Εγκαινιάστηκε η Λαϊκή Πινακοθήκη «Καίτη Καραγιάννη» στην Κρητηνία – Ένα ζωντανό ταξίδι στη μνήμη και την παράδοση της Ρόδου
Σε μια ιδιαίτερα συγκινητική και συμβολική εκδήλωση πραγματοποιήθηκαν τα εγκαίνια της Λαϊκής Πινακοθήκης «Καίτη Καραγιάννη» στην Κρητηνία, ενός νέου πολιτιστικού χώρου αφιερωμένου στο έργο της σπουδαίας λαϊκής ζωγράφου που κατέγραψε με το πινέλο της την ιστορία, τα ήθη και τις καθημερινές στιγμές της ροδίτικης υπαίθρου. Η δημιουργία της πινακοθήκης αποτελεί ένα σημαντικό πολιτιστικό γεγονός για τη Ρόδο και μια έμπρακτη αναγνώριση της προσφοράς της Καίτης Καραγιάννη στη διατήρηση της τοπικής λαϊκής κληρονομιάς.
Η τελετή των εγκαινίων συγκέντρωσε πλήθος κατοίκων, εκπροσώπων φορέων και επισκεπτών που θέλησαν να τιμήσουν τη μνήμη και το έργο και την μνήμη της δημιουργού. Ανάμεσα στους παρευρισκόμενους ήταν ο Μάνος Κόνσολας και ο Νικόλαος Τσουκαλάς, οι οποίοι συνεχάρησαν τους συντελεστές της πρωτοβουλίας και υπογράμμισαν τη σημασία της διατήρησης και ανάδειξης της πολιτιστικής ταυτότητας των χωριών της Ρόδου.
Η Καίτη Καραγιάννη, που γεννήθηκε στην Κρητηνία το 1928, ξεκίνησε να ασχολείται με τη ζωγραφική σε προχωρημένη ηλικία, καταφέρνοντας ωστόσο να δημιουργήσει ένα ξεχωριστό καλλιτεχνικό αποτύπωμα. Μέσα από τα έργα της αποτύπωσε σκηνές της αγροτικής ζωής, παραδοσιακά επαγγέλματα, γάμους, γιορτές, έθιμα και στιγμές της καθημερινότητας μιας εποχής που σήμερα έχει σχεδόν χαθεί.
Στη νέα πινακοθήκη φιλοξενούνται δεκάδες έργα της, τα οποία λειτουργούν ως πολύτιμα τεκμήρια λαϊκής ιστορίας και πολιτισμού. Κάθε πίνακας αποτελεί μια μικρή αφήγηση της ζωής στα χωριά κατά τις δεκαετίες του 1930 έως και του 1960, μεταφέροντας στους νεότερους εικόνες και βιώματα που διαφορετικά θα χάνονταν στο πέρασμα του χρόνου.
Η ίδρυση της Λαϊκής Πινακοθήκης «Καίτη Καραγιάννη» αναμένεται να αποτελέσει σημείο αναφοράς για την πολιτιστική ζωή της περιοχής προσφέροντας στους επισκέπτες μια μοναδική ευκαιρία γνωριμίας με την ιστορία, την παράδοση και την αυθεντική ψυχή της ροδίτικης υπαίθρου.
Σε ένα συγκινητικό χαιρετισμό ,
εκπροσωπώντας την οικογένεια, η Καίτη Καραγιάννη, Ψυχολόγος – Εικαστική Ψυχοθεραπεύτρια παιδιών και εφήβων, εγγονή της ζωγράφου , παρουσίασε την αυτοδίδακτη πορεία της που ξεκίνησε σε μεγάλη ηλικία, αποτυπώνοντας μέσα από τα έργα της σκηνές της καθημερινής ζωής, τα ήθη και τα έθιμα της παλιάς Κρητηνίας. Η τέχνη της λειτουργούσε ως προσωπική έκφραση και διέξοδος, ενώ παράλληλα διασώζει σημαντικά στοιχεία της πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου. Η εγγονή της μοιράζεται προσωπικές αναμνήσεις και τονίζει ότι η δημιουργία της πινακοθήκης συμβάλλει ώστε η μνήμη και το έργο της Καίτης Καραγιάννη να παραμείνουν ζωντανά για τις επόμενες γενιές.
Εγκαίνια πινακοθήκης «Καίτη Καραγιάννη» 24 Μαΐου 2026 Ομιλία Καίτη Καραγιάννη, Ψυχολόγος – Εικαστική Ψυχοθεραπεύτρια παιδιών και εφήβων, εγγονή της ζωγράφου.
