Στη Δικαιοσύνη μεταφέρεται η αντιπαράθεση για τη χωροθέτηση νέων αιολικών εγκαταστάσεων στη Ρόδο και στα υπόλοιπα νησιά του Νοτίου Αιγαίου, καθώς ο Δήμος Ρόδου και η Περιφερειακή Ένωση Δήμων (ΠΕΔ) Νοτίου Αιγαίου κατέθεσαν ξεχωριστές προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ζητώντας την ακύρωση του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ).
Πρόκειται για δύο αυτοτελείς αιτήσεις ακύρωσης, καθεμία από τις οποίες περιλαμβάνει επτά λόγους ακύρωσης, με τους προσφεύγοντες να αμφισβητούν βασικές προβλέψεις του νέου σχεδιασμού για την εγκατάσταση ανεμογεννητριών.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη Ρόδο, καθώς το νέο χωροταξικό διαφοροποιεί τους όρους χωροθέτησης ανάλογα με την έκταση των νησιών, ενώ οι τοπικοί φορείς υποστηρίζουν ότι οι σχετικές αποφάσεις πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τα ιδιαίτερα περιβαλλοντικά, γεωγραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.
Στο επίκεντρο τα 300 τετραγωνικά χιλιόμετρα και το όριο του 4%
Ένα από τα βασικά σημεία της δικαστικής αμφισβήτησης αφορά τη διάκριση που εισάγει το νέο χωροταξικό μεταξύ νησιών με έκταση μεγαλύτερη ή μικρότερη των 300 τετραγωνικών χιλιομέτρων.
Η συγκεκριμένη κατηγοριοποίηση επηρεάζει τους περιορισμούς για τη χωροθέτηση αιολικών σταθμών, προκαλώντας αντιδράσεις κυρίως στα μεγαλύτερα νησιά.
Παράλληλα, οι δήμοι αμφισβητούν την πρόβλεψη για οριζόντιο όριο εδαφικής κάλυψης 4% ανά δημοτική ενότητα για νέες αιολικές εγκαταστάσεις.
Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία τους, η δυνατότητα εγκατάστασης ανεμογεννητριών δεν μπορεί να καθορίζεται αποκλειστικά από έναν ενιαίο αριθμητικό δείκτη, χωρίς προηγουμένως να εξετάζονται οι πραγματικές δυνατότητες και αντοχές κάθε περιοχής.
Οι προσφεύγοντες θεωρούν ότι πρέπει να συνεκτιμώνται η μορφολογία του εδάφους, οι προστατευόμενες περιοχές, η βιοποικιλότητα, το φυσικό και πολιτιστικό τοπίο, οι υφιστάμενες οικονομικές δραστηριότητες και οι υποδομές.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνουν επίσης στις σωρευτικές επιπτώσεις που μπορεί να προκαλέσει η συγκέντρωση πολλών ενεργειακών εγκαταστάσεων στην ίδια γεωγραφική περιοχή.
Πρόσθεσε το Rodosreport στις προτεινόμενες πηγές σου στη Google
Γιατί η υπόθεση έχει ιδιαίτερη σημασία για τη Ρόδο
Η Ρόδος, ως ένα από τα μεγαλύτερα νησιά της χώρας και σημαντικός τουριστικός προορισμός, διαθέτει περιοχές με διαφορετικά χαρακτηριστικά και χρήσεις γης.
Το ζήτημα της χωροθέτησης αιολικών εγκαταστάσεων συνδέεται με την ανάγκη προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος, τη διατήρηση του τοπίου, τις τουριστικές δραστηριότητες και τον συνολικό σχεδιασμό ανάπτυξης του νησιού.
Το βασικό επιχείρημα της προσφυγής είναι ότι οι κανόνες εγκατάστασης ΑΠΕ πρέπει να προσαρμόζονται στις ιδιαιτερότητες κάθε νησιού, αντί να εφαρμόζονται με ενιαία ποσοτικά κριτήρια.
Η δικαστική προσφυγή δεν αποτελεί από μόνη της απαγόρευση εγκατάστασης νέων αιολικών πάρκων ούτε συνεπάγεται ακύρωση υφιστάμενων αδειών. Το Συμβούλιο της Επικρατείας θα εξετάσει τη νομιμότητα των διατάξεων που αμφισβητούνται.
Κοινό μέτωπο από τους νησιωτικούς δήμους
Η Ρόδος δεν είναι η μοναδική περιοχή που αντιδρά στο νέο χωροταξικό πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Ανάλογες πρωτοβουλίες έχουν αναληφθεί από δήμους και φορείς σε διαφορετικά σημεία της χώρας.
Η Άνδρος και η Νάξος συγκαταλέγονται στις περιοχές που κινήθηκαν πρώτες προς την κατεύθυνση της δικαστικής αμφισβήτησης, ενώ ο Δήμος Νοτίου Πηλίου έχει ήδη προσφύγει στο ΣτΕ.
Στην περίπτωση του Νοτίου Πηλίου, η προσφυγή στρέφεται ειδικότερα κατά της ένταξης και των πέντε Δημοτικών Ενοτήτων του στις Περιοχές Αιολικής Καταλληλότητας.
Αντιδράσεις καταγράφονται επίσης στη Χίο, όπου η Ένωση Μαστιχοπαραγωγών εξετάζει τη νομική και επιστημονική τεκμηρίωση προσφυγής, με επίκεντρο την προστασία των Μαστιχοχωρίων.
Προσφυγές και για το χωροταξικό του Τουρισμού
Την ίδια περίοδο, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα δεύτερο δικαστικό μέτωπο, το οποίο αφορά το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό.
Ο Δήμος Θήρας έχει προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ζητώντας την ακύρωσή του, με επιστημονική υποστήριξη από την Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού.
Αντίστοιχη κίνηση δρομολογεί και ο Δήμος Μήλου, εκφράζοντας ανησυχίες για τις επιπτώσεις της εντατικής τουριστικής ανάπτυξης, την εκτός σχεδίου δόμηση και τη δυνατότητα του νησιού να υποστηρίξει πρόσθετες επενδύσεις χωρίς να αλλοιωθεί ο χαρακτήρας του.
Οι δύο αυτές περιπτώσεις αφορούν το χωροταξικό του Τουρισμού και αποτελούν διαφορετικές δικαστικές υποθέσεις από την προσφυγή της Ρόδου για τις ΑΠΕ.
Οι αποφάσεις του ΣτΕ θα κρίνουν το νέο πλαίσιο
Το νέο κύμα προσφυγών δημιουργεί σημαντικές εκκρεμότητες για τον χωροταξικό σχεδιασμό της χώρας.
Στον τομέα του Τουρισμού υπάρχει ήδη προηγούμενο ακύρωσης χωροταξικού πλαισίου από το Συμβούλιο της Επικρατείας, ενώ για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας το προηγούμενο πλαίσιο του 2008 είχε αντέξει στον δικαστικό έλεγχο.
Για τη Ρόδο και τα υπόλοιπα νησιά του Νοτίου Αιγαίου, το διακύβευμα είναι ο τρόπος με τον οποίο θα καθορίζεται στο μέλλον η εγκατάσταση νέων αιολικών πάρκων, με τους δήμους να ζητούν μεγαλύτερη προσαρμογή του σχεδιασμού στις τοπικές συνθήκες και στις περιβαλλοντικές αντοχές των νησιών.
Η τελική κρίση ανήκει πλέον στο Συμβούλιο της Επικρατείας, το οποίο θα εξετάσει τους λόγους ακύρωσης και τη νομιμότητα των προβλέψεων του νέου χωροταξικού πλαισίου.
