Το πιο κρίσιμο διάστημα της αντιπυρικής περιόδου στην Ελλάδα εντοπίζεται από τα μέσα Ιουλίου έως και το τέλος του δεύτερου δεκαημέρου του Αυγούστου, όταν οι συνθήκες ευνοούν περισσότερο την εκδήλωση και τη γρήγορη εξάπλωση μεγάλων δασικών πυρκαγιών.
Αυτό καταδεικνύει ανάλυση του meteo.gr του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, η οποία βασίστηκε στην εξέταση των σοβαρότερων πυρκαγιών που σημειώθηκαν στη χώρα από το 2007 μέχρι σήμερα.
Οι μεγαλύτερες πυρκαγιές συγκεντρώνονται σε διάστημα έξι εβδομάδων
Σύμφωνα με τα δεδομένα της ανάλυσης, οι 23 μεγαλύτερες δασικές πυρκαγιές της εξεταζόμενης περιόδου εκδηλώθηκαν μέσα σε ένα χρονικό παράθυρο περίπου έξι εβδομάδων.
Πρόκειται για το διάστημα από το δεύτερο δεκαήμερο του Ιουλίου έως και το τρίτο δεκαήμερο του Αυγούστου, το οποίο αναδεικνύεται ως η πιο επικίνδυνη φάση κάθε καλοκαιριού για την εκδήλωση ακραίων πυρκαγιακών φαινομένων.
Την περίοδο αυτή η βλάστηση έχει χάσει μεγάλο μέρος της υγρασίας της, οι θερμοκρασίες βρίσκονται συνήθως σε πολύ υψηλά επίπεδα και οι ισχυροί άνεμοι μπορούν να μετατρέψουν ακόμη και μια μικρή εστία σε ανεξέλεγκτο μέτωπο μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Ο επικίνδυνος συνδυασμός ζέστης, ξηρασίας και ανέμων
Οι επιστήμονες εξηγούν ότι η παρατεταμένη ζέστη και η απουσία βροχοπτώσεων προκαλούν έντονη ξήρανση της καύσιμης ύλης. Χόρτα, θάμνοι, πεσμένα κλαδιά και δασική βλάστηση γίνονται εξαιρετικά εύφλεκτα, αυξάνοντας σημαντικά την ταχύτητα διάδοσης μιας πυρκαγιάς.
Όταν στις συνθήκες αυτές προστεθούν οι ισχυροί άνεμοι, η συμπεριφορά της φωτιάς μπορεί να γίνει ιδιαίτερα επιθετική και απρόβλεπτη, δυσχεραίνοντας το έργο των πυροσβεστικών δυνάμεων.
Το συγκεκριμένο μετεωρολογικό περιβάλλον θεωρείται καθοριστικό για την ανάπτυξη μεγάλων πυρκαγιών, οι οποίες μπορούν να καλύψουν τεράστιες εκτάσεις και να απειλήσουν μέσα σε λίγες ώρες κατοικημένες περιοχές.
Μεγάλες φωτιές και εκτός της κορύφωσης του καλοκαιριού
Παρότι η πλειονότητα των σοβαρότερων περιστατικών συγκεντρώνεται μεταξύ Ιουλίου και Αυγούστου, η έρευνα καταγράφει και σημαντικές εξαιρέσεις.
Ανάμεσά τους βρίσκεται η μεγάλη πυρκαγιά της Πάρνηθας στα τέλη Ιουνίου του 2007, η καταστροφική φωτιά στον Σχίνο Κορινθίας τον Μάιο του 2021 και η εκτεταμένη πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στην Κορινθία στα τέλη Σεπτεμβρίου του 2024.
Τα περιστατικά αυτά δείχνουν ότι ο κίνδυνος δεν περιορίζεται πλέον αποκλειστικά στην καρδιά του καλοκαιριού και ότι μεγάλες δασικές πυρκαγιές μπορούν να εκδηλωθούν τόσο νωρίτερα όσο και αρκετά αργότερα.
Μεγαλώνει η διάρκεια της αντιπυρικής απειλής
Το meteo.gr επισημαίνει ότι η κλιματική αλλαγή μεταβάλλει σταδιακά τα χαρακτηριστικά της αντιπυρικής περιόδου στην Ελλάδα.
Οι υψηλές θερμοκρασίες εμφανίζονται νωρίτερα, τα ξηρά διαστήματα διαρκούν περισσότερο και οι ευνοϊκές για την εξάπλωση της φωτιάς συνθήκες μπορεί να διατηρηθούν μέχρι και το φθινόπωρο.
Έτσι, το παραδοσιακό χρονικό πλαίσιο υψηλού κινδύνου διευρύνεται, αυξάνοντας τις απαιτήσεις για επιτήρηση, πρόληψη και ετοιμότητα των αρμόδιων υπηρεσιών για μεγαλύτερο διάστημα μέσα στο έτος.
Ποιες πυρκαγιές εξετάστηκαν
Για τη μελέτη αναλύθηκαν όλες οι δασικές πυρκαγιές που έκαψαν περισσότερα από 40.000 στρέμματα από το 2007 μέχρι σήμερα.
Στα δεδομένα συμπεριλήφθηκε και η φονική πυρκαγιά στο Μάτι, παρά το γεγονός ότι η καμένη έκταση ήταν μικρότερη, λόγω των τραγικών συνεπειών της και της ιδιαίτερης σημασίας της για την ιστορία των φυσικών καταστροφών στη χώρα.
Τα ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη ενισχυμένων μέτρων πρόληψης καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, με ακόμη μεγαλύτερη ετοιμότητα κατά τις έξι εβδομάδες στις οποίες συγκεντρώνεται ο υψηλότερος κίνδυνος.
