Με μια πολύ πιο επιθετική και απρόβλεπτη τακτική έχει ξεκινήσει η ΑΑΔΕ τους θερινούς φορολογικούς ελέγχους, ρίχνοντας ιδιαίτερο βάρος στα νησιά και στους προορισμούς με αυξημένη τουριστική κίνηση.
Η φιλοσοφία των ελέγχων έχει αλλάξει αισθητά. Τα συνεργεία δεν κινούνται πλέον αποκλειστικά μέσα στα όρια της περιοχής όπου υπηρετούν, ενώ η τεχνολογία δίνει στους ελεγκτές τη δυνατότητα να γνωρίζουν πολλά για μια επιχείρηση πριν καν περάσουν την πόρτα της.
Tablets, δεδομένα από POS και myDATA, συστήματα ανάλυσης κινδύνου, drones, αλλά και εφοριακοί που εμφανίζονται ως απλοί τουρίστες, συνθέτουν το φετινό επιχειρησιακό πλάνο.
Ελεγκτές που εμφανίζονται εκεί που δεν τους περιμένουν
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα κινητά κλιμάκια της ΑΑΔΕ, τα οποία μπορούν να μετακινούνται από τη μία περιοχή της χώρας στην άλλη.
Το σύστημα των λεγόμενων «ελεγκτών χωρίς σύνορα» επιτρέπει, για παράδειγμα, σε υπαλλήλους που υπηρετούν σε μία Περιφέρεια να πραγματοποιούν ελέγχους σε διαφορετικό νησί ή τουριστικό προορισμό.
Η πρακτική αυτή έχει καθιερωθεί τα τελευταία χρόνια με στόχο να περιοριστούν οι πιθανότητες διαρροής πληροφοριών πριν από έναν έλεγχο, αλλά και να αποφεύγονται προβλήματα που μπορεί να προκαλούν οι τοπικές γνωριμίες.
Έτσι, μια επιχείρηση δεν γνωρίζει ούτε πότε θα ελεγχθεί ούτε από πού μπορεί να προέρχεται το κλιμάκιο που θα εμφανιστεί.
Ρόδος και μεγάλοι τουριστικοί προορισμοί στο μικροσκόπιο
Το βάρος της θερινής επιχείρησης πέφτει κυρίως στις περιοχές όπου καταγράφεται μεγάλη οικονομική δραστηριότητα τους καλοκαιρινούς μήνες.
Μεταξύ των περιοχών που βρίσκονται ψηλά στον σχεδιασμό των ελέγχων είναι η Ρόδος, η Μύκονος, η Σαντορίνη, η Πάρος, η Νάξος, η Κέρκυρα, η Κρήτη, η Χαλκιδική, ο Πόρος και η Αίγινα.
Οι επιχειρήσεις δεν επιλέγονται πάντοτε τυχαία. Τα ηλεκτρονικά συστήματα της ΑΑΔΕ αναλύουν φορολογικά δεδομένα και δημιουργούν προφίλ κινδύνου, ώστε οι έλεγχοι να κατευθύνονται εκεί όπου εμφανίζονται ενδείξεις πιθανής παραβατικότητας.
2.252 έλεγχοι μέσα σε επτά ημέρες
Τα στοιχεία από το διάστημα 20 έως 26 Ιουλίου δείχνουν το μέγεθος της κινητοποίησης.
Μέσα σε μία μόνο εβδομάδα πραγματοποιήθηκαν 2.252 φορολογικοί έλεγχοι.
Σε 732 περιπτώσεις διαπιστώθηκαν παραβάσεις, με το ποσοστό παραβατικότητας να διαμορφώνεται στο 37,42%.
Με άλλα λόγια, περισσότερο από μία στις τρεις επιχειρήσεις που ελέγχθηκαν παρουσίασε κάποια φορολογική παράβαση.
Ο ελεγκτής γνωρίζει τα στοιχεία πριν φτάσει στην επιχείρηση
Ένα από τα σημαντικότερα όπλα της ΑΑΔΕ είναι πλέον η άμεση πρόσβαση των ελεγκτών στα ψηφιακά δεδομένα.
Μέσω tablets και της εφαρμογής ΕΛΕΓΧΟΣlive, τα κλιμάκια μπορούν να βλέπουν στοιχεία από το myDATA, τις συναλλαγές μέσω POS, τις δηλώσεις ΦΠΑ και άλλες πληροφορίες που αφορούν τη φορολογική εικόνα μιας επιχείρησης.
Έτσι, πριν ακόμη ξεκινήσει ο επιτόπιος έλεγχος, μπορούν να έχουν εντοπιστεί ασυνήθιστες αποκλίσεις ή στοιχεία που χρειάζονται περαιτέρω διερεύνηση.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η χρήση εργαλείων ανάλυσης δεδομένων και Τεχνητής Νοημοσύνης.
Απότομες μεταβολές στον δηλωμένο τζίρο, ασυνήθιστες συναλλαγές ή διαφορές μεταξύ των ηλεκτρονικών δεδομένων μπορούν να ανεβάσουν μια επιχείρηση ψηλότερα στη λίστα προτεραιότητας για έλεγχο.
