Στο τελικό στάδιο φαίνεται πως εισέρχεται η διαδικασία ανανέωσης της στρατηγικής συμφωνίας αμυντικής Η ελληνογαλλική σύμπλευση στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, στέλνοντας σαφές σήμα και προς την Τουρκία, ότι Αθήνα και Παρίσι κινούνται σε σταθερή γραμμή συνεργασίας. Η Αθήνα αναμένεται να υποδεχτεί τον πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας, Εμανουέλ Μακρόν, λίγες ημέρες μετά το Πάσχα. Σύμφωνα με όσα μεταφέρονται από δημοσίευμα της «Καθημερινής», το ταξίδι τοποθετείται στις 22 ή 23 Απριλίου, ημερομηνίες κατά τις οποίες προβλέπεται να «κλειδώσει» με υπογραφές η ανανέωση της Συμφωνίας Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης για Άμυνα και Ασφάλεια, που λήγει μέσα στη χρονιά.
Ωστόσο, η νέα συμφωνία δεν θα είναι απλώς μια τυπική παράταση. Κυβερνητικές πηγές αφήνουν να εννοηθεί ότι θα εμπλουτιστεί με ειδικό παράρτημα ή αυτόνομο μνημόνιο κατανόησης, με επίκεντρο την αμυντική καινοτομία. Από την ελληνική πλευρά θα συμμετέχει το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας, ενώ από τη γαλλική η Agence de l’innovation de défense, ο φορέας που λειτούργησε ως μοντέλο για τη δημιουργία του ελληνικού. Στόχος αυτής της «γέφυρας» είναι να συνδεθούν τεχνολογικά οικοσυστήματα, ερευνητικά ιδρύματα και αμυντικές βιομηχανίες των δύο χωρών, ώστε να επιταχυνθεί η ανάπτυξη νέων εφαρμογών, συστημάτων και δυνατοτήτων.
Υπενθυμίζεται ότι από τα τέλη Σεπτεμβρίου 2021 βρίσκεται σε ισχύ η ελληνογαλλική αμυντική συμφωνία, η οποία μέσω του άρθρου 2 προβλέπει αμοιβαία συνδρομή ακόμη και στρατιωτικά, εφόσον οι δύο πλευρές διαπιστώσουν από κοινού ότι μία από αυτές απειλείται άμεσα ή δέχεται επίθεση από τρίτο κράτος.
Όταν το κείμενο υπογράφηκε πριν περίπου τέσσερα χρόνια, αντιμετωπίστηκε ως ξεκάθαρη πολιτικο-στρατηγική «ομπρέλα» του Παρισιού προς την Αθήνα, ιδιαίτερα υπό το βάρος των τουρκικών πιέσεων. Τώρα, με τον χρόνο να μετρά αντίστροφα μέχρι τις νέες υπογραφές, η ελληνική πλευρά φέρεται να επιδιώκει πιο ισχυρές διατυπώσεις, ώστε να καταστεί ακόμη πιο δεσμευτικός ο χαρακτήρας της συμφωνίας.
Από την άλλη, το Παρίσι εμφανίζεται να θεωρεί ότι το ισχύον πλαίσιο είναι ήδη επαρκές. Η γαλλική γραμμή εστιάζει στη διατήρηση της βασικής πρόνοιας για αμοιβαία αμυντική συνδρομή σε περίπτωση προσβολής κυριαρχίας ή εδαφικής ακεραιότητας, προτείνοντας ανανέωση χωρίς ουσιώδεις αλλαγές και με διάρκεια πέντε ετών, δηλαδή έως το 2031.
Η επιλογή αυτή συνδέεται και με τις εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες της Γαλλίας. Μια πλήρης επαναδιαπραγμάτευση θα μπορούσε να ανοίξει δύσκολο κύκλο κοινοβουλευτικών διαδικασιών, με κίνδυνο καθυστερήσεων είτε λόγω γραφειοκρατίας είτε λόγω απαιτήσεων κύρωσης από τη γαλλική Εθνοσυνέλευση. Σε ένα περιβάλλον πολιτικής ρευστότητας, το Ελιζέ δείχνει να προτιμά τη λύση της συνέχειας και της ταχύτητας.
Σε πρακτικό επίπεδο, πάντως, η συνεργασία έχει ήδη μεταφραστεί σε συγκεκριμένα βήματα: η Ελλάδα έχει προχωρήσει στην απόκτηση 24 μαχητικών Rafale και τεσσάρων φρεγατών FDI HN, με την πρώτη, τον «Κίμων», να έχει ήδη παραληφθεί. Παράλληλα, η σύμπραξη «τρέχει» και επιχειρησιακά μέσα από κοινές εκπαιδεύσεις και ασκήσεις σε αέρα, θάλασσα και ξηρά.
Τέλος, διπλωματικές εκτιμήσεις συνδέουν μια νέα παρουσία του Εμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα με το ευρύτερο ευρωπαϊκό πλαίσιο: σε μια περίοδο έντονων ζυμώσεων για τη συνοχή και την κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η επίσκεψη θα μπορούσε να ενταχθεί σε πρωτοβουλίες που προωθούν βαθύτερη ευρωπαϊκή συνεργασία. Σε κάθε περίπτωση, η ανανέωση της ελληνογαλλικής συμφωνίας προδιαγράφεται ως κομβικό βήμα σε μια σχέση που τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί σε βασικό πυλώνα της ελληνικής αμυντικής και εξωτερικής στρατηγικής.
