Μία νέα επιλογή για τα νοικοκυριά που θέλουν να περιορίσουν την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από το δίκτυο ανοίγει πλέον στην Ελλάδα, με τη θεσμοθέτηση των λεγόμενων «φωτοβολταϊκών μπαλκονιού» ισχύος έως 800 Watt.
Το νέο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης τέθηκε σε ισχύ με υπουργική απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και αφορά μικρά συστήματα που μπορούν να εγκατασταθούν σε κατοικίες με σημαντικά απλούστερη διαδικασία από ένα συμβατικό φωτοβολταϊκό.
Παράλληλα ανοίγει για πρώτη φορά ο δρόμος και για αυτόνομες οικιακές μπαταρίες, ακόμη και χωρίς την ύπαρξη φωτοβολταϊκού συστήματος.
Έως 800 Watt παραγωγή – Μέχρι 1.000 Watt εγκατεστημένη ισχύς
Η νέα κατηγορία αφορά μικρά φωτοβολταϊκά με μέγιστη ισχύ παραγωγής 800 Watt, ενώ η συνολική εγκατεστημένη ισχύς των πάνελ μπορεί να φτάνει έως τα 1.000 Watt.
Τα συστήματα προορίζονται για την κάλυψη της κατανάλωσης της ίδιας της κατοικίας. Με απλά λόγια, όταν υπάρχει ηλιοφάνεια, η παραγόμενη ενέργεια χρησιμοποιείται άμεσα από τις ηλεκτρικές συσκευές που λειτουργούν εκείνη τη στιγμή, μειώνοντας αντίστοιχα την ποσότητα ηλεκτρικής ενέργειας που αγοράζεται από το δίκτυο.
Το μεγάλο πλεονέκτημα είναι ότι ένας ιδιοκτήτης ή ένοικος διαμερίσματος αποκτά πρόσβαση στην ηλιακή ενέργεια ακόμη και όταν δεν διαθέτει αποκλειστική χρήση ταράτσας ή χώρο για ένα συμβατικό φωτοβολταϊκό σύστημα.
Πόση οικονομία μπορεί να προσφέρει
Το πραγματικό όφελος δεν θα είναι ίδιο για κάθε σπίτι.
Καθοριστικό ρόλο παίζουν ο προσανατολισμός των πάνελ, οι σκιάσεις, η περιοχή, οι ώρες ηλιοφάνειας και κυρίως το πότε καταναλώνεται το ηλεκτρικό ρεύμα.
Ένα σπίτι στο οποίο λειτουργούν συσκευές κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορεί να αξιοποιήσει πολύ μεγαλύτερο ποσοστό της παραγόμενης ενέργειας από ένα νοικοκυριό που καταναλώνει το μεγαλύτερο μέρος του ρεύματος μετά τη δύση του ήλιου.
Εκτιμήσεις της αγοράς ανεβάζουν υπό ευνοϊκές συνθήκες τη μείωση της κατανάλωσης από το δίκτυο έως περίπου 25%, χωρίς αυτό να αποτελεί εγγυημένη εξοικονόμηση για κάθε κατοικία.
Από περίπου 500 ευρώ τα βασικά συστήματα
Στην αγορά υπάρχουν ήδη λύσεις διαφορετικής ισχύος και εξοπλισμού.
Ένα βασικό σύστημα μπορεί να ξεκινά περίπου από τα 500 ευρώ, ενώ πιο ολοκληρωμένες εγκαταστάσεις, ιδιαίτερα όταν περιλαμβάνουν αποθήκευση, μπορούν να ξεπεράσουν τα 1.000 ευρώ.
Με βάση εκτιμήσεις της αγοράς, η απόσβεση μπορεί υπό καλές συνθήκες να κινηθεί περίπου στα τέσσερα έως πέντε χρόνια, όμως το αποτέλεσμα εξαρτάται από την τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας, την πραγματική παραγωγή και το ποσοστό της ενέργειας που καταναλώνεται άμεσα στο σπίτι.
Δεν σημαίνει «αγοράζω ένα πάνελ και το βάζω στην πρίζα»
Παρότι η διαδικασία απλοποιείται σημαντικά, η εγκατάσταση δεν θα γίνεται ανεξέλεγκτα.
Το Υπουργείο προβλέπει ειδική ψηφιακή διαδικασία ενημέρωσης μέσω πλατφόρμας που αναπτύσσει ο ΔΕΔΔΗΕ. Η παροχή στην οποία θα συνδεθεί το σύστημα θα πρέπει να διαθέτει ενεργή Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη (ΥΔΕ), ενώ η σωστή και ασφαλής εγκατάσταση θα πρέπει να επιβεβαιώνεται από αρμόδιο μηχανικό ή εγκαταστάτη.
