα οποία συγκεντρώνονται μεγάλες ποσότητες νερού.
Παράλληλα, εξετάζεται η κατασκευή νέας γέφυρας στη νότια είσοδο του οικισμού, καθώς η υφιστάμενη κατασκευή περιορίζει τη ροή στον Κρεμαστενό ποταμό.
Αντίστοιχα, στη Λάρδο προγραμματίζεται νέα γέφυρα, η οποία εντάσσεται στον σχεδιασμό ενίσχυσης της αντιπλημμυρικής προστασίας της περιοχής.
Πρόσθετη χρηματοδότηση 30 εκατ. ευρώ για τη Ρόδο
Σημαντική εξέλιξη αποτελεί, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο περιφερειάρχης, η εξασφάλιση επιπλέον 30 εκατομμυρίων ευρώ από το πρόγραμμα αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών.
Ο Γιώργος Χατζημάρκος εξήγησε ότι η διεκδίκηση των πόρων στηρίχθηκε σε συγκεκριμένο κατάλογο προτεινόμενων έργων, τον οποίο υπέβαλε η Περιφέρεια στο αρμόδιο υπουργείο.
Όπως υποστήριξε, καθοριστικό στοιχείο ήταν και η πρόοδος αξιοποίησης προηγούμενης χρηματοδότησης, επίσης ύψους 30 εκατομμυρίων ευρώ, μέσω της οποίας έχουν ολοκληρωθεί ορισμένα έργα, ενώ άλλα βρίσκονται σε εξέλιξη.
Η νέα χρηματοδότηση αναμένεται να ενισχύσει τη δυνατότητα υλοποίησης πρόσθετων παρεμβάσεων, με βάση τον σχεδιασμό που έχει καταρτίσει η Περιφέρεια.
Πρόσθεσε το Rodosreport στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google
Φράγμα Γαδουρά: Η Περιφέρεια θέτει ως προτεραιότητα την απρόσκοπτη υδροδότηση
Πέρα από τα αντιπλημμυρικά έργα, σημαντικό μέρος της συνεδρίασης αφιερώθηκε στην αντιπαράθεση μεταξύ της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και της ΔΕΥΑ Ρόδου για τη λειτουργία και τη χρηματοδότηση του συστήματος υδροδότησης από το φράγμα Γαδουρά.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην πρόταση της ΔΕΥΑΡ για τροποποίηση της προγραμματικής σύμβασης που έχει συναφθεί μεταξύ Περιφέρειας, Δήμου Ρόδου και δημοτικής επιχείρησης.
Ο Γιώργος Χατζημάρκος υπογράμμισε ότι η Περιφέρεια θεωρεί αδιαπραγμάτευτη τη διασφάλιση της καθημερινής παροχής νερού στους κατοίκους και στις επιχειρήσεις του νησιού.
«Το διακύβευμα είναι η υδροδότηση της Ρόδου», ανέφερε, εξηγώντας ότι η οικονομική διαφωνία δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ανεξάρτητα από τις υποχρεώσεις που έχουν αναληφθεί για τη λειτουργία και τη συντήρηση της υποδομής.
Παράλληλα, διευκρίνισε ότι η Περιφέρεια δεν έχει αρνηθεί τον διάλογο, αλλά θεωρεί αναγκαία την τήρηση των υφιστάμενων συμβατικών δεσμεύσεων.
Οι συμβάσεις και το οικονομικό ζήτημα
Την οικονομική και νομική διάσταση παρουσίασε αναλυτικά ο αντιπεριφερειάρχης Χρήστος Ευστρατίου.
Όπως εξήγησε, στις 6 Ιουνίου 2022 υπογράφηκε η προγραμματική σύμβαση μεταξύ Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, Δήμου Ρόδου και ΔΕΥΑΡ για τη διαχείριση, λειτουργία, συντήρηση και παρακολούθηση του συστήματος υδροδότησης από το Γαδουρά.
