Η επιστροφή των υπουργών στα γραφεία τους από σήμερα, Δευτέρα 17 Αυγούστου, σηματοδοτεί ουσιαστικά και την έναρξη της πολιτικής περιόδου που οδηγεί στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, με το Μέγαρο Μαξίμου να περνά πλέον στην τελική επεξεργασία των μέτρων που θα ανακοινώσει ο πρωθυπουργός.
Η φετινή ΔΕΘ αποκτά ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα, καθώς δεν αποτελεί μόνο το παραδοσιακό βήμα εξαγγελιών για την οικονομία. Βρίσκεται χρονικά πολύ κοντά στον εκλογικό ορίζοντα του 2027 και αναμένεται να αποτελέσει το σημείο από το οποίο η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να διαμορφώσει το πολιτικό και οικονομικό αφήγημα με το οποίο θα κινηθεί προς τις επόμενες εθνικές κάλπες.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα πακέτο παρεμβάσεων που εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει τα 2 δισ. ευρώ, με τις τελικές αποφάσεις να αναμένονται μέσα στις επόμενες ημέρες.
Οι αποφάσεις πριν από τη Θεσσαλονίκη
Το κυβερνητικό επιτελείο βρίσκεται ήδη σε συνεχείς συσκέψεις με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, προκειμένου να οριστικοποιηθούν οι παρεμβάσεις, το δημοσιονομικό τους κόστος και ο χρόνος εφαρμογής τους.
Κρίσιμος σταθμός θεωρείται η 27η Αυγούστου, οπότε ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να βρεθεί στη Θεσσαλονίκη για την καθιερωμένη συνάντηση με τους παραγωγικούς φορείς.
Μέχρι τότε το μεγαλύτερο μέρος του οικονομικού σχεδιασμού θα πρέπει να έχει κλείσει, ώστε στη συνέχεια να πάρει την τελική του μορφή πριν από την παρουσία του πρωθυπουργού στο βήμα της 90ής ΔΕΘ.
Παροχές δύο ταχυτήτων
Το κυβερνητικό σχέδιο φαίνεται να χωρίζεται χρονικά σε δύο βασικές φάσεις.
Ένα πρώτο μέρος των μέτρων εξετάζεται να εφαρμοστεί πριν ολοκληρωθεί το 2026, ώστε οι πολίτες να δουν άμεσα ορισμένες οικονομικές παρεμβάσεις.
Μεταξύ των σεναρίων που βρίσκονται υπό επεξεργασία περιλαμβάνεται και νέα ενίσχυση για τα καύσιμα, η οποία θα μπορούσε να δοθεί μέσα στο φθινόπωρο, πιθανότατα τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο.
Παράλληλα εξετάζονται πρόσθετες παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να ενισχύσουν το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών κατά τους τελευταίους μήνες του έτους.
Το μεγαλύτερο μέρος του πακέτου, ωστόσο, αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή από τον Ιανουάριο του 2027.
Το βλέμμα στις κάλπες
Ο χρόνος εφαρμογής των μέτρων αποκτά σαφές πολιτικό ενδιαφέρον.
Εφόσον οι εθνικές εκλογές πραγματοποιηθούν την άνοιξη του 2027, οι περισσότερες οικονομικές παρεμβάσεις θα έχουν ήδη αρχίσει να αποτυπώνονται για αρκετούς μήνες στο εισόδημα και στην καθημερινότητα των πολιτών.
Με αυτόν τον τρόπο η κυβέρνηση επιδιώκει να συνδέσει τη θετική πορεία της οικονομίας με συγκεκριμένες παρεμβάσεις προς την κοινωνία, χωρίς, σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, να ξεπεραστούν τα δημοσιονομικά περιθώρια.
Μισθωτοί και συνταξιούχοι βρίσκονται στον πυρήνα των σχεδιασμών, ενώ παρεμβάσεις εξετάζονται επίσης για ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες, νέους και τη μεσαία τάξη.
Το οικονομικό μείγμα αναμένεται να περιλαμβάνει τόσο άμεσες ενισχύσεις όσο και φορολογικές ελαφρύνσεις.
Η ΔΕΘ ως αφετηρία της προεκλογικής περιόδου
Αν και κυβερνητικά στελέχη αποφεύγουν να παρουσιάζουν τη ΔΕΘ ως αφετηρία μιας επίσημης προεκλογικής περιόδου, η χρονική συγκυρία δύσκολα μπορεί να αποσυνδεθεί από τις εκλογές.
Η κυβέρνηση θα επιχειρήσει μέσα από τις εξαγγελίες της Θεσσαλονίκης να δημιουργήσει ένα πλαίσιο παρεμβάσεων που δεν θα εξαντλείται στους επόμενους μήνες, αλλά θα παρουσιάζει μια συνολική εικόνα για την επόμενη περίοδο.
Για τον λόγο αυτό ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να παρουσιάσει και έναν ευρύτερο σχεδιασμό με ορίζοντα το 2030, επιχειρώντας να δώσει στις φετινές εξαγγελίες χαρακτήρα μακροπρόθεσμου κυβερνητικού προγράμματος.
Με άλλα λόγια, το μήνυμα που θα επιχειρήσει να εκπέμψει το Μέγαρο Μαξίμου είναι ότι η ΔΕΘ δεν αφορά μόνο το τι θα δοθεί μέσα στο 2026 και το 2027, αλλά και το ποια Ελλάδα θέλει να παρουσιάσει η κυβέρνηση για την επόμενη τετραετία.
Ανεβαίνουν οι τόνοι απέναντι στην αντιπολίτευση
Παράλληλα με τις οικονομικές ανακοινώσεις, προετοιμάζεται και το πολιτικό πεδίο της αντιπαράθεσης.
Η κυβέρνηση αναμένεται να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στο ζήτημα της κοστολόγησης των προτάσεων των κομμάτων της αντιπολίτευσης, αντιπαραβάλλοντας το δικό της πρόγραμμα ως δημοσιονομικά μετρημένο και εφαρμόσιμο.
Στο πλαίσιο αυτό ιδιαίτερος ρόλος αποδίδεται στο Εθνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, μέσω του οποίου μπορεί να ελέγχεται το κόστος των προτεινόμενων οικονομικών μέτρων.
Η συζήτηση για το ποιος μπορεί να υποσχεθεί τι και κυρίως πώς θα χρηματοδοτηθούν οι προεκλογικές δεσμεύσεις αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά πεδία πολιτικής σύγκρουσης τους επόμενους μήνες.
Μια ΔΕΘ διαφορετική από τις προηγούμενες
Η φετινή παρουσία του πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη έχει συνεπώς διπλό χαρακτήρα.
Από τη μία πλευρά βρίσκεται ένα οικονομικό πακέτο που μπορεί να αγγίξει τα 2 δισ. ευρώ και από την άλλη ένας ολοένα και πιο έντονος πολιτικός σχεδιασμός με φόντο τις εθνικές εκλογές του 2027.
Οι επόμενες δέκα ημέρες θα είναι καθοριστικές για το ποια από τα μέτρα που βρίσκονται σήμερα στο τραπέζι θα πάρουν τελικά το πράσινο φως.
Και μπορεί η κυβέρνηση να μιλά για σχεδιασμό μέχρι το 2030, όμως πολιτικά το πρώτο μεγάλο ορόσημο βρίσκεται πολύ πιο κοντά.