Παράλληλα, προβλέπεται υποχρεωτική εγκατάσταση έξυπνου μετρητή από τον ΔΕΔΔΗΕ, ώστε να παρακολουθείται η λειτουργία του συστήματος και η επίδρασή του στο δίκτυο.
Πότε θα μπορούν να εγκατασταθούν στην πράξη
Παρότι το θεσμικό πλαίσιο έχει πλέον εγκριθεί, απαιτούνται ακόμη ορισμένα τεχνικά βήματα πριν ξεκινήσει η ευρεία εγκατάσταση των συστημάτων.
Ο ΔΕΔΔΗΕ σε συνεργασία με τον ΕΛΟΤ πρέπει να δημοσιοποιήσει τις ειδικές προδιαγραφές ασφαλείας έως τις 31 Οκτωβρίου 2026, ενώ η ειδική ψηφιακή διαδικασία για τις δηλώσεις αναμένεται να είναι διαθέσιμη έως το τέλος του έτους.
Αυτό σημαίνει ότι οι ενδιαφερόμενοι δεν θα πρέπει να θεωρούν πως μπορούν από σήμερα να αγοράσουν οποιοδήποτε plug-in φωτοβολταϊκό και να το συνδέσουν χωρίς να προηγηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία.
Ο ΔΕΔΔΗΕ μπορεί να βάλει περιορισμούς σε ορισμένες περιοχές
Υπάρχει ακόμη μία σημαντική πρόβλεψη.
Ο ΔΕΔΔΗΕ θα έχει τη δυνατότητα να χαρακτηρίζει συγκεκριμένα τμήματα του δικτύου ως μη διαθέσιμα για νέες συνδέσεις φωτοβολταϊκών μπαλκονιού, όταν υπάρχουν τεχνικοί περιορισμοί ή ζητήματα ασφαλείας και απορρόφησης πρόσθετης παραγωγής.
Επομένως, η δυνατότητα εγκατάστασης δεν θα είναι αυτομάτως δεδομένη σε κάθε σημείο της χώρας.
Τι ισχύει στα μη διασυνδεδεμένα νησιά
Ειδικό καθεστώς προβλέπεται για τα μη διασυνδεδεμένα νησιά.
Σύμφωνα με την απόφαση, η ισχύς των μικρών αυτών φωτοβολταϊκών θα συνυπολογίζεται στο διαθέσιμο περιθώριο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας του εκάστοτε τοπικού ηλεκτρικού συστήματος.
Το νέο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης καλύπτει πλέον τόσο το Διασυνδεδεμένο Σύστημα όσο και τα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά.
Μπαταρία στο σπίτι ακόμη και χωρίς φωτοβολταϊκό
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την αποθήκευση ενέργειας.
Για πρώτη φορά, νοικοκυριά και επιχειρήσεις μπορούν να εγκαταστήσουν μεμονωμένο σύστημα μπαταρίας χωρίς να διαθέτουν φωτοβολταϊκά.
Η μπαταρία μπορεί να φορτίζεται από το ηλεκτρικό δίκτυο και η αποθηκευμένη ενέργεια να χρησιμοποιείται αργότερα. Η δυνατότητα αυτή αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε συνδυασμό με τους έξυπνους μετρητές και τα δυναμικά τιμολόγια, καθώς θεωρητικά επιτρέπει στον καταναλωτή να φορτίζει όταν η ηλεκτρική ενέργεια είναι φθηνότερη και να χρησιμοποιεί το αποθηκευμένο ρεύμα σε ακριβότερες ώρες.
Στις αυτόνομες μπαταρίες προβλέπονται συγκεκριμένοι τεχνικοί περιορισμοί και δεν επιτρέπεται η διοχέτευση της αποθηκευμένης ενέργειας προς το δίκτυο.
Μια νέα επιλογή κυρίως για όσους μένουν σε διαμερίσματα
Η ουσιαστική αλλαγή είναι ότι η αυτοπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας παύει να αφορά αποκλειστικά όσους διαθέτουν μεγάλη στέγη, μονοκατοικία ή σημαντικό κεφάλαιο για μια πλήρη φωτοβολταϊκή εγκατάσταση.
Τα συστήματα των 800 Watt είναι πολύ μικρότερα, οικονομικότερα και απλούστερα, όμως η πραγματική τους αξία θα κριθεί από την ποιότητα της εγκατάστασης και το πόσο μεγάλο μέρος της παραγωγής μπορεί πράγματι να καταναλωθεί μέσα στο σπίτι.
Για κάποιον που διαθέτει μπαλκόνι με καλή έκθεση στον ήλιο και σημαντική ημερήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, τα νέα φωτοβολταϊκά μπορούν να αποτελέσουν ένα επιπλέον εργαλείο για τη σταδιακή μείωση του λογαριασμού.