Στο πλαίσιο αυτό, η Περιφέρεια ανέλαβε την οργάνωση της λειτουργίας και τη συμβασιοποίηση των απαιτούμενων υπηρεσιών, ενώ η ΔΕΥΑΡ ανέλαβε την κάλυψη του σχετικού κόστους, με τον Δήμο Ρόδου να έχει συγκεκριμένες εγγυητικές υποχρεώσεις.
Ο αντιπεριφερειάρχης επισήμανε ότι υφίσταται και ξεχωριστή δημόσια σύμβαση με τον ανάδοχο λειτουργίας και συντήρησης, διάρκειας έξι ετών και έξι μηνών, συνολικού τιμήματος 18.344.717 ευρώ χωρίς ΦΠΑ.
Σύμφωνα με τον ίδιο, ενδεχόμενη αλλαγή της προγραμματικής σύμβασης δεν συνεπάγεται αυτόματα μεταβολή της σύμβασης με τον ανάδοχο.
Αυτό σημαίνει, όπως υποστήριξε, ότι μια μείωση των ποσών που προβλέπεται να καταβάλλει η ΔΕΥΑΡ θα μπορούσε να αφήσει την Περιφέρεια αντιμέτωπη με υποχρεώσεις για τις οποίες δεν θα υπάρχει αντίστοιχη χρηματοδότηση.
Σχεδόν ενάμιση χρόνο απλήρωτος ο ανάδοχος, σύμφωνα με την Περιφέρεια
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράστηκε για τις οικονομικές εκκρεμότητες προς τον ανάδοχο του έργου.
Ο περιφερειάρχης ανέφερε ότι η κατάσταση έχει φτάσει στο σημείο ο ανάδοχος να παραμένει απλήρωτος για χρονικό διάστημα που πλησιάζει τον ενάμιση χρόνο.
Η Περιφερειακή Αρχή υποστήριξε ότι η συνέχιση αυτής της κατάστασης δημιουργεί σοβαρή πίεση στη χρηματοδότηση της λειτουργίας του συστήματος.
Ο κ. Χατζημάρκος διευκρίνισε, πάντως, ότι η Περιφέρεια δεν έχει τη δυνατότητα να διακόψει την υδροδότηση, ενώ και ο κ. Ευστρατίου επικαλέστηκε τον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, σύμφωνα με τον οποίο δεν επιτρέπονται συμβατικοί όροι που θα οδηγούσαν σε διακοπή της παροχής νερού λόγω μη πληρωμής.
Η ανησυχία που διατυπώθηκε αφορά επομένως, σύμφωνα με την Περιφέρεια, τη δυνατότητα διαρκούς χρηματοδότησης και απρόσκοπτης λειτουργίας της υποδομής.
Η θέση της Περιφέρειας για το κόστος του νερού
Ο περιφερειάρχης αναφέρθηκε επίσης στο οικονομικό όφελος που, σύμφωνα με την Περιφερειακή Αρχή, προσφέρει η λειτουργία του φράγματος Γαδουρά.
Υποστήριξε ότι το κόστος του νερού μπορεί να διαμορφωθεί στα 0,16 ευρώ ανά κυβικό μέτρο, απορρίπτοντας την επιχειρηματολογία ότι η πρόταση τροποποίησης της σύμβασης εξυπηρετεί αποκλειστικά την επιδίωξη φθηνότερης υδροδότησης.
Αναφορά έγινε και σε εξώδικο που, όπως δήλωσε, έλαβε από τη ΔΕΥΑΡ σχετικά με δημόσιες τοποθετήσεις του για την τιμή του νερού.
Ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να αποσύρει τις θέσεις του, υποστηρίζοντας πως έχει υποχρέωση να υπερασπιστεί τη λειτουργία της συγκεκριμένης υποδομής.
Έγγραφο του Οικονομικού Παρατηρητηρίου για υποχρεώσεις 3,99 εκατ. ευρώ
Στη διάρκεια της συνεδρίασης παρουσιάστηκε και έγγραφο του Παρατηρητηρίου Οικονομικής Αυτοτέλειας των ΟΤΑ του Υπουργείου Εσωτερικών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε ο περιφερειάρχης, καταγράφεται δυσμενής απόκλιση ύψους 3.990.779,79 ευρώ, η οποία συνδέεται με συσσώρευση απλήρωτων υποχρεώσεων και υπέρβαση των προβλεπόμενων πιστώσεων.