Σήμερα είναι μια ημέρα χαράς για τον τόπο μας και βαθείας συγκίνησης για την οικογένεια μου. Είναι μια σημαντική ημέρα έμπρακτης αναγνώρισης του εικαστικού έργου της γιαγιάς μου. Θέλουμε να ευχαριστήσουμε από καρδιάς τον Πολιτιστικό σύλλογο της Κρητηνίας που εργάστηκε επί σειρά ετών για να στηθεί η πινακοθήκη και όλους εσάς που είστε κοντά μας και στηρίζετε αυτήν την προσπάθεια με την παρουσία σας. Η εικαστική αποτύπωση της Κρητηνέζας ζωγράφου Καίτης Καραγιάννη στέκεται επάξια πλάι στη δουλειά μεγάλων λαϊκών ναΐφ αυτοδίδακτων ζωγράφων που βρίσκονται σε ιδιωτικές γκαλερί και μουσεία όλης της χώρας μας. Κατά την άποψη μου, οι πίνακές της θυμίζουν τις περιγραφικές σκηνές καθημερινού βίου του γνωστού Θεόφιλου (1970-1934) από την Λέσβο και τη λεπτομέρεια των τοπίων του Υδραίου ψαρά Ράππα (1905-1976), που είχε και αυτός ένα όψιμο δημιουργικό ξεκίνημα στα 55 έτη. Χωρίς καλλιτεχνική εκπαίδευση, χωρίς να γνωρίζει καν την ύπαρξη των παραπάνω λαϊκών ζωγράφων που προηγήθηκαν από εκείνη, η Καίτη Καραγιάννη αρχίζει και σκιτσάρει στα 65 της χρόνια και σιγά-σιγά γεμίζει ακουαρέλες και καμβάδες με την υποστήριξη των στενών συγγενών της, πάντα πάνω στο κεντρικό τραπέζι του σπιτιού της. Πλάι στο σύζυγο της Σάββα, μετράει πέντε παιδιά και 9 εγγόνια. Εσωστρεφής, έχοντας σταματήσει τις αγροτικές δουλειές, δύσκολα φεύγει απο την άνεση του σπιτιού και του κήπου της. Δυναμική και με αδιαπραγμάτευτες αξίες, φροντίζει το νοικοκυριό της και ενώνει την οικογένεια τις Κυριακές. Η εικαστική έκφραση είναι πρωτίστως μια υπόθεση προσωπική: γίνεται τρόπος διαχείρισης επώδυνων συναισθημάτων, απόδραση από τις προκλήσεις της ζωής και αναπόληση παιδικής ξεγνοιασιάς. «Εμένα με ικανοποία και τα κάνα για λογαριασμό μου… για ατομική μου εκτόνωση» θα έλεγε στον δημοσιογράφο Αριστείδη Μιαούλη στο εκτενές αφιέρωμα του Θάρρι. Μέσα σε περίπου 40 έργα αποτυπώνει τις χαρές ναι τις γιορτινές στιγμές των παιδικών και νεανικών της χρόνων και μαζί τα ήθη και τα έθιμα των χωριών της Ρόδου μιας άλλης εποχής. Χωρίς κινητό, Ίντερνετ και ΑΙ, η ζωγράφος Καίτη Καραγιάννη δημιουργεί κυρίως από μνήμης γυναίκες με παραδοσιακές φορεσιές, σκηνές από την αγροτική ζωή και σημαντικά κοινωνικά γεγονότα, καταγράφοντας ταυτόχρονα την αρχιτεκτονική της εποχής. Με νοσταλγική ειλικρίνεια, ζωντανά χρώματα, σχολαστική λεπτομέρεια στη θεματολογία και απλότητα σε σχήματα και προοπτική, η τέχνη vαΐφ (Naïve art), η λαϊκή τέχνη της Καίτης Καραγιάννης μας κάνει να αναπολούμε αλλά και μας εμπνέει να συνεχίσουμε την παράδοση και να βρούμε τρόπους να έχουμε πρόσβαση στην πολιστική μας κληρονομιά. Ως εγγονή της, θυμάμαι τα καλοκαίρια να συναντώ από τη μια την σύγχρονη Κρητηνία και από την άλλη την Ρόδο της γιαγιάς μου μέσα από τους πίνακες και τα κείμενά της. Γιατί όταν δεν ζωγράφιζε η Καίτη Καραγιάννη έγραφε σε ένα τετράδιο που είχε πάντα κοντά της. Άφηνε απλόχερα έναν πολιτιστικό πλούτο χωρίς να το λογαριάζει έτσι. Συμμετείχε συστηματικά μέχρι τον θάνατό της σε μια άλλη σημαντική δράση του πολιτιστικού συλλόγου του χωριού, την εφημερίδα «τα Καστελλενά μαντάτα» που επιμελείται ο κ. Μαριεττάκης. Πλήρης ημερών – αν ποτέ μπορεί κανείς να πει κάτι τέτοιο – η ζωγράφος Καίτη Καραγιάννη χαιρέτισε τα παιδιά της και τους συζύγους τους, τα εγγόνια και τα δισέγγονα της στα 93 της χρόνια. Η ιστορία τέχνης είναι γεμάτη από καλλιτέχνες των οποίων η αξία αναγνωρίστηκε μετά θάνατον. Εκείνη όμως είχε την τύχη να δει τους ανθρώπους του τόπου της να εκτιμούν και να αναδεικνύουν τη δημιουργικότητά της. Θυμόμαστε την πρόσκληση από τον πρόεδρο της κοινότητας Μανώλη Πιτροπάκη να ενταχθούν τα έργα της στο λαογραφικό μας μουσείο, την πρώτη συνέντευξη στο ΤV4 στην κ. Γλεντή, την προβολή της στην ΕΡΤ, τη συμμετοχή της στις εκδηλώσεις του πολιτιστικού συλλόγου της Κρητηνίας και του Έμπωνα, τα σκηνικά στα θεατρικά έργα, την αναδρομική της έκθεση με αφορμή τα εγκαίνια της βιβλιοθήκης, τη συμμετοχή της στην ομαδική έκθεση εικαστικού συλλόγου Ρόδου στην Καλλιθέα. Πιστεύω όμως βαθειά πως μέσα από αυτήν εδώ τη σημαντική πρωτοβουλία, καταφέρνουμε όλοι μαζί η ζωγράφος Καίτη Καραγιάννη να μην ξεχαστεί, αλλά να παραμείνει στη συλλογική μας μνήμη για να συνεχίσει με τα έργα της να αφηγείται ιστορίες που τόσο πολύ αγαπούσε, στα παιδιά μας, τα εγγόνια μας και τα δισέγγονά μας…
