Η Ευρώπη ενισχύει την ετοιμότητά της απέναντι σε κρίσεις και υβριδικές απειλές
Σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες επιταχύνουν τα σχέδια πολιτικής προστασίας, στρατιωτικής ετοιμότητας και θωράκισης κρίσιμων υποδομών. Η εξέλιξη συνδέεται με τον πόλεμο στην Ουκρανία, τις ανησυχίες για κυβερνοεπιθέσεις και σαμποτάζ, αλλά και με τον φόβο περιστατικών που θα μπορούσαν να δοκιμάσουν τα αντανακλαστικά του ΝΑΤΟ.
Η Συμμαχία δημοσιοποίησε στις 15 Σεπτεμβρίου τις Baseline Requirements for Resilience 2026, ζητώντας από τα κράτη-μέλη να έχουν σχέδια για τη συνέχεια της λειτουργίας κυβερνήσεων, ενέργειας, επικοινωνιών, μεταφορών, υγειονομικών υπηρεσιών και εφοδιασμού σε τρόφιμα και νερό ακόμη και σε συνθήκες σοβαρής κρίσης ή σύγκρουσης.
Η νέα έμφαση του ΝΑΤΟ στην «ανθεκτικότητα»
Η έννοια της ανθεκτικότητας έχει πλέον αποκτήσει κεντρική θέση στον σχεδιασμό του ΝΑΤΟ. Η Συμμαχία αναφέρει ότι οι σύγχρονες απειλές δεν περιορίζονται σε μια συμβατική στρατιωτική επίθεση, αλλά περιλαμβάνουν επίσης κυβερνοεπιθέσεις, σαμποτάζ, προβλήματα στις αλυσίδες εφοδιασμού και πλήγματα σε κρίσιμες υποδομές.
Στις απαιτήσεις του 2026 περιλαμβάνεται ρητά η ανάγκη διατήρησης αποθεμάτων και εναλλακτικών λύσεων για τρόφιμα, νερό, φάρμακα, ενέργεια και επικοινωνίες, ώστε οι κοινωνίες να μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν ακόμη και υπό παρατεταμένη πίεση.
Ανησυχία για drones και υβριδικές επιθέσεις
Η ένταση είναι ιδιαίτερα αισθητή στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ. Ο πρωθυπουργός της Πολωνίας Ντόναλντ Τουσκ έχει προειδοποιήσει δημόσια για τον κίνδυνο επιθέσεων με drones ή πυραύλους σε έδαφος χωρών της Συμμαχίας, οι οποίες θα μπορούσαν να παρουσιαστούν ως «ατυχήματα». Η συγκεκριμένη εκτίμηση αποδίδεται στην πολωνική κυβέρνηση και δεν συνιστά επιβεβαίωση ότι έχει ληφθεί συγκεκριμένη απόφαση για τέτοια επίθεση από τη Ρωσία.
Την ίδια ώρα, ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών εκφράζουν αυξημένη ανησυχία για δραστηριότητες σαμποτάζ και άλλες επιχειρήσεις χαμηλότερης έντασης. Υπάρχουν, πάντως, διαφορετικές εκτιμήσεις μεταξύ ευρωπαϊκών υπηρεσιών για το πόσο άμεσος είναι ο κίνδυνος μιας ευρύτερης στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Η Πολωνία ζητά ισχυρότερη αμερικανική παρουσία
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η συζήτηση για την αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Πολωνία. Στις 17 Σεπτεμβρίου ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι έχει σημειωθεί πρόοδος προς την κατεύθυνση δημιουργίας μόνιμης βάσης του αμερικανικού στρατού στην Πολωνία.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί οριστική συμφωνία ούτε συγκεκριμένη τοποθεσία. Οι αμερικανικές δυνάμεις που βρίσκονται σήμερα στην Πολωνία υπηρετούν κυρίως σε καθεστώς εκ περιτροπής ανάπτυξης.
Η Βαρσοβία βρίσκεται παράλληλα σε αυξημένη στρατιωτική ετοιμότητα. Στις 21 Σεπτεμβρίου ενεργοποιήθηκαν πολωνικά και συμμαχικά αεροσκάφη, καθώς και συστήματα αεράμυνας και ραντάρ, λόγω νέων ρωσικών αεροπορικών επιθέσεων στην Ουκρανία κοντά στα πολωνικά σύνορα.
Από τον στρατό στην πολιτική προστασία
Η προετοιμασία, πάντως, δεν περιορίζεται στις Ένοπλες Δυνάμεις.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επανεξετάζουν σταδιακά τα συστήματα πολιτικής άμυνας, την προστασία κρίσιμων εγκαταστάσεων και τη δυνατότητα των κοινωνιών να λειτουργήσουν σε συνθήκες μεγάλης διακοπής ηλεκτροδότησης, προβλημάτων στις τηλεπικοινωνίες ή διαταραχής της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Η λογική που υιοθετεί πλέον το ΝΑΤΟ είναι ότι η στρατιωτική αποτροπή εξαρτάται και από το πόσο ανθεκτικές είναι οι ίδιες οι κοινωνίες. Αν ένα κράτος μπορεί να διατηρήσει σε λειτουργία νοσοκομεία, δίκτυα ηλεκτρισμού, επικοινωνίες, μεταφορές και παροχή τροφίμων και νερού, περιορίζονται οι συνέπειες μιας υβριδικής ή στρατιωτικής επίθεσης.
Όχι «γενική επιστράτευση», αλλά σαφής αλλαγή σχεδιασμού
Η εικόνα που διαμορφώνεται στην Ευρώπη δεν σημαίνει ότι έχει επιβεβαιωθεί άμεση γενικευμένη πολεμική σύγκρουση. Δείχνει όμως ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και το ΝΑΤΟ αντιμετωπίζουν πλέον πολύ σοβαρότερα σενάρια που πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν λιγότερο πιθανά.
Καταφύγια, εφεδρικά συστήματα ηλεκτροδότησης, αποθέματα τροφίμων και φαρμάκων, προστασία δικτύων επικοινωνίας και αυξημένη στρατιωτική παρουσία στην ανατολική Ευρώπη αποτελούν πλέον κομμάτια του ίδιου σχεδιασμού: τη δυνατότητα μιας χώρας να συνεχίσει να λειτουργεί ακόμη και υπό συνθήκες μεγάλης κρίσης.
Αυτό είναι και το βασικό μήνυμα των νέων κατευθύνσεων του ΝΑΤΟ για το 2026: στρατιωτική άμυνα και πολιτική προστασία αντιμετωπίζονται όλο και περισσότερο ως δύο πλευρές της ίδιας στρατηγικής.
Διαβάστε επίσης: Όλα τα νέα της ημέρας στο Rodosreport.gr