Ο Γιώργος Χατζημάρκος εξήγησε ότι η διαχείριση των οικονομικών της Περιφέρειας διέπεται από συγκεκριμένους δημοσιονομικούς περιορισμούς.
Επισήμανε ότι η ύπαρξη ταμειακών διαθεσίμων δεν σημαίνει πως τα χρήματα μπορούν να μεταφερθούν ελεύθερα από έργο σε έργο ή να χρησιμοποιηθούν για την κάλυψη οποιασδήποτε οικονομικής υποχρέωσης.
Με αυτό το επιχείρημα απέρριψε την κριτική ότι η Περιφέρεια διαθέτει τους απαραίτητους πόρους, αλλά επιλέγει να μην καλύπτει τις οικονομικές εκκρεμότητες που συνδέονται με το φράγμα.
Η πρόταση της ΔΕΥΑΡ και η θέση της Περιφέρειας
Ο Χρήστος Ευστρατίου εισηγήθηκε να μην γίνει αποδεκτή η προτεινόμενη τροποποίηση της προγραμματικής σύμβασης, υποστηρίζοντας ότι δεν διασφαλίζει την οικονομική ισορροπία μεταξύ των συμβαλλόμενων φορέων.
Ζήτησε να δοθεί σαφής κατεύθυνση στους τέσσερις εκπροσώπους της Περιφέρειας στην Επιτροπή Παρακολούθησης, ώστε να καταψηφίσουν την πρόταση.
Παράλληλα, τάχθηκε υπέρ της συνέχισης των προβλεπόμενων νομικών και διοικητικών ενεργειών για τη βεβαίωση και είσπραξη των οφειλών.
Ο νομικός εκπρόσωπος της Περιφέρειας, Γιώργος Μαυρομμάτης, ανέφερε ότι θα ασκηθούν τα νόμιμα δικαιώματα για τη διεκδίκηση των ποσών που η Περιφέρεια θεωρεί οφειλόμενα από τη ΔΕΥΑΡ.
Η Περιφερειακή Αρχή υποστήριξε ότι η θέση της δεν στρέφεται κατά της δημοτικής επιχείρησης, αλλά αποσκοπεί στην τήρηση της νομιμότητας και στη διασφάλιση των πόρων που απαιτούνται για τη λειτουργία του συστήματος.
Χατζημάρκος: Προτεραιότητα η προστασία των πολιτών και των υποδομών
Κλείνοντας τις παρεμβάσεις του, ο Γιώργος Χατζημάρκος αναφέρθηκε στη συμβολή των υπηρεσιών και των εργαζομένων της Περιφέρειας στην υλοποίηση των έργων και στη διαχείριση των αυξημένων αναγκών που δημιουργούν τα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Ευχαρίστησε τα στελέχη των υπηρεσιών για την προσπάθειά τους και υπογράμμισε ότι η ενίσχυση της ασφάλειας των νησιών απαιτεί διαρκή εργασία, τεχνικό σχεδιασμό και εξασφάλιση χρηματοδοτήσεων.
Η συνεδρίαση ανέδειξε δύο παράλληλες προτεραιότητες της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου: την προώθηση νέων έργων αντιπλημμυρικής προστασίας και τη διατήρηση της ομαλής λειτουργίας του συστήματος υδροδότησης της Ρόδου.
Από τη μελέτη της Ιαλυσού και τις παρεμβάσεις σε Λάρδο και Παστίδα μέχρι τη νέα χρηματοδότηση των 30 εκατομμυρίων ευρώ, η Περιφερειακή Αρχή παρουσίασε έναν σχεδιασμό που στοχεύει στην αντιμετώπιση χρόνιων προβλημάτων και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των υποδομών.
Παράλληλα, η αντιπαράθεση με τη ΔΕΥΑΡ παραμένει ανοιχτή, με την Περιφέρεια να επιμένει ότι η επίλυση των οικονομικών διαφορών πρέπει να γίνει χωρίς να διακυβευθεί η καθημερινή υδροδότηση του νησιού.
