Νέα συζήτηση γύρω από ενδεχόμενη στρατιωτική ένταση με την Ελλάδα αναπτύσσεται στα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, με επίκεντρο αυτή τη φορά το δικαίωμα της Αθήνας να επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια και τις νέες ισορροπίες που διαμορφώνονται στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στο θέμα αναφέρεται ο διευθυντής της τουρκικής εφημερίδας Milliyet, Οζάι Σεντίρ, ο οποίος σημειώνει ότι στην Τουρκία κυκλοφορούν σενάρια ακόμη και για μια περιορισμένη στρατιωτική σύγκρουση στην περιοχή.
Παρότι ο ίδιος εκτιμά ότι η λέξη «πόλεμος» χρησιμοποιείται υπερβολικά στη δημόσια συζήτηση, υποστηρίζει ότι η Τουρκία θα πρέπει να είναι προετοιμασμένη για κάθε ενδεχόμενο.
Το σενάριο των 12 ναυτικών μιλίων
Ένα από τα βασικά σενάρια που συζητούνται στην Τουρκία αφορά το ενδεχόμενο η Ελλάδα να προχωρήσει σε επέκταση των χωρικών της υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια νότια και δυτικά της Κρήτης.
Κατά την τουρκική ανάγνωση, μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να περιορίσει την πρακτική σημασία του τουρκολιβυκού μνημονίου και να ενισχύσει περαιτέρω τις ελληνικές θέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Άγκυρα εδώ και χρόνια αντιμετωπίζει το ζήτημα των 12 μιλίων ως ένα από τα πλέον ευαίσθητα θέματα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ενώ η τουρκική Εθνοσυνέλευση διατηρεί από το 1995 την απόφαση περί «casus belli» σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο.
Σενάρια για Ελλάδα, Ισραήλ και Κύπρο
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται επίσης στη στενότερη στρατιωτική συνεργασία της Ελλάδας με το Ισραήλ και την Κυπριακή Δημοκρατία.
Ο Σεντίρ αναφέρεται σε σενάριο που, όπως σημειώνει, συζητείται σε τουρκικούς κύκλους και προβλέπει μια σύντομη περιορισμένη σύγκρουση, στην οποία Ελλάδα και Ισραήλ θα επιχειρούσαν να αποκτήσουν στρατιωτικό πλεονέκτημα πριν η διεθνής κοινότητα επιβάλει κατάπαυση του πυρός και οδηγήσει τις πλευρές σε διαπραγματεύσεις.
Πρόκειται για τουρκική σεναριολογία και όχι για επιβεβαιωμένο επιχειρησιακό σχεδιασμό από την ελληνική, ισραηλινή ή κυπριακή πλευρά.
Το γεγονός πάντως ότι ανάλογες αναφορές εμφανίζονται όλο και συχνότερα στον τουρκικό δημόσιο διάλογο δείχνει την αυξανόμενη καχυποψία της Άγκυρας απέναντι στη συνεργασία Αθήνας και Τελ Αβίβ.
Η πρόσφατη συμφωνία Ελλάδας–Ισραήλ για τον «Ασπίδα του Αχιλλέα», ένα πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας αξίας περίπου 3 δισ. ευρώ, έχει ενισχύσει ακόμη περισσότερο αυτή τη συζήτηση στην Τουρκία.
«Η Τουρκία δεν θα σταματήσει»
Στο άρθρο του ο Οζάι Σεντίρ υποστηρίζει ότι δεν θα πρέπει να θεωρεί κανείς πως η Άγκυρα θα αποδεχόταν την κατάπαυση μιας πιθανής σύγκρουσης σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία η άλλη πλευρά θα είχε αποκτήσει στρατιωτικό πλεονέκτημα.
Με ιδιαίτερα σκληρή διατύπωση σημειώνει ότι θα ήταν λανθασμένη η εκτίμηση πως η Τουρκία θα μπορούσε να αναγκαστεί να σταματήσει μια πολεμική αναμέτρηση υπό τέτοιες συνθήκες.
Παράλληλα επικαλείται τη στρατιωτική ισχύ της χώρας, τις διεθνείς σχέσεις της και τη γεωπολιτική της θέση.
Αυξάνεται η ένταση στη ρητορική
Το τελευταίο διάστημα το ζήτημα των 12 μιλίων έχει επιστρέψει έντονα και σε άλλα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, αρκετά από τα οποία χρησιμοποιούν ακόμη πιο επιθετική φρασεολογία, παρουσιάζοντας μια πιθανή επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων ως άμεση απειλή για την Τουρκία.
Την ίδια στιγμή, στην τουρκική δημόσια συζήτηση συνδέονται πλέον όλο και συχνότερα τρία διαφορετικά ζητήματα: τα 12 ναυτικά μίλια, η ελληνοϊσραηλινή στρατιωτική συνεργασία και η παρουσία της Κύπρου στον περιφερειακό ενεργειακό και αμυντικό σχεδιασμό.
Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει κάποια ένδειξη επικείμενης πολεμικής αναμέτρησης. Δείχνει όμως ότι στο τουρκικό πολιτικό και δημοσιογραφικό περιβάλλον επανέρχονται σενάρια κρίσης που είχαν κυριαρχήσει σε προηγούμενες περιόδους έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.
Η Ανατολική Μεσόγειος παραμένει εύφλεκτη γεωπολιτικά
Παρά τους ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας Αθήνας και Άγκυρας, οι διαφορές γύρω από την υφαλοκρηπίδα, την ΑΟΖ, τα χωρικά ύδατα και το τουρκολιβυκό μνημόνιο εξακολουθούν να παραμένουν άλυτες.
Η αναβάθμιση της στρατιωτικής συνεργασίας της Ελλάδας με το Ισραήλ, σε συνδυασμό με τις εξελίξεις στην Κύπρο και τις ενεργειακές διεκδικήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, προσθέτουν νέα δεδομένα σε μια ήδη σύνθετη γεωπολιτική εξίσωση.
Το βέβαιο είναι ότι, παρά τη σχετική αποκλιμάκωση των τελευταίων ετών, η ρητορική περί πολέμου και στρατιωτικής αντιπαράθεσης δεν έχει εξαφανιστεί από τον τουρκικό δημόσιο διάλογο.
Και η συζήτηση για τα 12 ναυτικά μίλια φαίνεται ότι αρκεί για να την επαναφέρει γρήγορα στο προσκήνιο.
