Μια ιδιαίτερα σημαντική επιστημονική ανακάλυψη αναδεικνύει τη μοναδική βιοποικιλότητα της Ρόδου, καθώς περιγράφηκε επίσημα ένα νέο είδος σκορπιού από το νησί, με την ονομασία Euscorpius diagorasi sp. n., γνωστό και ως «σκορπιός του Διαγόρα». Η σχετική εργασία δημοσιεύθηκε τον Απρίλιο του 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Euscorpius.
Το νέο είδος προέρχεται από το δάσος γύρω από τον Άγιο Νικόλαο στο Φουντουκλί, στην περιοχή του Προφήτη Ηλία Ρόδου, όπου και εντοπίστηκε το μοναδικό αρσενικό δείγμα που αποτέλεσε τη βάση της περιγραφής. Σύμφωνα με τη μελέτη, το είδος φαίνεται να είναι εξαιρετικά σπάνιο, ενώ οι έως σήμερα καταγραφές του είναι ελάχιστες.
Ποιοι βρίσκονται πίσω από την ανακάλυψη
Πίσω από αυτή τη σημαντική ανακάλυψη βρίσκεται ο βιολόγος και ερευνητής Κωνσταντίνος Καλαεντζής, ο οποίος εντόπισε το μοναδικό αρσενικό άτομο το 2024, στο πλαίσιο της διδακτορικής του διατριβής στο Τμήμα Βιολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Στη δειγματοληψία συμμετείχε και ο Eleftherios Katsillis, όπως αναφέρεται και από τον ίδιο τον ερευνητή.
Η επίσημη επιστημονική περιγραφή του νέου είδους υπογράφεται από τους Konstantinos Kalaentzis και Francesco Frigioni, με τη συμμετοχή επίσης των Eliza Kaitetzidou, Alessio Iannucci και Alexandros Triantafyllidis. Η έρευνα βασίστηκε τόσο στη μορφολογική εξέταση του αρσενικού δείγματος και δύο θηλυκών ατόμων από το Natural History Museum of Crete, όσο και σε μοριακές αναλύσεις DNA barcoding και species delimitation, που επιβεβαίωσαν ότι πρόκειται για διακριτό νέο είδος.
Ο ολότυπος, δηλαδή το βασικό δείγμα αναφοράς του νέου είδους, κατατέθηκε στη συλλογή του Hydrobiological Station of Rhodes του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών, διασφαλίζοντας έτσι την επιστημονική τεκμηρίωση και τη δυνατότητα μελλοντικής μελέτης του.
Ένα πολύ σπάνιο είδος της Ροδιακής φύσης
Το Euscorpius diagorasi είναι ένας μικρός σκορπιός, μήκους περίπου 21 έως 25 χιλιοστών, με ανοιχτόχρωμο σώμα και πιο σκούρες, κοκκινωπές δαγκάνες. Βρέθηκε κάτω από τον φλοιό τραχείας πεύκης (Pinus brutia), γεγονός που δείχνει ότι συνδέεται με προστατευμένα μικροενδιαιτήματα σε υγρά δασικά οικοσυστήματα. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι πιθανότατα πρόκειται για δασόβιο είδος, το οποίο παραμένει εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστεί.
Η γενετική ανάλυση έδειξε ότι οι πληθυσμοί της Ρόδου σχηματίζουν μια σαφώς ξεχωριστή εξελικτική γραμμή, συγγενική αλλά διαφορετική από το Euscorpius vignai της Καρπάθου. Η ανακάλυψη αυτή ενισχύει την εικόνα της Ρόδου ως σημαντικού κέντρου ενδημισμού και βιοποικιλότητας στο νοτιοανατολικό Αιγαίο.
Η σημασία της ανακάλυψης
Οι συντάκτες της μελέτης υπογραμμίζουν ότι η Ρόδος αναδεικνύεται ολοένα και περισσότερο ως νησί με μοναδικά και τοπικά ενδημικά είδη. Παράλληλα, επισημαίνουν πως η εξάρτηση τέτοιων οργανισμών από ευαίσθητα δασικά μικροενδιαιτήματα καθιστά αναγκαία την προστασία τους, ιδιαίτερα σε μια εποχή όπου η κλιματική αλλαγή, η ξηρασία και οι πυρκαγιές απειλούν όλο και περισσότερο τα οικοσυστήματα του Αιγαίου.