Οι εφοριακοί που παριστάνουν τους τουρίστες
Από τα πιο χαρακτηριστικά εργαλεία του νέου μοντέλου είναι οι έλεγχοι με τη μέθοδο του «μυστικού πελάτη».
Οι εφοριακοί εμφανίζονται ως κανονικοί καταναλωτές. Μπορούν να καθίσουν σε εστιατόριο ή καφέ, να παραγγείλουν ποτό σε beach bar, να αγοράσουν προϊόν ή να χρησιμοποιήσουν κάποια τουριστική υπηρεσία.
Κατά τη διάρκεια της συναλλαγής παρακολουθούν εάν εκδίδεται η νόμιμη απόδειξη και εάν τηρούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες.
Μόλις ολοκληρωθεί η συναλλαγή αποκαλύπτουν την ιδιότητά τους και, όπου υπάρχουν ενδείξεις παράβασης, ακολουθεί εκτεταμένος έλεγχος της επιχείρησης.
Στο επίκεντρο βρίσκονται κυρίως επιχειρήσεις εστίασης, καφέ και μπαρ, beach bars, ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια και βίλες, εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων, επιχειρήσεις θαλάσσιων δραστηριοτήτων και καταστήματα λιανικής.
Πάνω από 13.000 παραβάσεις σε μία εβδομάδα
Τα ευρήματα δείχνουν ότι το πρόβλημα της φορολογικής παραβατικότητας παραμένει σημαντικό.
Κατά το συγκεκριμένο επταήμερο καταγράφηκαν συνολικά 13.287 φορολογικές παραβάσεις.
Οι έλεγχοι αποκάλυψαν επίσης αδήλωτα καθαρά έσοδα 545.573 ευρώ.
Τα πρόστιμα που επιβλήθηκαν έφτασαν συνολικά τα 1.023.281 ευρώ, ενώ σε οκτώ επιχειρήσεις επιβλήθηκε προσωρινό κλείσιμο για 48 ώρες.
Στις περιπτώσεις που εντοπίστηκαν περιλαμβάνονται τουριστικές επιχειρήσεις και ενοικιαζόμενα καταλύματα στην Πάρο, επιχείρηση εστίασης στη Νάουσα, καταστήματα στην Κέρκυρα, επιχειρήσεις στην Αίγινα και την Πρέβεζα, καθώς και δύο επιχειρήσεις στο Φαληράκι της Ρόδου.
Δεν ψάχνουν μόνο για αποδείξεις
Η μη έκδοση απόδειξης παραμένει μία από τις βασικές παραβάσεις, όμως οι έλεγχοι έχουν πλέον πολύ μεγαλύτερο εύρος.
Οι ελεγκτές εξετάζουν εάν οι συναλλαγές λιανικής έχουν διαβιβαστεί κανονικά στα ηλεκτρονικά συστήματα, εάν έχουν γίνει παρεμβάσεις σε φορολογικούς μηχανισμούς και εάν υπάρχουν διαφορές μεταξύ των πραγματικών εισπράξεων και των ποσών που δηλώνονται.
Ελέγχονται επίσης περιπτώσεις πιθανής αλλοίωσης των δεδομένων των ηλεκτρονικών συστημάτων.
Στο πλαίσιο αυτό μπορούν να εξεταστούν ακόμη και εταιρείες λογισμικού ή τεχνικοί, όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι έχει χρησιμοποιηθεί τεχνολογία για την απόκρυψη συναλλαγών ή την αλλοίωση φορολογικών στοιχείων.
Από 48 ώρες μέχρι 10 ημέρες με κατεβασμένα ρολά
Οι κυρώσεις για σοβαρές παραβάσεις μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και σε προσωρινό κλείσιμο μιας επιχείρησης.
Η αναστολή λειτουργίας μπορεί να φτάσει αρχικά τις 48 ώρες, όταν διαπιστωθούν περιπτώσεις όπως η μη έκδοση περισσότερων από δέκα αποδείξεων ή συναλλαγές συνολικής αξίας άνω των 500 ευρώ χωρίς τα απαιτούμενα φορολογικά στοιχεία.
Εάν υπάρξει υποτροπή, το λουκέτο μπορεί να διαρκέσει 96 ώρες.
Σε περίπτωση νέας επανάληψης σοβαρών παραβάσεων, η αναστολή λειτουργίας μπορεί να φτάσει ακόμη και τις 10 ημέρες.
Η φετινή στρατηγική της ΑΑΔΕ στηρίζεται τελικά στον αιφνιδιασμό και στην τεχνολογία. Τα συνεργεία μετακινούνται συνεχώς, οι έλεγχοι μπορούν να ξεκινήσουν χωρίς καμία προειδοποίηση και μεγάλο μέρος της φορολογικής εικόνας μιας επιχείρησης είναι ήδη διαθέσιμο ηλεκτρονικά πριν εμφανιστούν οι ελεγκτές.
Για τους τουριστικούς προορισμούς και ειδικά για νησιά με ιδιαίτερα υψηλό τζίρο κατά τους θερινούς μήνες, όπως η Ρόδος, οι έλεγχοι αναμένεται να συνεχιστούν με την ίδια ένταση σε όλη τη διάρκεια της σεζόν.
