Σε μια περίοδο κατά την οποία το διεθνές περιβάλλον ασφαλείας μεταβάλλεται με μεγάλη ταχύτητα, η Ελλάδα προχωρά σε μια από τις σημαντικότερες αναβαθμίσεις των αμυντικών της δυνατοτήτων.
Το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε έντεκα εξοπλιστικά και εκπαιδευτικά προγράμματα, συνολικής αξίας περίπου 4,3 δισεκατομμυρίων ευρώ, τα οποία καλύπτουν την αεράμυνα, την επιτήρηση, τις στρατηγικές μεταφορές, τις ειδικές επιχειρήσεις, την αντιμετώπιση μη επανδρωμένων απειλών και την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.
Η νέα φιλοσοφία δεν περιορίζεται στην απόκτηση μεμονωμένων οπλικών συστημάτων. Στόχος είναι η δημιουργία ενός ενιαίου και σύγχρονου δικτύου, στο οποίο δορυφόροι, drones, αεροσκάφη, πλοία, ραντάρ, επίγειες μονάδες και κέντρα επιχειρήσεων θα ανταλλάσσουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» στην πρώτη γραμμή
Κεντρικό σημείο του νέου σχεδιασμού αποτελεί η «Ασπίδα του Αχιλλέα», ο πολυστρωματικός αντιαεροπορικός, αντιβαλλιστικός και anti drone θόλος της χώρας.
Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο σύστημα διοίκησης και ελέγχου, το οποίο θα συλλέγει πληροφορίες από διαφορετικούς αισθητήρες, θα αξιολογεί τις απειλές και θα προτείνει την κατάλληλη επιχειρησιακή αντίδραση.
Ο νέος θόλος σχεδιάζεται ώστε να μπορεί να αντιμετωπίζει ένα ευρύ φάσμα κινδύνων, από βαλλιστικούς πυραύλους και πυραύλους cruise μέχρι drones και μη επανδρωμένα αεροσκάφη μεγάλης εμβέλειας.
Το κόστος του προγράμματος εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ περίπου 700 εκατομμύρια ευρώ προβλέπεται να αφορούν τη συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας. Η παραγωγή μέρους των συστημάτων στην Ελλάδα μπορεί να δημιουργήσει τεχνογνωσία, θέσεις εργασίας και προοπτικές εξαγωγικής δραστηριότητας.
Τρία νέα μεταγωγικά C 390 Millennium
Η Πολεμική Αεροπορία αναμένεται να ενισχυθεί με τρία καινούργια μεταφορικά αεροσκάφη C 390 Millennium, μέσα από διακρατική συνεργασία της Ελλάδας με την Πορτογαλία.
Τα νέα αεροσκάφη θα χρησιμοποιούνται για τη γρήγορη μεταφορά προσωπικού, οχημάτων και στρατιωτικού υλικού. Παράλληλα, θα διαθέτουν δυνατότητα εναέριου ανεφοδιασμού μαχητικών αεροσκαφών, λειτουργώντας και ως ιπτάμενα τάνκερ.
Το πρόγραμμα υπολογίζεται περίπου στα 600 εκατομμύρια ευρώ, με την παραλαβή του πρώτου αεροσκάφους να προβλέπεται για το 2027 και την ολοκλήρωση των παραδόσεων έως το 2030. Προβλέπεται επίσης δυνατότητα συντήρησης από την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία.
Ισχυρό δίκτυο επιτήρησης με Heron και V BAT
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις μη επανδρωμένες πλατφόρμες, οι οποίες αποτελούν πλέον καθοριστικό παράγοντα στα σύγχρονα πεδία επιχειρήσεων.
Το πακέτο περιλαμβάνει σύστημα μη επανδρωμένων αεροσκαφών Heron 1, καθώς και δέκα επιπλέον αεροχήματα V BAT, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό τους στο ελληνικό οπλοστάσιο σε είκοσι.
Τα V BAT έχουν ήδη δοκιμαστεί επιχειρησιακά στη Ρόδο και τη Λέσβο, με θετικά αποτελέσματα. Η αξιοποίησή τους μπορεί να επιτρέψει τη δημιουργία σταθερών δικτύων επιτήρησης στα νησιά του Αιγαίου και στον Έβρο.
Ταυτόχρονα, θα μπορούν να μεταφέρουν σε πραγματικό χρόνο εικόνα και πληροφορίες προς το πυροβολικό, τα παράκτια πυραυλικά συστήματα, τα ελικόπτερα, τα πολεμικά πλοία και τα κέντρα επιχειρήσεων.
Νέα συστήματα κατά των εχθρικών drones
Οι Ένοπλες Δυνάμεις αποκτούν επίσης συστήματα ηλεκτρονικής αντιμετώπισης μη επανδρωμένων αεροσκαφών και σκαφών.
Μέσω παρεμβολών και προηγμένων ηλεκτρονικών αντιμέτρων, τα συστήματα αυτά θα μπορούν να εξουδετερώνουν εχθρικά drones χωρίς να απαιτείται η χρήση συμβατικών πυρομαχικών.
Η δυνατότητα αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς οι μη επανδρωμένες πλατφόρμες χρησιμοποιούνται πλέον για αναγνώριση, επιτήρηση, μεταφορά εκρηκτικών και επιθέσεις κατά στρατιωτικών και κρίσιμων υποδομών.
Υποβρύχια οχήματα για τις ειδικές δυνάμεις
Ένα ακόμη σημαντικό πρόγραμμα αφορά την απόκτηση δέκα υποβρύχιων οχημάτων για τις ανάγκες της Διοίκησης Υποβρυχίων Καταστροφών και των μονάδων Ειδικού Πολέμου.
Από τα δέκα οχήματα, τα οκτώ προβλέπεται να κατασκευαστούν στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά και τα δύο στο Ηνωμένο Βασίλειο, με τον προϋπολογισμό του προγράμματος να διαμορφώνεται περίπου στα 145 εκατομμύρια ευρώ.
Τα συγκεκριμένα μέσα θα μπορούν να μεταφέρουν ομάδες ειδικών δυνάμεων με ταχύτητα και μυστικότητα, υποστηρίζοντας αποστολές αναγνώρισης, προστασίας κρίσιμων εγκαταστάσεων, ειδικής επιτήρησης και επιχειρήσεων σε νησιωτικές περιοχές.
Η Ελλάδα αποκτά δορυφορική εικόνα υπό εθνικό έλεγχο
Η προμήθεια μικροδορυφόρων τεχνολογίας SAR αποτελεί ακόμη ένα κρίσιμο βήμα για την επιχειρησιακή αυτονομία της χώρας.
Οι δορυφόροι θα μπορούν να παρέχουν εικόνα υψηλής ακρίβειας ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες ή τον φωτισμό. Έτσι, η Ελλάδα θα έχει τη δυνατότητα να παρακολουθεί περιοχές στρατηγικού ενδιαφέροντος και να αξιολογεί κινήσεις και δραστηριότητες χωρίς να εξαρτάται αποκλειστικά από ξένα μέσα.
Παράλληλα, προβλέπεται ελληνική συμμετοχή σε ευρύτερο αστερισμό μικρών δορυφόρων, ενισχύοντας σημαντικά τη δυνατότητα συλλογής πληροφοριών.
Ενίσχυση των Apache και των φρεγατών MEKO
Στις αποφάσεις περιλαμβάνεται και η προμήθεια κατευθυνόμενων πυραύλων Hellfire με καθοδήγηση λέιζερ για τα επιθετικά ελικόπτερα Apache.
Παράλληλα, οι τέσσερις φρεγάτες MEKO 200HN θα αποκτήσουν προηγμένα ανθυποβρυχιακά συστήματα και νέα σόναρ, ενισχύοντας τη δυνατότητα του Πολεμικού Ναυτικού να εντοπίζει και να παρακολουθεί υποβρύχια.
Τα συστήματα θα συνεργάζονται με τα ελικόπτερα MH 60R και τις υπόλοιπες μονάδες του Στόλου, δημιουργώντας μια πληρέστερη εικόνα του υποθαλάσσιου επιχειρησιακού περιβάλλοντος.
Επένδυση και στο ανθρώπινο δυναμικό
Η νέα εποχή των Ενόπλων Δυνάμεων δεν αφορά μόνο την τεχνολογία, αλλά και τους ανθρώπους που θα κληθούν να τη χρησιμοποιήσουν.
Στο πακέτο περιλαμβάνονται μεταπτυχιακά προγράμματα στις Ηνωμένες Πολιτείες για στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, με αντικείμενο τα αυτόνομα συστήματα και την τεχνητή νοημοσύνη.
Στόχος είναι η δημιουργία μιας νέας γενιάς αξιωματικών, ικανών όχι μόνο να χειρίζονται προηγμένα συστήματα, αλλά και να συμμετέχουν στον σχεδιασμό, την αξιολόγηση και την επιχειρησιακή τους αξιοποίηση.
Μια νέα αμυντική αρχιτεκτονική για την Ελλάδα
Η ουσία των αποφάσεων βρίσκεται στη σύνδεση όλων των νέων μέσων σε ένα κοινό επιχειρησιακό δίκτυο.
Πληροφορίες από δορυφόρους, drones, πλοία, αεροσκάφη, ραντάρ και μονάδες εδάφους θα συγκεντρώνονται σε κοινά κέντρα διοίκησης. Με αυτόν τον τρόπο θα μειώνεται ο χρόνος ανάμεσα στον εντοπισμό μιας απειλής, την αξιολόγησή της και την αντίδραση των Ενόπλων Δυνάμεων.
Το νέο εξοπλιστικό πακέτο σηματοδοτεί τη μετάβαση της Ελλάδας από τις αποσπασματικές αγορές σε μια ενιαία, διακλαδική και τεχνολογικά προηγμένη αμυντική δομή.
Μια μετάβαση που ενισχύει την αποτροπή, αναβαθμίζει τη θέση της χώρας και στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: η Ελλάδα επενδύει αποφασιστικά στην ασφάλεια, την αυτονομία και την ισχύ της.
